Interpelacja w sprawie zmian dotyczących prac domowych
Data wpływu: 2026-01-05
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk krytykuje wprowadzone przez ministerstwo zmiany dotyczące prac domowych w szkołach podstawowych, argumentując, że reforma była nieprzemyślana, ignorowana przez nauczycieli i pogłębia nierówności edukacyjne. Pyta o podstawy naukowe reformy, dane potwierdzające jej sukces oraz plany ministerstwa w związku z negatywnymi skutkami.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmian dotyczących prac domowych Interpelacja nr 14505 do ministra edukacji w sprawie zmian dotyczących prac domowych Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 05-01-2026 Szanowna Pani Minister, w kwietniu 2024 r. wprowadziła Pani, w drodze rozporządzenia, zmianę dotyczącą prac domowych w szkołach podstawowych. Reforma ta została wdrożona bez pilotażu, bez rzetelnej debaty eksperckiej, bez realnych konsultacji ze środowiskiem nauczycielskim i – co szczególnie niepokojące – bez przedstawienia twardych danych, które uzasadniałyby tak daleko idącą ingerencję w proces dydaktyczny.
W praktyce oznaczało to przerzucenie kosztów eksperymentu systemowego na uczniów, nauczycieli oraz rodziców. Od samego początku zmiany te budziły poważne wątpliwości merytoryczne i organizacyjne. Dziś – po kilkunastu miesiącach obowiązywania – widać coraz wyraźniej, że mamy do czynienia nie tylko z reformą nieprzemyślaną, ale również z rozwiązaniem, które w wielu szkołach funkcjonuje wyłącznie „na papierze”. Z analiz i badań Instytutu Badań Edukacyjnych wynika bowiem, że część nauczycieli wprost przyznaje się do ignorowania przepisów dotyczących prac domowych i ich oceniania.
Jest to sytuacja bezprecedensowa: państwo wprowadza regulację, której znacząca część praktyków edukacji nie uznaje za racjonalną i której nie przestrzega, traktując ją jako oderwaną od realiów pracy szkolnej. Taki stan rzeczy podważa autorytet prawa oświatowego oraz prowadzi do faktycznej anarchizacji zasad pracy dydaktycznej. Równocześnie ministerstwo, deklarując „zaufanie do nauczycieli”, odebrało im jedno z podstawowych narzędzi pracy – możliwość samodzielnego decydowania o tym, czy i w jaki sposób prace domowe mogą wspierać proces uczenia się oraz jak mogą być wykorzystywane w ocenianiu postępów uczniów.
Odgórny zakaz oceniania prac domowych stanowi realne ograniczenie autonomii nauczycieli i sprowadza ich rolę do wykonawców centralnie narzuconych instrukcji, niezależnie od ich doświadczenia zawodowego i znajomości potrzeb uczniów. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na rażącą niespójność systemową: zmiany te w praktyce dotyczą wyłącznie szkół publicznych. Szkoły niepubliczne – prywatne i społeczne – w dalszym ciągu stosują obowiązkowe, oceniane prace domowe jako standardowy element procesu dydaktycznego.
Oznacza to, że państwo samo przyczynia się do pogłębiania różnic w jakości kształcenia oraz w poziomie przygotowania uczniów, wzmacniając przewagę edukacyjną dzieci z rodzin bardziej zamożnych. W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Jakie konkretne, recenzowane badania naukowe lub długofalowe analizy stanowiły podstawę do wprowadzenia całkowitego zakazu oceniania prac domowych, zamiast pozostawienia tej decyzji nauczycielom i radom pedagogicznym? Proszę o przesłanie tych analiz i badań.
Czy MEN posiada jakiekolwiek dane empiryczne potwierdzające, że brak ocenianych prac domowych poprawił dobrostan uczniów bez jednoczesnego obniżenia poziomu ich wiedzy i umiejętności? Proszę o przekazanie tych danych. Czy ministerstwo uznaje za sukces reformę, która: a) jest masowo ignorowana przez nauczycieli, b) pogłębia różnice między szkołami publicznymi i niepublicznymi, c) spotyka się z wyraźnym sprzeciwem społecznym? Jak MEN zamierza reagować na ustalenia Instytutu Badań Edukacyjnych wskazujące, że część nauczycieli nie przestrzega przepisów dotyczących prac domowych?
Czy resort widzi w tym problem dyscyplinarny, czy raczej dowód na błędne założenia samej regulacji? Czy ministerstwo przeprowadziło analizę ryzyka utraty autorytetu prawa oświatowego w sytuacji, gdy regulacje są powszechnie obchodzone lub ignorowane tym bardziej w kontekście nadchodzących zmian w podstawach programowych? W jaki sposób MEN zamierza przeciwdziałać pogłębianiu nierówności edukacyjnych wynikających z faktu, że szkoły niepubliczne nadal realizują tradycyjny model pracy domowej, podczas gdy szkoły publiczne zostały tego narzędzia w dużej mierze pozbawione?
Czy analizowano wpływ nowych regulacji na przygotowanie uczniów do egzaminu ósmoklasisty oraz dalszych etapów edukacji, w szczególności w przedmiotach wymagających systematycznego treningu (matematyka, języki obce, przedmioty ścisłe)? Proszę o przekazanie wyników analiz. Czy MEN planuje rzeczywistą, publiczną ewaluację tej reformy – obejmującą również scenariusz wycofania się z błędnych rozwiązań, a nie jedynie ich kosmetycznej korekty? Czy ministerstwo rozważa odejście od centralnego, sztywnego zakazu oceniania prac domowych na rzecz modelu, w którym nauczyciele odzyskują realną odpowiedzialność i autonomię za proces dydaktyczny?
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności procedur kadrowych i standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE), szczególnie w kontekście przygotowywanej reformy edukacji. Pyta minister edukacji o spełnienie wymogów formalnych przez wicedyrektora IBE oraz o procedury zapobiegania konfliktom interesów.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o systemie oświaty oraz ustawę o finansowaniu zadań oświatowych. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki wnioskuje o uchwalenie projektu bez poprawek. Wnioski mniejszości zgłoszone przez posła M. Józefaciuka dotyczą wprowadzenia możliwości zróżnicowania opłat za dopuszczenie podręczników przez Ministra Edukacji i Wychowania, a także obniżenia tych opłat o co najmniej 50% dla podręczników przeznaczonych dla uczniów z niepełnosprawnościami, do nauczania języków mniejszości, języka regionalnego i przedmiotów zawodowych.
Projekt uchwały Sejmu ma na celu potępienie aktu publicznego znieważenia symbolu religijnego, do którego doszło w Szkole Podstawowej w Kielnie. Uchwała wyraża stanowczy protest wobec zachowania nauczycielki, która zdjęła krzyż ze ściany i go znieważyła. Sejm podkreśla, że szkoła nie może być miejscem agresji światopoglądowej, a takie zachowania naruszają wolność religii i godność wierzących. Dodatkowo, uchwała wzywa Ministra Edukacji do podjęcia działań dyscyplinarnych i apeluje o poszanowanie wolności religijnej we wszystkich instytucjach publicznych.