Interpelacja w sprawie uproszczenia procedur umożliwiających głosowanie osobom bez meldunku i poza miejscem zameldowania

Szanowny Panie Ministrze,

zgłaszają się do mnie obywatele sygnalizujący ograniczenia, z jakimi spotykają się jako zamieszkujący na stałe poza miejscem zameldowania lub niemający miejsca zameldowania na pobyt stały, a chcący skorzystać z czynnego prawa wyborczego. W praktyce społecznej coraz więcej osób przebywa i funkcjonuje na co dzień w miejscach innych niż ich miejsce zameldowania. Pracują, studiują, wychowują dzieci, aktywnie uczestniczą w życiu lokalnym.

Obowiązujące przepisy sprawiają, że osoby – jeśli nie posiadają meldunku w miejscu zamieszkania – muszą podejmować dodatkowe kroki, by móc zagłosować. Standardowo miejsce głosowania wyznaczane jest bowiem według adresu zameldowania. Głosowanie przy braku meldunku na pobyt stały będzie więc możliwe, o ile złożony zostanie wniosek o zmianę miejsca głosowania, o zmianę stałego obwodu głosowania lub wniosek o wydanie zaświadczenia o prawie głosowania. Głosowanie bez zameldowania jest jedną z dopuszczalnych form udziału w wyborach – aby jednak oddać głos w wybranym przez siebie lokalu wyborczym, należy dopełnić ww. formalności, żeby zagłosować bez meldunku, trzeba pamiętać również o terminach. Praktyka ta może skutecznie zniechęcać do udziału w wyborach i prowadzić do ograniczenia faktycznego prawa wyborczego, a także może przyczyniać się do obniżenia frekwencji wyborczej oraz ograniczenia aktywności obywatelskiej. Jest to tym bardziej zastanawiające, że art. 62 Konstytucji RP gwarantuje obywatelom czynne prawo wyborcze, a państwowe instytucje mają obowiązek podejmować działania, które to prawo realnie umożliwiają.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy w przypadku wystąpienia przesłanek formalnoprawnych istniałaby możliwość uproszczenia procedur umożliwiających głosowanie osobom, które na stałe mieszkają w danym miejscu, ale nie są w tym miejscu zameldowane i nie mają adresu zameldowania na pobyt stały? 2. Czy są planowane jakiekolwiek zmiany legislacyjne w zakresie rozdzielenia kwestii zameldowania od prawa wyborczego, co pozwoliłoby obywatelom rzeczywiście zamieszkującym dany obszar uczestniczyć w wyborach w tym miejscu, bez dodatkowych formalności?

Z wyrazami szacunku

Tomasz Zieliński