Interpelacja w sprawie pozbawienia organizacji pozarządowych prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym
Data wpływu: 2025-06-02
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Daria Gosek-Popiołek interweniuje w sprawie planowanej zmiany ustawy, która pozbawi organizacje pozarządowe prawa do wnoszenia skarg kasacyjnych do NSA. Pyta o zgodność zmiany z Konstytucją, prawem międzynarodowym i unijnym, a także o brak konsultacji społecznych oraz przykłady instrumentalnego wykorzystywania skarg przez organizacje.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie pozbawienia organizacji pozarządowych prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Interpelacja nr 10052 do ministra sprawiedliwości w sprawie pozbawienia organizacji pozarządowych prawa do wnoszenia skargi kasacyjnej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym Zgłaszający: Daria Gosek-Popiołek Data wpływu: 02-06-2025 Szanowny Panie Ministrze, 16 maja na obradach Stałego Komitetu Rady Ministrów obradowano nad projektem zmiany ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (nr w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów UDER32).
Zgodnie z projektowanymi zmianami organizacje społeczne, biorące udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika na prawach strony, zostaną pozbawione prawa do złożenia skargi kasacyjnej. Taki przepis oznacza, że organizacjom pozarządowym odbiera się konstytucyjne prawo do postępowania dwuinstancyjnego, które stanowi podstawę sprawiedliwego i bezstronnego procesu w polskim i międzynarodowym porządku prawnym. Organizacje społeczne odgrywają kluczową rolę w systemie prawnym, występują w postępowaniach sądowoadministracyjnych nie po to, aby reprezentować swoje własne interesy, ale po to, aby chronić interes społeczny.
Skargi kasacyjne mogą dotyczyć wyłącznie naruszeń prawa, a ich celem jest ochrona praworządności i kontrola działalności administracji publicznej. Organizacje, które je składają, często – w szczególności w postępowaniach dotyczących ochrony środowiska – są jedynymi rzecznikami interesu społecznego. Równocześnie istnieje duże ryzyko, że w sporach prowadzonych przed sądem administracyjnym obywatele i obywatelki, pozbawieni wsparcia prawnego i merytorycznego ze strony organizacji pozarządowych, nie będą samodzielnie składać skarg kasacyjnych.
Wprowadzenie tego projektu w życie będzie oznaczało utrudnienie działalności w interesie publicznym, zmniejszy kontrolę społeczną i zaangażowanie trzeciego sektora w proces demokratyczny w Polsce. W związku z tym kieruję do Pana Ministra następujące pytania: Czy znane jest Panu stanowisko dr Katarzyny Grzelak-Bach, koordynatorki Oceny Skutków Regulacji w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, według której proponowane zapisy mogą naruszać konstytucyjne prawo do sądu (art. 45 Konstytucji RP)? Czy skutki zmian były rozpatrywane w kontekście zgodności z ustawą zasadniczą?
W uzasadnieniu projektu ustawy, przedstawionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości, wyrażona została obawa dotycząca możliwości instrumentalnego wykorzystywania przez organizację społeczną prawa do składania skargi kasacyjnej, co może zdaniem autorów projektu powodować niekorzystne skutki dla strony. Czy ministerstwo dysponuje przykładami takiego instrumentalnego wykorzystania i niekorzystnych skutków?
Czy została przeanalizowana zgodność projektowanego przepisu z prawem międzynarodowym (w szczególności z konwencją z Aarhus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska) oraz prawem UE (Kartą praw podstawowych, dyrektywami gwarantującymi organizacjom ekologicznym dostęp do wymiaru sprawiedliwości)? Na jakiej podstawie stwierdzono, że „przedmiot regulacji zawartej w projekcie nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej“? Dlaczego projekt nie został poddany konsultacjom społecznym? Z poważaniem Daria Gosek-Popiołek
Posłanka Gosek-Popiołek pyta o działania ministerstwa w związku z problemami lokatorów programu "Mieszkanie Plus", którzy nie mogą dojść do własności mieszkań na obiecanych warunkach. Pyta także, czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu odszkodowań dla poszkodowanych najemców.
