Interpelacja w sprawie systemowych zaniedbań w ochronie dzieci przed przemocą
Data wpływu: 2025-11-20
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o systemowe zaniedbania w ochronie dzieci przed przemocą, wskazując na tragiczne przypadki Kamila z Częstochowy i Szymona z Będzina. Podkreśla, że samo wprowadzenie przepisów (lex Kamilek) nie wystarczy bez realnych narzędzi i wsparcia dla pracowników socjalnych i nauczycieli.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemowych zaniedbań w ochronie dzieci przed przemocą Interpelacja nr 13664 do ministra edukacji w sprawie systemowych zaniedbań w ochronie dzieci przed przemocą Zgłaszający: Agnieszka Ścigaj, Marcin Ociepa, Anna Dąbrowska-Banaszek, Krzysztof Ciecióra, Anna Kwiecień Data wpływu: 20-11-2025 Szanowna Pani Minister, tragiczne historie ośmioletniego Kamila z Częstochowy oraz kilkuletniego Szymona z Będzina wstrząsnęły opinią publiczną, obnażając rażące słabości instytucjonalnej ochrony dzieci w Polsce.
W przypadku Kamila z Częstochowy, chłopca torturowanego przez ojczyma i pozostającego pod „opiekuńczym nadzorem” służb społecznych, sąd zdecydował o wyłączeniu jawności postępowania, a prokuratura – jak poinformowały media – umorzyła postępowanie wobec urzędników odpowiedzialnych za nadzór nad rodziną, nie dopatrując się ich winy.
Ta decyzja wstrząsnęła opinią publiczną, ponieważ trudno zrozumieć, jak to możliwe, że dziecko – bite, przypalane, głodzone, mające liczne złamania – przez wiele miesięcy pozostawało w polu widzenia szkoły, opieki społecznej, sądu rodzinnego i lekarzy, a jednak nikt nie zauważył, że coś jest nie w porządku, nikt nie podjął skutecznej interwencji, w efekcie czego dziecko - w tragicznych okolicznościach - zostało zamordowane. Tragiczna historia Kamila nie jest jednak odosobniona.
Przypomina ona sprawę sprzed blisko dekady, sprawę Szymona z Będzina – chłopca, który również zginął w wyniku wielomiesięcznej przemocy domowej, mimo iż - podobnie jak w przypadku Kamila z Częstochowy - nad rodziną Szymona ciążył nadzór instytucji państwowych. Te dwa przypadki niestety nie są odosobnione i pokazują, że problem nie polega wyłącznie na błędzie jednostki, lecz na głębokiej niewydolności systemowej. W skierowanej do mojego biura prośbie o podjęcie interwencji w tej sprawie pracownik socjalny wskazał, iż: „W wielu rodzinach, jakie odwiedzałem, byłem pierwszym pracownikiem socjalnym, który w ogóle przekroczył próg ich domu.
W innych przypadkach wizyty ograniczały się do kilku słów i podpisu, a czasem nie odbywały się wcale, choć w papierach wszystko się zgadzało. Zorganizowany przez państwo system nie daje nam realnych narzędzi, czasu i wsparcia, by działać skutecznie.” To dramatyczne świadectwo potwierdza, że urzędnicy niejednokrotnie funkcjonują w systemie pozornej kontroli, w którym najważniejsze jest „uzupełnienie dokumentacji”, a nie faktyczna pomoc rodzinie. Nie sposób również pominąć roli szkoły i nauczycieli, którzy – z braku odpowiednich procedur, szkoleń lub wsparcia – często nie potrafią właściwie zareagować na objawy przemocy.
W 2023 roku Sejm przyjął tzw. lex Kamilek, które zwiększyło odpowiedzialność urzędników za zaniedbania w ochronie dzieci. Jednak wprowadzenie przepisów nie wystarczy, jeśli nie idą za nimi praktyczne narzędzia, standardy i realne wsparcie dla pracowników socjalnych oraz nauczycieli, po to, aby z jednej strony mogli działać skutecznie, z drugiej natomiast - aby otrzymywali ochronę od państwa w sytuacji, gdy podejmując interwencję, zostają narażeni na konflikt z rodzicami/opiekunami dzieci, które doświadczają przemocy.
Zaniedbania, które doprowadziły do śmierci dzieci takich jak Kamil i Szymon, pokazują, że problem tkwi nie tylko w jednostkowych błędach, lecz w strukturze państwowego systemu ochrony dzieci. To system, w którym często brakuje czasu na realną pracę z rodziną, szkoleń i wsparcia psychologicznego, współpracy między szkołą, pomocą społeczną i sądami oraz odpowiedzialności instytucjonalnej za brak reakcji. Urzędnikom trzeba stworzyć warunki do działania – realne, a nie pozorne. Bez tego każde kolejne „lex Kamilek” pozostanie jedynie symboliczną odpowiedzią na tragedię, a nie skutecznym narzędziem ochrony życia dzieci.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania: Czy szkoły zostały zobowiązane do opracowania obowiązkowych procedur wczesnego reagowania na oznaki przemocy wobec uczniów? Czy nauczyciele, wychowawcy i pedagodzy szkolni otrzymują regularne szkolenia w zakresie rozpoznawania przemocy wobec dzieci i jej zgłaszania? Czy resort edukacji współpracuje z resortem rodziny i Policją w zakresie integracji systemów informacji o dziecku zagrożonym przemocą? Czy ministerstwo analizowało przypadek Kamila z Częstochowy w celu opracowania systemowych rekomendacji dla szkół i nauczycieli?
Poseł Ciecióra wyraża zaniepokojenie wytycznymi KOWR ograniczającymi przetargi ofert pisemnych na dzierżawę gruntów rolnych Skarbu Państwa, argumentując, że może to doprowadzić do wzrostu kosztów dzierżawy i utrudnić dostęp do ziemi dla mniejszych gospodarstw. Pyta o powody wprowadzenia tych zmian bez konsultacji i jawnej informacji dla rolników, sugerując, że zasób ziemi rolnej powinien służyć także wzmacnianiu gospodarstw rodzinnych, a nie tylko maksymalizacji czynszu.
Poseł Krzysztof Ciecióra interweniuje w sprawie braku transparentności wynagrodzeń kadry zarządzającej Sieci Badawczej Łukasiewicz, twierdząc, że prezes Centrum Łukasiewicz odmawia udostępnienia tych informacji, co jest niezgodne z prawem. Pyta ministra o szczegółowe dane dotyczące wynagrodzeń dyrektorów instytutów i prezesów Centrum Łukasiewicz.
Poseł Krzysztof Ciecióra pyta o interpretację NIK dotyczącą wynagrodzeń osób odwołanych z funkcji kierowniczych w Sieci Badawczej Łukasiewicz i jej wpływ na sytuację prawną tych osób oraz gospodarowanie środkami publicznymi. Interpelacja ma na celu wyjaśnienie skali problemu, podstaw prawnych działania i skoordynowania działań w Sieci Łukasiewicz w tej kwestii.
Interpelacja dotyczy pogarszającej się sytuacji płacowej i kadrowej pracowników sądów, co grozi paraliżem wymiaru sprawiedliwości. Posłowie pytają ministra o działania mające na celu poprawę sytuacji i zapobieżenie dalszemu odpływowi pracowników.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie brakiem transparentności i podstaw prawnych wskaźnika referencyjnego POLSTR, który ma zastąpić WIBOR, wskazując na ryzyko sporów sądowych. Pytają ministra o odpowiedzialność za opracowanie wskaźnika, podstawę prawną jego funkcjonowania oraz gwarancje zgodności z regulacjami prawnymi.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.