Interpelacja w sprawie zmiany ustawy o ochronie zdrowia w zakresie dostępu do tytoniu i wyrobów tytoniowych

Szanowna Pani Minister,

do wykazu prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów został wpisany projekt ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD213), zakładający m.in. całkowity zakaz wprowadzania do obrotu jednorazowych papierosów elektronicznych oraz zakaz sprzedaży aromatyzowanych woreczków nikotynowych. Choć intencją ustawodawcy jest ograniczenie szkodliwych efektów używek, w szczególności wśród osób młodych, kierunek obrany przez Ministerstwo Zdrowia budzi wątpliwości i pytania.

Projekt zakłada m.in. eliminację z rynku jednego rodzaju wyrobu nikotynowego, tj. aromatyzowanych woreczków tytoniowych, którym niedawno zajmował się Sejm i którego dotyczą przedłożone niedawno do notyfikacji regulacje przewidujące ograniczenia wiekowe, zakaz sprzedaży przez Internet, zakaz promocji i obowiązek zgłaszania składu chemicznego. Oznacza to, że w ciągu zaledwie kilku miesięcy Ministerstwo Zdrowia, nie czekając na efekty trwających procesów notyfikacyjnych, proponuje nowe przepisy, chociaż stare nie weszły jeszcze w życie.

Dodatkowo we wspomnianym procesie legislacyjnym rządowa ocena skutków regulacji przewiduje istotne wpływy budżetowe na najbliższe lata:

- w 2025 roku wpływy z akcyzy mają wynieść 16 mln zł, a z VAT – 19,7 mln zł, - w 2026 roku – wpływy z akcyzy wzrosną do 48 mln zł, a z VAT do 59 mln zł, - w 2027 roku – budżet ma zyskać 108 mln zł z akcyzy i 133 mln zł z VAT.

Szacunki te ewidentnie opierają się na założeniu dalszego rozwoju rynku. Stoi to w sprzeczności z propozycjami Ministerstwa Zdrowia, ponieważ zakaz sprzedaży produktów aromatyzowanych stanowiących zdecydowaną większość rynku woreczków tytoniowych oznacza w praktyce eliminację tego segmentu. W takiej sytuacji realizacja powyższych założeń przychodowych dla budżetu będzie nierealna.

Jak w przypadku wielu wcześniejszych zakazów, wpływy budżetowe mogą zostać zastąpione przez szarą strefę. Proponowany zakaz sprzedaży aromatyzowanych saszetek nikotynowych w praktyce eliminuje z rynku 99% dostępnych produktów, które jednocześnie pozostaną dostępne w sąsiednich krajach. Nie zostaną przez to osiągnięte zarówno cele zdrowotne, jak i budżetowe.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku