Interpelacja w sprawie wdrożenia mechanizmów wsparcia służących ochronie mało znanych, lecz istotnych dla tożsamości kulturowej polskiej wsi obiektów sakralnych i świeckich znajdujących się na terenach wiejskich północnego Mazowsza
Data wpływu: 2025-10-15
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Rafał Romanowski pyta Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego o planowane działania mające na celu przywrócenie wsparcia dla ochrony zabytków na obszarach wiejskich, szczególnie na północnym Mazowszu, oraz o likwidację nierówności w dostępie do środków na ochronę zabytków między miastami a terenami wiejskimi. Podkreśla potrzebę ochrony lokalnych zabytków sakralnych i świeckich ważnych dla tożsamości polskiej wsi.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie wdrożenia mechanizmów wsparcia służących ochronie mało znanych, lecz istotnych dla tożsamości kulturowej polskiej wsi obiektów sakralnych i świeckich znajdujących się na terenach wiejskich północnego Mazowsza Interpelacja nr 12929 do ministra kultury i dziedzictwa narodowego w sprawie wdrożenia mechanizmów wsparcia służących ochronie mało znanych, lecz istotnych dla tożsamości kulturowej polskiej wsi obiektów sakralnych i świeckich znajdujących się na terenach wiejskich północnego Mazowsza Zgłaszający: Rafał Romanowski Data wpływu: 15-10-2025 Szanowna Pani Minister, na obszarze północnego Mazowsza znajduje się wiele cennych, choć często zapomnianych obiektów dziedzictwa narodowego – kościołów, kapliczek, dworów, cmentarzy, spichlerzy czy zabudowań gospodarczych, które przez stulecia stanowiły fundament polskiej kultury i tożsamości lokalnej.
Wiele z tych obiektów, będących nie tylko świadectwem historii, ale także symbolem wiary i przywiązania mieszkańców wsi do tradycji, dziś ulega postępującej degradacji. Lokalne społeczności – często przy wsparciu parafii i organizacji pozarządowych – podejmują heroiczne wysiłki, aby zachować te pamiątki przeszłości dla przyszłych pokoleń. Niestety, napotykają na poważne bariery finansowe i proceduralne.
W ostatnich latach, dzięki programom wprowadzonym przez rząd Prawa i Sprawiedliwości – takim jak Polski Ład dla kultury, „Ochrona zabytków” czy środki z funduszu wsparcia dla parafii wiejskich – możliwe było uratowanie setek zabytków w małych miejscowościach. Obecnie jednak można zaobserwować wyraźne ograniczenie wsparcia dla takich inicjatyw, a środki koncentrują się głównie na dużych ośrodkach miejskich.
W kontekście tych niepokojących tendencji zwracam się do Pani Minister z pytaniami, które mają na celu zwrócenie uwagi na potrzebę równomiernego traktowania wszystkich regionów kraju i ochrony dziedzictwa także tam, gdzie nie jest ono głośne medialnie, ale dla społeczności lokalnych – bezcenne. 1. Czy Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego planuje przywrócenie lub kontynuację wsparcia dedykowanego ochronie zabytków na obszarach wiejskich, zwłaszcza w regionach takich jak północne Mazowsze, które były beneficjentami skutecznych programów wprowadzonych przez poprzedni rząd Prawa i Sprawiedliwości? 2.
Czy Pani Minister dostrzega potrzebę stworzenia specjalnego programu ratunkowego dla obiektów sakralnych i świeckich o znaczeniu lokalnym, które nie są objęte dotacjami w ramach centralnych programów ministerialnych, a które stanowią kluczowe elementy tożsamości kulturowej polskiej wsi? 3. Jakie działania podejmuje lub planuje resort, aby zlikwidować rosnące nierówności w dostępie do środków na ochronę zabytków między dużymi ośrodkami miejskimi a terenami wiejskimi, które są często pozostawione same sobie? 4.
Czy ministerstwo prowadzi obecnie – lub zamierza w najbliższym czasie przeprowadzić – inwentaryzację zagrożonych zabytków lokalnych w regionach o charakterze rolniczym, w tym na północnym Mazowszu, w celu przygotowania kompleksowego planu ich ochrony? 5. Czy Pani Minister rozważa ponowne uruchomienie mechanizmów wsparcia dla parafii i wspólnot lokalnych, które z powodzeniem funkcjonowały w latach 2019–2023 i pozwalały na ratowanie cennych obiektów sakralnych dzięki uproszczonej procedurze i szybkiemu dostępowi do środków publicznych?
Zabytki polskiej wsi – zarówno sakralne, jak i świeckie – są nie tylko częścią naszej historii, lecz także filarem patriotycznej tożsamości narodowej. Ochrona tych miejsc to obowiązek państwa wobec wspólnot lokalnych, które przez pokolenia strzegły tradycji, wiary i kultury narodowej. Niedopuszczalne jest, aby brak decyzji administracyjnych lub przesunięcia budżetowe prowadziły do dalszej degradacji tego dziedzictwa.
