Interpelacja w sprawie warsztatów terapii zajęciowej i zagrożenia funkcjonowania wielu z nich

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwróciła się większa liczba osób z prośbą o pomoc i podjęcie działań mieszczących się w kompetencjach Posła na Sejm RP w sprawie warsztatów terapii zajęciowej (WTZ).

Osoby te zwróciły uwagę, że funkcjonowanie wielu placówek WTZ jest zagrożone z powodu rosnących kosztów utrzymania – w szczególności energii, ogrzewania, transportu oraz usług realizowanych przez firmy zewnętrzne, a równocześnie niewystarczających środków finansowych na bieżącą działalność i rozwój.

Według stanowiska tych podmiotów koszty energii, gazu, centralnego ogrzewania oraz usług, pomimo ogłaszanej przez GUS inflacji na poziomie ok. 4,5%, wzrosły o około 20%, co w połączeniu z niskimi wynagrodzeniami kadry stanowi realną barierę w utrzymaniu ciągłości pracy i jakości oferowanych usług.

Wskazano także, że brak jest wystarczających funduszy na modernizację, zakup nowoczesnych narzędzi terapeutycznych oraz rozwój kompetencji zawodowych uczestników. Brak dostępu do aktualnych technologii i szkoleń ogranicza możliwość skutecznej aktywizacji i przygotowania osób z niepełnosprawnościami do podjęcia pracy. Obecny model finansowania i funkcjonowania WTZ ma nie nadążać za rosnącymi kosztami, a także nie uwzględniać w pełni potrzeb osób z niepełnosprawnościami ani też specyfiki pracy instruktorów terapii zajęciowej i innych pracowników WTZ.

Przedstawiciele tego środowiska przedstawili następujące postulaty:

1. Zwiększenie i stabilizacja finansowania WTZ.

- Zwiększenie dofinansowania działalności WTZ w 2025 roku, aby zapewnić placówkom płynność finansową jeszcze w obecnym roku i przeciwdziałać negatywnym skutkom wzrostu rosnących kosztów utrzymania. - Krokowe (w perspektywie najbliższych 3 lat) zwiększenie miesięcznej kwoty finansowania uczestnictwa osoby z niepełnosprawnością w WTZ do kwoty odpowiadającej minimalnemu wynagrodzeniu do 2028 r. Jednocześnie, biorąc pod uwagę zapowiedzi BON o planowanych zmianach w 2026 r., zwiększenie finansowania w roku przyszłym powinno uwzględniać realne potrzeby wynikające z konieczności wprowadzenia tych zmian, a w szczególności zmian związanych ze zwiększeniem zatrudnienia w WTZ o trenerów pracy i planowanym wprowadzeniem superwizji dla pracowników WTZ. - Od 2029 roku wprowadzenie stałego, corocznego mechanizmu waloryzacji o wskaźnik wzrostu średniego wynagrodzenia.

2. Uznanie specyfiki pracy w WTZ jako pracy w warunkach szkodliwych i adekwatne do niej wynagradzanie pracowników.

- Zaliczenie pracy w WTZ do pracy w szczególnych warunkach, podobnie jak w przypadku nauczycieli szkół specjalnych. - Przyznanie dodatkowych świadczeń pracowniczych: - ustawowe zwiększenie wymiaru urlopu o 5 dni, - uregulowanie czasu pracy w sposób adekwatny do planowanych zmian w Kodeksie pracy (np. zmniejszenie tygodniowego wymiaru czasu pracy).

3. Zapewnienie systemowych, a jednocześnie kompleksowych rozwiązań, pozwalających na płynną migrację osób z niepełnosprawnościami pomiędzy różnymi formami wsparcia, uwzględniających aktualne możliwości psychofizyczne tych osób.

- Stworzenie koordynacji systemu wsparcia na poziomie powiatu, obejmującej wszystkie instytucje wspierające osoby z niepełnosprawnością. - Umożliwienie uczestnikom WTZ łączenia aktywności zawodowej z równoczesnym uczestnictwem w WTZ, co byłoby spójne z systemem obowiązującym uczestników środowiskowych domów samopomocy. - Zniesienie wskazań do terapii jako podstawy do przyjęcia do WTZ, a docelowo reforma systemu orzekania, która pozwoli między innymi na prawidłowe kwalifikowanie osób z niepełnosprawnościami do placówek wsparcia.

Uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi:

Czy prowadzone są obecnie (lub czy są planowane w najbliższej przyszłości) prace nad zmianami w organizacji i finansowaniu warsztatów terapii zajęciowej zgodnie z przedstawionymi powyżej postulatami?

Z poważaniem

Poseł Ewa Malik