Interpelacja w sprawie dostępu do dokumentów po zmarłych bliskich
Data wpływu: 2025-09-10
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka Paulina Matysiak interweniuje w sprawie trudności obywateli z dostępem do dokumentów zmarłych bliskich, szczególnie w kontekście celów genealogicznych i braku jasnych regulacji prawnych. Pyta o postęp prac legislacyjnych nad nowelizacją ustawy o dowodach osobistych, szczegóły planowanych zmian, działania na rzecz ujednolicenia praktyki administracyjnej i inne aspekty.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie dostępu do dokumentów po zmarłych bliskich Interpelacja nr 12184 do ministra spraw wewnętrznych i administracji w sprawie dostępu do dokumentów po zmarłych bliskich Zgłaszający: Paulina Matysiak Data wpływu: 10-09-2025 Szanowny Panie Ministrze, do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od obywateli, którzy mają problemy z uzyskaniem dostępu do dokumentów swoich zmarłych bliskich. Dotyczy to szczególnie sytuacji, w których obywatele starają się o dostęp do dokumentacji w celach genealogicznych, w tym do tzw.
kopert dowodowych, które mogą zawierać istotne informacje historyczne o ich rodzinach, w tym o pobycie w obozach koncentracyjnych. Problem ten został zidentyfikowany przez rzecznika praw obywatelskich w wystąpieniu z dnia 22 sierpnia br., w którym wskazano na brak jasnych i jednoznacznych zasad dostępu do dokumentów osobistych zmarłych przez ich bliskich. Obecne przepisy ustawy o dowodach osobistych, w szczególności art. 75, wymagają wykazania przez wnioskodawców interesu prawnego, co w praktyce stwarza znaczne bariery.
Organy administracyjne w różny sposób interpretują przesłanki dostępu, co prowadzi do niejednolitych decyzji i rozbieżnego orzecznictwa sądów administracyjnych. Obywatele poszukujący swojej tożsamości historycznej są zmuszeni do prowadzenia długotrwałych i kosztownych postępowań w sprawach dotyczących podstawowego prawa do poznania historii własnej rodziny i kultywowania pamięci o zmarłych bliskich. W odpowiedzi na wystąpienie rzecznika praw obywatelskich Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji poinformowało o przygotowaniu zmiany art.
75 ustawy o dowodach osobistych, przewidującej, że członkowie najbliższej rodziny, bez konieczności wykazywania interesu prawnego, będą mogli zapoznać się z dokumentami znajdującymi się w dokumentacji dowodowej. Zmiana ta ma zostać wprowadzona w ramach projektu ustawy o zmianie ustaw w celu optymalizacji niektórych procesów w zakresie spraw obywatelskich. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz.
907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Na jakim etapie znajdują się obecnie prace legislacyjne nad projektem ustawy o zmianie ustaw w celu optymalizacji niektórych procesów w zakresie spraw obywatelskich, w ramach którego ma zostać znowelizowany art. 75 ustawy o dowodach osobistych? Kiedy planowane jest zakończenie uzgodnień wewnątrzresortowych i skierowanie projektu do dalszych prac legislacyjnych? Jakie konkretnie zmiany przewiduje projekt w zakresie dostępu członków najbliższej rodziny do dokumentacji dowodowej zmarłych bliskich?
Jak w projekcie zdefiniowane zostanie pojęcie „członkowie najbliższej rodziny” i czy obejmie ono małżonków, wstępnych, zstępnych i rodzeństwo? Jakie działania podejmuje ministerstwo w celu ujednolicenia praktyki organów administracyjnych w sprawach już toczących się, do czasu wejścia w życie nowych przepisów? Czy wydane zostaną wytyczne dla urzędów w zakresie interpretacji obecnych przepisów? Czy rozważane są rozwiązania przejściowe dla osób, których wnioski zostały odrzucone przed wejściem w życie nowych regulacji? Czy takie osoby będą mogły ponownie złożyć wnioski bez dodatkowych opłat?
Czy ministerstwo dysponuje danymi dotyczącymi liczby wniosków o dostęp do dokumentacji dowodowej zmarłych osób składanych rocznie oraz odsetka wniosków odrzuconych z powodu braku wykazania interesu prawnego? Jakie działania ministerstwo podejmuje lub planuje podjąć w celu zwiększenia świadomości obywateli o ich prawach w zakresie dostępu do dokumentów zmarłych bliskich oraz uproszczenia procedur w tym obszarze? Czy nowelizacja przewiduje zwrot opłat administracyjnych w przypadku niemożności udostępnienia dokumentacji przez urząd z przyczyn organizacyjnych?