Posłanka pyta o stanowisko MSZ wobec przyjęcia przez Kneset ustawy rozszerzającej stosowanie kary śmierci, wskazując na potencjalną sprzeczność z prawem międzynarodowym i standardami ochrony praw człowieka. Wyraża zaniepokojenie i oczekuje od MSZ potępienia tych rozwiązań oraz podjęcia działań dyplomatycznych.
Posłanka pyta o działania rządu RP na rzecz utworzenia korytarzy humanitarnych w Strefie Gazy i wsparcia polskich organizacji humanitarnych działających w tym regionie. Wyraża wątpliwości co do spójności polskiej polityki pomocowej wobec tego obszaru i pyta o konkretne działania i środki finansowe.
Posłanka Daria Gosek-Popiołek wyraża zaniepokojenie praktyką stosowania procedur wobec cudzoziemców ubiegających się o ochronę międzynarodową na przejściu granicznym w Terespolu, szczególnie w kontekście osób wrażliwych i przepisów ograniczających dostęp do azylu. Pyta o statystyki dotyczące identyfikacji osób wrażliwych, szkolenia funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz mechanizmy nadzoru nad przestrzeganiem prawa.
Posłowie pytają o trudności w uzyskiwaniu stopni i tytułów naukowych przez osoby zajmujące się dydaktyką przedmiotową oraz o działania ministerstwa w celu rozwiązania tego problemu, w tym o stanowisko wobec propozycji zmiany przepisów. Interpelacja zwraca uwagę na negatywny wpływ obecnej sytuacji na rozwój dydaktyk przedmiotowych i kształcenie nauczycieli.
Dokument ten jest drukiem sejmowym przedstawiającym kandydaturę Pana Marcina Dziurdy na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Nie zawiera propozycji zmian prawnych. Druk ten ma charakter informacyjny i inicjuje proces wyboru sędziego do Trybunału Konstytucyjnego przez Sejm RP.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, aby Trybunał Konstytucyjny spełniał wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, a także by był niezawisły i bezstronny. Celem jest, aby Trybunał Konstytucyjny funkcjonował zgodnie z zasadami praworządności i standardami niezależnego sądownictwa. Projektodawcy chcą wpłynąć na funkcjonowanie TK w kierunku zgodności z normami prawnymi i oczekiwaniami społecznymi w zakresie bezstronności.
Projekt uchwały dotyczy przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków-sędziów Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka rozpatrzyła wniosek i poprawki zgłoszone w drugim czytaniu. Proponuje się odrzucenie projektu uchwały, jednak zgłoszono poprawki mające na celu zmianę brzmienia akapitów dotyczących niezależności KRS i sposobu wyboru sędziów do KRS, tak aby byli wybierani przez sędziów, zgodnie z Konstytucją. Poprawki mają na celu podkreślenie, że obecny skład KRS nie jest niezależny od innych władz, ponieważ sędziowie nie zostali wybrani przez sędziów.
Projekt uchwały Sejmu wyraża solidarność z Ukrainą w czwartą rocznicę rosyjskiej agresji, potępiając działania Rosji jako pogwałcenie prawa międzynarodowego i akty terroru. Potwierdza integralność terytorialną Ukrainy i zobowiązuje Polskę do kontynuowania wsparcia politycznego, humanitarnego i militarnego. Uchwała wyraża uznanie dla solidarności polskiego państwa i społeczeństwa z narodem ukraińskim oraz popiera wysiłki na rzecz odnalezienia i uwolnienia ukraińskich dzieci uprowadzonych przez Rosję. Wzywa Radę Ministrów do kontynuowania pomocy Ukrainie i wprowadzania sankcji wobec Rosji.
Projekt uchwały dotyczy przywrócenia konstytucyjnych standardów wyboru członków - sędziów Krajowej Rady Sądownictwa (KRS). Inicjatywa ta ma na celu naprawę procesu wyboru sędziów KRS, aby był on zgodny z Konstytucją RP. Projektodawcy upoważniają grupę posłów do reprezentowania ich w pracach nad tą uchwałą.