Interpelacja w sprawie rozwiązań zmierzających do poprawy ochrony przyrody
Data wpływu: 2025-07-14
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o plany ministerstwa dotyczące poprawy ochrony przyrody, w szczególności w odniesieniu do otulin parków narodowych, planów adaptacji do zmian klimatu dla związków międzygminnych i bezterminowych decyzji o warunkach zabudowy. Wyraża zaniepokojenie obecnym stanem prawnym i postuluje wprowadzenie zmian.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie rozwiązań zmierzających do poprawy ochrony przyrody Interpelacja nr 10944 do ministra rozwoju i technologii w sprawie rozwiązań zmierzających do poprawy ochrony przyrody Zgłaszający: Franciszek Sterczewski Data wpływu: 14-07-2025 Szanowny Panie Ministrze, ochrona zieleni to jedno z najważniejszych wyzwań, które stoją przed rządzącymi w każdym kraju. Wspólnie mierzymy się bowiem z konsekwencjami katastrofy klimatycznej. Polskie działania na rzecz środowiska to suma wielu różnych form ochrony przyrody. Jednak wiele z nich jest nieefektywnych lub wymaga zmian, które podniosą skuteczność.
Mimo niższych niż średnie temperatur w Polsce w maju 2025 r., ten miesiąc był jednym z najcieplejszych w historii pomiarów. Coraz częstsze są też ekstremalne zjawiska pogodowe – nawiedzają nas ulewne deszcze, a susza stała się regularnym, corocznym problemem. Nie ma zatem wątpliwości, że kryzys klimatyczny już trwa. Zatrzymanie go czy chociażby spowolnienie postępowania wymaga działań na każdym możliwym szczeblu – odejścia od paliw kopalnych i przestawienia na inne, przyjazne środowisku źródła energii, ale też systemowej ochrony terenów zielonych i całej przyrody.
Jak wskazuje Uniwersytet Przyrodniczy w Poznaniu, drzewa zatrzymują wody opadowe, obniżają temperaturę otoczenia, a przede wszystkim pochłaniają szkodliwe cząstki oraz zanieczyszczenia powietrza (jedno drzewo może przyjąć niemal 70 kg dwutlenku węgla). Ponadto obecność drzew daje niemierzalne korzyści zdrowotne: obniżenie poziomu stresu, wzmocnienie układu odpornościowego, poprawę pamięci i koncentracji, zwiększenie bezpieczeństwa. Wobec tak znaczących korzyści tereny zielone powinny być objęte skuteczną, szeroką ochroną. Organizacje zajmujące się zielenią wskazują, że niezbędne są zmiany prawne.
Nie są one skomplikowane, a mogą istotnie przyczynić się do wzmocnienia ochrony przyrody. Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 obecne przepisy zabraniają budowy oraz przebudowy obiektów budowlanych w parkach narodowych. Jednak ten zakaz nie rozciąga się automatycznie na otuliny, które mają zabezpieczać parki narodowe przed zagrożeniami zewnętrznymi wynikającymi z działalności człowieka. Ograniczenia w budowie na terenie danej otuliny mogą wynikać z planu ochrony przyrody, a przez to nie są standardem.
Oczywiście, takie restrykcje są z pewnością niedogodnością dla osób posiadających nieruchomości na terenach otulin, co powoduje konieczność zważenia ich interesów oraz ochrony zieleni. Innym postulatem, podnoszonym przez samorządy, jest objęcie związków międzygminnych obowiązkiem opracowania planów adaptacji do zmian klimatu. Obecnie, dzięki nowelizacji ustawy – Prawo ochrony środowiska, takim obowiązkiem objęte są miasta liczące powyżej 20 tysięcy mieszkańców i mieszkanek.
Plany adaptacji do zmian klimatu są nowym narzędziem, które ma stanowić pierwszy w Polsce przejrzysty i kompleksowy instrument prawny wspierający działania miast na rzecz zwiększania swojej odporności na negatywne skutki zmieniającego się klimatu. Tymczasem według danych z 2022 r. w Polsce istnieje ponad 300 związków międzygminnych. Wiele z nich nie zawiera w sobie miast powyżej 20 tysięcy mieszkanek i mieszkańców, choć na terenie całego związku mieszka taka liczba osób.
Ustawowe zobowiązanie ich do uchwalenia planów adaptacji umożliwiłoby skorzystanie z dedykowanych na ten cel środków, a także lepsze przygotowanie mniejszych gmin na skutki kryzysu klimatycznego. Wreszcie ostatnim, choć najczęściej pojawiającym się problemem, są bezterminowe, prawomocne już decyzje o warunkach zabudowy. Jeszcze do niedawna wszystkie decyzje WZ były bezterminowe. Jednak niedawna nowelizacja ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym spowodowała, że od 1 stycznia 2026 r. decyzja o warunkach zabudowy będzie wygasała po upływie 5 lat od dnia, w którym stała się prawomocna.
