Interpelacja w sprawie edukacji dotyczącej praw i dobrostanu zwierząt w polskich szkołach
Data wpływu: 2025-10-03
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk pyta Minister Edukacji o działania MEN w zakresie edukacji prozwierzęcej, w tym o kształtowanie empatii wobec zwierząt w programach szkolnych i monitorowanie zajęć normalizujących przemoc wobec zwierząt. Wyraża zaniepokojenie praktykami narażającymi dzieci na kontakt ze szczątkami zwierząt oraz brakiem edukacji w zakresie dobrostanu zwierząt.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie edukacji dotyczącej praw i dobrostanu zwierząt w polskich szkołach Interpelacja nr 12674 do ministra edukacji w sprawie edukacji dotyczącej praw i dobrostanu zwierząt w polskich szkołach Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 03-10-2025 Szanowna Pani Minister, podczas V Kongresu Praw Zwierząt, który odbył się w Senacie RP, wielokrotnie podkreślano, że edukacja w zakresie ochrony zwierząt, empatii i poszanowania życia powinna zaczynać się od najmłodszych lat.
Eksperci i praktycy zgodnie wskazywali, że dziś uczymy dzieci szczegółów budowy pantofelka czy eugleny, a nie uczymy ich, kim jest pies, kot, krowa czy koń – żywe istoty, które towarzyszą człowiekowi od tysięcy lat. Niepokojące są doniesienia o zajęciach organizowanych w szkołach i przedszkolach przez myśliwych, podczas których dzieci bawią się czaszkami i skórami zabitych zwierząt. W imię „edukacji przyrodniczej” normalizuje się przemoc i przedmiotowe traktowanie zwierząt.
W świetle zaleceń Komitetu Praw Dziecka ONZ z 2023 r., które wprost wskazują na obowiązek państw w zakresie ochrony dzieci przed przemocą wobec zwierząt, takie praktyki nie powinny mieć miejsca. Z drugiej strony mamy przykłady dobrych praktyk - programy w szkołach, gdzie obecność psów (sprawdzonych i przygotowanych) ogranicza agresję, sprzyja nauce i buduje kompetencje społeczne. To kierunek, który powinien być wzmacniany.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z pytaniami: Jakie działania MEN podejmuje, aby w podstawie programowej znalazły się treści kształtujące empatię wobec zwierząt i świadomość współzależności człowieka i przyrody? W jaki sposób resort monitoruje obecność zajęć w szkołach, w tym tych prowadzonych przez przedstawicieli Polskiego Związku Łowieckiego, podczas których dzieci mają kontakt ze szczątkami zwierząt i treściami normalizującymi przemoc?
Jakie rozwiązania są przewidziane, aby szkoły miały możliwość prowadzenia zajęć rozwijających pozytywny kontakt dzieci ze zwierzętami - w ramach programów edukacyjnych, działań wychowawczych czy współpracy z organizacjami społecznymi? Jakie mechanizmy MEN planuje wprowadzić, aby stołówki szkolne uwzględniały diety wegetariańskie i wegańskie, odpowiadające na potrzeby dzieci wychowywanych w duchu szacunku do zwierząt? W jaki sposób przygotowywani są nauczyciele do prowadzenia edukacji prozwierzęcej? Jakie szkolenia i kursy zostały dotychczas zrealizowane i jakie są planowane w przyszłości?
Jak MEN ocenia stan wiedzy samorządów i dyrekcji szkół w zakresie obowiązków związanych z dobrostanem zwierząt i jakie działania podejmuje, by tę wiedzę pogłębiać? W jaki sposób resort zamierza wzmocnić edukację dotyczącą zwierząt w szkołach zawodowych - zwłaszcza rolniczych, leśnych i gastronomicznych - tak aby przyszli absolwenci tych szkół mieli świadomość współczesnych standardów dobrostanu i etycznej produkcji żywności? Jak MEN ocenia wpływ zajęć empatycznych, realizowanych np. w obecności psów, na zachowania i postawy uczniów? Czy planowane jest rozwijanie tego typu inicjatyw w skali ogólnopolskiej?
W jaki sposób ministerstwo zamierza kontrolować i ograniczać sytuacje, w których dzieci są narażane na treści brutalne, związane z zabijaniem i trofeami łowieckimi, pod pozorem edukacji przyrodniczej? Jak MEN zamierza uwzględnić w polityce edukacyjnej zalecenia ONZ (Komentarz ogólny nr 26 Komitetu Praw Dziecka), które jednoznacznie wskazują, że dzieci muszą być chronione przed przemocą wobec zwierząt, a edukacja w tym zakresie to obowiązek państwa? Jakie miejsce w priorytetach MEN zajmuje dziś edukacja prozwierzęca i empatyczna?
Czy traktowana jest jako margines edukacji przyrodniczej, czy jako realny filar wychowania obywatelskiego i przeciwdziałania przemocy? Jak MEN zamierza ocenić, czy obecny system edukacji w ogóle odpowiada na problem braku empatii wobec zwierząt - problem coraz częściej podnoszony zarówno przez naukowców, jak i praktyków? Z uwagi na wagę sprawy proszę o szczegółową odpowiedź na każde z powyższych pytań. Z poważaniem Marcin Józefaciuk Poseł na Sejm RP
Poseł Marcin Józefaciuk pyta ministra spraw wewnętrznych i administracji o adekwatność reakcji państwa w kontekście użycia broni palnej w Ostrowi Mazowieckiej, gdzie podczas ucieczki ze szpitala zginął konwojowany mężczyzna. Interpelacja ma na celu ocenę obowiązujących procedur i przepisów dotyczących użycia broni, a także ewentualną potrzebę zmian systemowych.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie całkowitego zakazu trzymania psów na uwięzi, argumentując to trudnościami w egzekwowaniu obecnych przepisów, które pozwalają na uwięź do 12 godzin na dobę. Wprowadza definicję "kojca" i określa minimalne standardy dla psów utrzymywanych w kojcach, w tym minimalną powierzchnię, dostęp do ruchu i warunki schronienia. Zakaz uwięzi ma na celu poprawę dobrostanu psów i zapobieganie negatywnym skutkom behawioralnym i fizycznym związanym z długotrwałym uwięzieniem. Ustawa przewiduje kilka wyjątków od zakazu uwięzi, np. transport, wystawy, zabiegi weterynaryjne. Ustawa ma wejść w życie po 12 miesiącach od ogłoszenia.