Ocalenie mało znanych, lecz niezwykle cennych obiektów na północnym Mazowszu powinno być częścią szerszej, strategicznej polityki państwa w zakresie ochrony polskiej wsi – zgodnej z zasadą zrównoważonego rozwoju i poszanowania dziedzictwa narodowego. Z wyrazami szacunku Rafał Romanowski Poseł na Sejm RP
Poseł Rafał Romanowski wyraża zaniepokojenie skutkami planowanej nowelizacji ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej dla powiatów o słabszym potencjale społeczno-gospodarczym, obawiając się o ich sytuację finansową i dostępność wsparcia dla osób niepełnosprawnych. Pyta o szczegółowe wyliczenia skutków finansowych, analizy wpływu na powiaty o ograniczonym rynku pracy oraz gwarancje finansowe i organizacyjne.
Poseł wyraża obawy dotyczące prób rozbicia polskiego modelu łowiectwa i osłabienia roli Polskiego Związku Łowieckiego, podkreślając jego znaczenie dla ochrony środowiska i współpracy z rolnikami. Pyta o stanowisko Ministerstwa w sprawie utrzymania obecnego modelu i przeciwdziałania działaniom organizacji antyłowieckich.
Poseł Romanowski interweniuje w sprawie likwidacji Szkoły Podstawowej - filii w Malużynie, kwestionując prawidłowość procedury i ingerencję ministerstwa w decyzję kuratora oświaty. Wyraża obawę o dostępność edukacji i przyszłość społeczności lokalnej.
Poseł Rafał Romanowski interweniuje w sprawie wzrostu liczby wypadków z udziałem łosi na Mazowszu, spowodowanego nadmierną populacją gatunku wynikającą z jego całkowitej ochrony. Pyta o plany ministerstwa dotyczące inwentaryzacji, odstrzału redukcyjnego, włączenia PZŁ, działań infrastrukturalnych i kompleksowej strategii zarządzania populacją łosia.
Poseł Rafał Romanowski pyta Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego o plany rozszerzenia programów dotacyjnych na ochronę mało znanych zabytków na wsiach północnego Mazowsza i wsparcie dla lokalnych społeczności w ich ratowaniu. Podkreśla znaczenie tych obiektów dla tożsamości regionalnej i apeluje o systemowe działania w celu ich ochrony.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 45. rocznicy wydarzeń Kryzysu Bydgoskiego 1981 roku. Projekt został skierowany do Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu przez Marszałka Sejmu. Komisja po rozpatrzeniu projektu wnioskuje o jego podjęcie przez Sejm. Celem jest uhonorowanie pamięci o Kryzysie Bydgoskim poprzez formalne upamiętnienie przez Sejm.
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustawie o Krajowej Administracji Skarbowej. Sprawozdanie Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rekomenduje przyjęcie poprawek Senatu do wspomnianej ustawy. Celem jest prawdopodobnie doprecyzowanie lub usprawnienie przepisów dotyczących ochrony zabytków oraz kwestii związanych z Krajową Administracją Skarbową w kontekście zabytków. Niestety, brak szczegółów odnośnie konkretnych zmian w tekście uniemożliwia głębszą analizę.
Projekt ustawy obejmuje zmiany w szeregu ustaw, w tym dotyczące niekarania obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, CEIDG, ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Celem jest prawdopodobnie dostosowanie prawa do aktualnej sytuacji geopolitycznej i społeczno-gospodarczej oraz usprawnienie funkcjonowania różnych obszarów administracji publicznej i gospodarki. Senat przekazuje uchwały dotyczące tych ustaw do Sejmu. Projekt przewiduje także korekty redakcyjne w celu zachowania spójności numeracji i odesłań.
Przedłożony dokument to zbiór uchwał Senatu dotyczących zmian w różnych ustawach, przekazanych Marszałkowi Sejmu. Dotyczą one m.in. kwestii niekaralności obywateli walczących na Ukrainie, obrotu towarami strategicznymi, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (CEIDG), ochrony zabytków, prawa oświatowego, inwestycji przeciwpowodziowych, prawa energetycznego oraz wykonywania mandatu posła i senatora. Przyjęcie poprawek Senatu może skutkować koniecznością zmian redakcyjnych w celu zachowania spójności. Celem zmian jest dostosowanie prawa do aktualnych potrzeb i wyzwań.
Projekt uchwały dotyczy upamiętnienia 100. rocznicy urodzin Andrzeja Wajdy. Komisja Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu rozpatrzyła projekt i wnosi o jego podjęcie przez Sejm. Celem uchwały jest uczczenie pamięci wybitnego polskiego reżysera.