Interpelacja w sprawie respektowania postanowień umowy społecznej dotyczącej sektora górnictwa węgla kamiennego w zakresie funkcjonowania Elektrowni Rybnik
Data wpływu: 2025-11-03
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o przestrzeganie umowy społecznej z 2021 roku dotyczącej funkcjonowania Elektrowni Rybnik do 2030 roku i wyraża obawę o ewentualne wcześniejsze ograniczenie jej działalności. Pyta również o plany rządu dotyczące przyszłości elektrowni po 2030 roku i spójność polityki klimatycznej UE z umową społeczną.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie respektowania postanowień umowy społecznej dotyczącej sektora górnictwa węgla kamiennego w zakresie funkcjonowania Elektrowni Rybnik Interpelacja nr 13352 do ministra aktywów państwowych w sprawie respektowania postanowień umowy społecznej dotyczącej sektora górnictwa węgla kamiennego w zakresie funkcjonowania Elektrowni Rybnik Zgłaszający: Roman Fritz Data wpływu: 03-11-2025 Szanowny Panie Premierze, w dniu 28 maja 2021 r.
została zawarta pomiędzy rządem Rzeczypospolitej Polskiej a stroną społeczną „Umowa społeczna dotycząca sektora górnictwa węgla kamiennego oraz wybranych procesów transformacji województwa śląskiego“. Dokument ten określa zasady transformacji sektora węglowego, harmonogram funkcjonowania kopalń oraz kluczowych jednostek energetycznych, a także stanowi podstawę dialogu społecznego w regionie górnośląskim. Zgodnie z pkt 9 załącznika do umowy: „Strony ustaliły, że funkcjonowanie Elektrowni Rybnik w oparciu o węgiel kamienny będzie zapewnione do 2030 roku. W roku 2029 dokonana zostanie analiza możliwości dalszego funkcjonowania elektrowni“.
Jednocześnie należy zauważyć, że Komisja Europejska w 2024 r. zatwierdziła przedłużenie funkcjonowania tzw. Rynku Mocy do końca 2028 r., co ma bezpośredni wpływ na opłacalność i stabilność pracy krajowych jednostek wytwórczych opartych na węglu kamiennym, w tym Elektrowni Rybnik. W przestrzeni publicznej pojawiają się jednak sygnały o możliwym wcześniejszym ograniczaniu działalności tej elektrowni, mimo że stanowi ona kluczowy element bezpieczeństwa energetycznego południowej Polski oraz ważne źródło zatrudnienia w regionie.
Takie działania, jeśli byłyby prowadzone, stałyby w sprzeczności z postanowieniami umowy społecznej, która ma charakter porozumienia między rządem a stroną społeczną i stanowi część polityki państwa wobec regionu górniczego. W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania: Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej potwierdza, że będzie respektował zapisy umowy społecznej z dnia 28 maja 2021 r. w zakresie zapewnienia funkcjonowania Elektrowni Rybnik do roku 2030?
Czy prezes Rady Ministrów posiada wiedzę o jakichkolwiek planach lub działaniach organów rządowych bądź spółek Skarbu Państwa zmierzających do wcześniejszego wygaszenia bloków energetycznych w Rybniku? Czy rząd zamierza podjąć działania w celu utrzymania funkcjonowania Elektrowni Rybnik również po 2030 roku – przez modernizację jednostek lub wdrożenie technologii niskoemisyjnych, takich jak współspalanie biomasy lub wychwyt CO2? Jakie działania podejmuje rząd w celu zapewnienia, by realizacja polityki klimatyczno-energetycznej Unii Europejskiej była spójna z zapisami krajowej umowy społecznej i nie prowadziła do naruszenia jej postanowień?
Z poważaniem Roman Fritz Poseł na Sejm RP
Poseł interweniuje w sprawie producenta rolnego, który prowadzi działy specjalne produkcji rolnej i poniósł straty w wyniku wystąpienia ptasiej grypy. Pyta, dlaczego rząd nie udzielił mu pomocy i czy planuje podjąć działania w celu wsparcia poszkodowanych producentów, zamiast zmuszać ich do dochodzenia roszczeń na drodze sądowej.
Poseł Roman Fritz wyraża zaniepokojenie, że wydłużone limity przechowywania czerwonego mięsa, ustalone przez EFSA, ignorują spadek wartości odżywczej i potencjalną toksyczność produktów oksydacji. Pyta ministerstwo o analizy wpływu długotrwałego przechowywania mięsa i plany przeprowadzenia badań dotyczących jego wartości odżywczej i bezpieczeństwa.