Zasada ta nie będzie miała zastosowania do decyzji o warunkach zabudowy, które stały się prawomocne przed 1 stycznia 2026 r. W praktyce więc nadal zachowają moc obowiązującą decyzje wydane wiele lat temu. To z kolei umożliwi wykorzystywanie ich jako podstaw inwestycji na terenach objętych formami ochrony przyrody już po wydaniu decyzji. Naturalne jest, że prawo nie powinno działać wstecz. Jednak zupełnie wyobrażalne jest wprowadzenie przepisów powodujących wygaśnięcie ważności owych decyzji za 5 czy 10 lat. W związku z powyższym zwracam się do Ministerstwa Rozwoju i Technologii z następującymi pytaniami: 1.
Poseł pyta o postęp prac nad implementacją dyrektyw UE dotyczących przeciwdziałania przemocy wobec kobiet i transparentności wynagrodzeń, wyrażając obawę o dotrzymanie terminów transpozycji. Interpelacja kwestionuje tempo wdrażania unijnych przepisów w Polsce.
Poseł Franciszek Sterczewski pyta o deportacje do Afganistanu i Pakistanu w kontekście trwającego konfliktu zbrojnego, wyrażając obawę, że deportacje naruszają prawo międzynarodowe i nie uwzględniają aktualnej sytuacji w tych krajach. Kwestionuje zasadność kontynuowania deportacji pomimo konfliktu i braku gwarancji bezpieczeństwa.
Poseł pyta o realizację Europejskiej Deklaracji Rowerowej, rozwój e-rowerów i transportu "pociąg + rower", wydatki z Funduszu Klimatycznego na infrastrukturę rowerową oraz o powód likwidacji stanowiska pełnomocnika ds. rozwoju transportu rowerowego i plany dotyczące jego ponownego obsadzenia. Wyraża zaniepokojenie spowolnieniem działań rządu w zakresie polityki rowerowej.
Poseł Franciszek Sterczewski interweniuje w sprawie braku informacji dotyczących zdrowia reprodukcyjnego kobiet, w tym procedur pomocy dla ofiar przemocy seksualnej, w "Poradniku bezpieczeństwa" wydanym przez MON. Pyta, dlaczego te informacje pominięto i czy poradnik zostanie uzupełniony.
Poseł pyta o powody wprowadzenia zmian umożliwiających umieszczanie dzieci powyżej 15 lat w strzeżonych ośrodkach dla cudzoziemców bez konsultacji i debaty, oraz o działania ministerstwa w celu zapewnienia bezpieczeństwa tych dzieci i uniknięcia umieszczania tam dzieci poniżej 15 roku życia. Krytykuje wprowadzenie zmian "tylnymi drzwiami" i domaga się wycofania przepisów.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie przyrody, ustawie o ochronie zwierząt oraz ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Najważniejszą zmianą jest umożliwienie umyślnego płoszenia niedźwiedzi brunatnych, wilków i żubrów przy użyciu broni gładkolufowej z pociskami niepenetracyjnymi przez osoby posiadające pozwolenie na broń, w tym broń do celów łowieckich, po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. Celem jest zapewnienie bezpieczeństwa ludzi w obszarach, gdzie dzikie zwierzęta mogą stanowić zagrożenie. Dodatkowo, doprecyzowano zasady użycia i wykorzystania środków przymusu bezpośredniego w kontekście płoszenia tych zwierząt oraz wyłączono płoszenie zwierząt z definicji znęcania się nad nimi w określonych przypadkach.
Projekt ustawy zmienia zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z obszarami chronionymi. Celem jest zwiększenie powierzchni obszarów prawnie chronionych w Polsce, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwości społecznej. Zmiany dotyczą głównie gmin z dużymi parkami narodowymi i rezerwatami, które borykają się z ograniczeniami rozwojowymi. Ustawa ma zachęcać do tworzenia i rozszerzania obszarów chronionych poprzez poprawę sytuacji finansowej samorządów, na terenie których się one znajdują, przy neutralnym wpływie na budżet państwa.
Projekt ustawy o ochronie strategicznych obiektów sportowych ma na celu zachowanie i ochronę kluczowej infrastruktury sportowej przed likwidacją, degradacją i niekontrolowanym przekształceniem wynikającym z presji inwestycyjnej. Wprowadza definicję strategicznego obiektu sportowego, tworzy Rejestr Strategicznych Obiektów Sportowych (RSOS) oraz wzmacnia ochronę w planowaniu przestrzennym. Ustawa daje gminom i Skarbowi Państwa prawo pierwokupu oraz przewiduje sankcje za nieuprawnioną zmianę sposobu użytkowania lub rozbiórkę takich obiektów. Ma to służyć realizacji konstytucyjnych zadań państwa w zakresie kultury fizycznej, zdrowia publicznego i rozwoju sportu dzieci i młodzieży.
Projekt ustawy zmienia Prawo łowieckie, umożliwiając osobom poniżej 18 roku życia bierny udział w polowaniach za zgodą rodziców lub opiekunów prawnych. Celem jest zainteresowanie młodych osób łowiectwem, zwiększenie liczby potencjalnych myśliwych w przyszłości oraz umożliwienie przekazywania tradycji łowieckich w rodzinach. Aktualnie Polska jest jedynym krajem w Europie z bezwzględnym zakazem udziału nieletnich w polowaniach. Nowelizacja ma również dostosować polskie prawo do standardów panujących w innych krajach europejskich.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.