Interpelacja w sprawie stosowania ustawy o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych

Szanowny Panie Ministrze,

jako współtwórca ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących regulacji stanu prawnego niektórych dróg ogólnodostępnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1722), zgłoszonej z mocy ustawodawczej prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy, wspólnie z posłem Władysławem Kurowskim, cieszę się, że akt ten znajduje praktyczne zastosowanie i jest realnym wsparciem dla samorządów – zwłaszcza w województwie małopolskim.

W ostatnim czasie docierają do nas jednak sygnały o różnych interpretacjach przepisów ustawy, w szczególności w zakresie mechanizmów finansowania wykupu nieruchomości.

Zwracamy się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na poniższe pytanie:

Czy ministerstwo planuje nowelizację art. 9 wyżej wymienionej ustawy, polegającą na zmianie okresu przewidzianego na wypłatę odszkodowań w taki sposób, aby gmina – od momentu złożenia wniosku o odszkodowanie – miała możliwość zaplanowania potrzebnych środków w kolejnym roku budżetowym?

Obecny stan prawny powoduje znaczące trudności dla jednostek samorządu terytorialnego, zwłaszcza dla gmin wiejskich i małych gmin miejskich, których budżety są ograniczone i w dużej mierze zależne od subwencji oraz dotacji zewnętrznych. Konieczność zabezpieczania skumulowanych środków przez kolejne pięć lat na pokrywanie potencjalnych kosztów wykupu nieruchomości w trybie bieżącym, bez możliwości wcześniejszego zaplanowania wydatków w ramach kolejnych budżetów, stanowi dla nich ogromne obciążenie finansowe i może skutkować ograniczeniem innych istotnych inwestycji lokalnych. Sytuacja ta może doprowadzić, iż wspomniana ustawa tak istotna i ważna dla rozwoju terenów pod budownictwo mieszkaniowe w małych gminach może okazać się ustawą „martwą”, gdyż gminy nie będą mogły jej realizować ze względów finansowych. Dlatego tak ważne jest, aby proces planowania finansowego został powiązany z rocznym cyklem budżetowym, co pozwoli gminom na racjonalne gospodarowanie środkami i uniknięcie destabilizacji finansów samorządowych.

Wprowadzenie takiego rozwiązania wpisuje się w działania deregulacyjne, gdyż ogranicza nadmierne bariery biurokratyczne i upraszcza procedury związane z gospodarowaniem środkami publicznymi. Umożliwia to gminom bardziej elastyczne i przewidywalne zarządzanie finansami, co sprzyja efektywności administracji samorządowej.