Interpelacja dotyczy kosztów utrzymywania biura Orlen SA w Warszawie, kwestionując zasadność dublowania funkcji zarządczych poza statutową siedzibą w Płocku i pytając o zgodę Skarbu Państwa na takie rozwiązanie. Poseł wyraża obawy o racjonalność gospodarowania środkami spółki z udziałem Skarbu Państwa i znaczenie Płocka jako siedziby Orlenu.
Posłowie pytają o zgodność braku możliwości płacenia gotówką w parkomatach z Konstytucją RP i ustawą o NBP, argumentując to wykluczeniem społecznym. Wyrażają obawy dotyczące ograniczenia dostępu do usług publicznych dla osób nieposiadających kont bankowych lub smartfonów.
Interpelacja dotyczy braku opłacalności hodowli trzody chlewnej i innych gałęzi produkcji rolnej w Polsce, wskazując na dysproporcje cen oraz ryzyko dla bezpieczeństwa żywnościowego. Posłowie pytają o analizę łańcucha dostaw, planowane działania legislacyjne i instrumenty wsparcia dla rolników.
Projekt ustawy ma na celu zwiększenie limitów finansowania w latach 2026 i 2027 dla kilku podmiotów, w tym Spółki Restrukturyzacji Kopalń S.A. (szczególnie dla Pompowni Bolko), Kopalni Siarki „Machów” S.A. w likwidacji, Kopalni Soli Bochnia Sp. z o.o. i Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Podwyższenie limitów jest uzasadnione wzrostem kosztów energii, wynagrodzeń oraz potrzebą realizacji zaplanowanych prac likwidacyjnych i zabezpieczających, takich jak zmiana systemu odwadniania Pompowni Bolko i zabezpieczenie wyrobisk. Zmiany te mają zapobiec katastrofom ekologicznym i inżynierskim, utracie dziedzictwa kulturowego oraz zagrożeniu bezpieczeństwa mieszkańców. Finansowanie ma pochodzić z budżetu państwa w ramach istniejącego limitu wydatków Ministerstwa Energii.
Projekt ustawy o zmianie ustawy o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego ma na celu dostosowanie przepisów do aktualnej sytuacji sektora górniczego, w tym procesów restrukturyzacji i likwidacji kopalń. Wprowadza mechanizmy wsparcia dla przedsiębiorstw górniczych, reguluje kwestie finansowania likwidacji kopalń, zabezpieczania przed zagrożeniami i naprawiania szkód górniczych. Ponadto, ustawa przewiduje zmiany w zakresie uprawnień pracowniczych, w tym urlopów górniczych i odpraw, a także zasady nieodpłatnego przekazywania majątku przedsiębiorstw górniczych. Celem jest również usprawnienie procesów restrukturyzacyjnych i likwidacyjnych oraz zapewnienie ochrony środowiska i bezpieczeństwa.
Projekt ustawy zmienia ustawę o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, dodając przepis zaliczający dni zwolnienia od pracy w związku z honorowym oddawaniem krwi do okresów pracy górniczej uprawniającej do emerytury górniczej bez względu na wiek. Ma to na celu zrównanie sytuacji górników-krwiodawców z innymi grupami zawodowymi, które nie tracą na stażu pracy przez oddawanie krwi. Nowelizacja ma na celu wyeliminowanie poczucia niesprawiedliwości wśród górników oraz promowanie honorowego krwiodawstwa. Projekt nie generuje dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani pracodawców.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w podatku od wydobycia niektórych kopalin, a także w ustawach o podatku dochodowym od osób fizycznych i prawnych oraz Ordynacji podatkowej. Kluczową zmianą jest wprowadzenie możliwości odliczenia od podatku 40% kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych związanych z wydobyciem miedzi i srebra. Dodatkowo, ustawa obniża stawkę podatku od miedzi i srebra w latach 2026-2028 oraz wprowadza obowiązek składania informacji o wysokości kwalifikowanych nakładów inwestycyjnych. Celem zmian jest wsparcie inwestycji w sektorze wydobywczym.
Projekt ustawy ma na celu kontynuację procesu stopniowego wygaszania działalności podziemnych kopalń węgla kamiennego w Polsce do 2049 roku, zgodnie z umową społeczną. Umożliwia on finansowanie likwidacji kopalń bezpośrednio przez przedsiębiorstwa górnicze (w tym poprzez dotacje i skarbowe papiery wartościowe) zamiast przekazywania ich do SRK S.A. Dodatkowo, ustawa rozszerza system wsparcia o górnictwo węgla koksowego (JSW S.A.), zapewniając pracownikom świadczenia osłonowe (urlopy górnicze, odprawy) oraz zakazując zatrudniania nowych pracowników w miejsce odchodzących. Wprowadzone zmiany mają na celu zarówno transformację energetyczną, jak i złagodzenie negatywnych skutków społecznych likwidacji kopalń.