Jakie mechanizmy egzekwowania terminowego przekazywania dokumentacji do archiwów oraz zapewnienia dostępu do dokumentów mimo opóźnień w archiwizacji planuje wprowadzić ministerstwo? Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP
Posłanka Paulina Matysiak pyta o przyczyny braku wprowadzenia zerowej stawki VAT na bilety w transporcie publicznym, obiecanej przez Koalicję Obywatelską, zwracając uwagę na brak wsparcia dla pasażerów w obliczu rosnących kosztów życia, w przeciwieństwie do wsparcia dla kierowców. Pyta, kiedy rząd zamierza wprowadzić to rozwiązanie i czy rozważa analogiczne wsparcie dla pasażerów transportu publicznego.
Posłanka pyta Ministra Infrastruktury o możliwość wprowadzenia czasowej obniżki cen biletów kolejowych w Polsce, podobnej do tej na Litwie, w odpowiedzi na wzrost cen paliw i kosztów życia. Sugeruje, że byłoby to wsparcie dla gospodarstw domowych i popularyzacja transportu zbiorowego.
Posłanka Paulina Matysiak interpeluje w sprawie pominięcia autogazu LPG w rządowym pakiecie „Ceny Paliwa Niżej", co uważa za nierówne traktowanie kierowców używających LPG. Pyta o przyczyny tej decyzji i ewentualne plany rozszerzenia pakietu o autogaz, a także o działania łagodzące skutki wzrostu cen LPG.
Posłanka Paulina Matysiak pyta o wytyczne SOK dotyczące fotografowania infrastruktury kolejowej, wyrażając zaniepokojenie, że prowadzą one do nieproporcjonalnych interwencji i naruszają prawa obywatelskie. Kwestionuje, czy samo fotografowanie z miejsc ogólnodostępnych powinno stanowić podstawę do legitymowania i wzywania służb.
Posłanka Paulina Matysiak wyraża zaniepokojenie planami wdrożenia narzędzi do monitorowania pracy zdalnej (TimeCamp) w Ministerstwie Cyfryzacji i podległych jednostkach, kwestionując zasadność i wpływ takiego rozwiązania na prywatność, dobrostan pracowników oraz kulturę zaufania. Pyta o szczegóły wdrożenia, zgodność z przepisami prawa oraz alternatywne sposoby poprawy efektywności pracy.
Projekt uchwały dotyczy działań mających na celu zapewnienie, że Trybunał Konstytucyjny spełnia wymogi sądu ustanowionego na mocy prawa, niezawisłego i bezstronnego. Komisja Sprawiedliwości i Praw Człowieka, po ponownym rozpatrzeniu wniosku, wnosi o odrzucenie projektu uchwały. Inicjatywa ustawodawcza związana jest z postulatami niezależności i bezstronności Trybunału Konstytucyjnego. Proponowane odrzucenie sugeruje brak zgody na interwencję w obecny stan prawny lub sposób funkcjonowania TK.
Druk sejmowy nr 2334 dotyczy zgłoszenia kandydatury Pana Artura Kotowskiego na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego. Pan Kotowski jest profesorem nauk prawnych, specjalistą w dziedzinie prawa publicznego i teorii prawa, z bogatym dorobkiem naukowym i doświadczeniem w praktyce prawniczej. Wnioskodawcy, grupa posłów Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość, argumentują, że jego wykształcenie, wiedza i doświadczenie czynią go bardzo dobrym kandydatem na to stanowisko. Kandydaturę popiera szereg posłów z Klubu Parlamentarnego Prawo i Sprawiedliwość.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Przedstawiony dokument to pismo Marszałka Senatu do Marszałka Sejmu, informujące o uchwałach podjętych przez Senat w dniu 4 marca 2026 r. Dotyczą one szeregu ustaw, w tym ustawy o niekaraniu obywateli RP walczących na Ukrainie, zmian w ustawach o obrocie towarami strategicznymi, CEIDG, ochronie zabytków, prawie oświatowym, inwestycjach przeciwpowodziowych, prawie energetycznym oraz wykonywaniu mandatu posła i senatora. Pismo sygnalizuje potencjalną konieczność zmian redakcyjnych i systematyzacyjnych w związku z przyjęciem poprawek Senatu, aby zachować spójność numeracji i odesłań w aktach prawnych.
Dokument przedstawia listę ustaw przekazanych przez Senat do Sejmu po 53. posiedzeniu. Ustawy te obejmują zmiany w różnych obszarach prawa, m.in. niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, ewidencji działalności gospodarczej, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może wiązać się z koniecznością korekt redakcyjnych i numeracyjnych w ustawach.