Interpelacja w sprawie zasad, transparentności oraz możliwej dyskryminacji instytucjonalnej w konkursie Profesjonalna Szkoła Roku 2025
Data wpływu: 2026-01-07
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk kwestionuje zasady i transparentność konkursu "Profesjonalna Szkoła Roku 2025", wskazując na dyskryminację instytucjonalną i ograniczenie dostępu dla niektórych podmiotów systemu kształcenia zawodowego. Pyta o powody wykluczenia CKZ, szkół branżowych I stopnia, szkół zaocznych oraz brak transparentności w procesie oceny.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zasad, transparentności oraz możliwej dyskryminacji instytucjonalnej w konkursie Profesjonalna Szkoła Roku 2025 Interpelacja nr 14522 do ministra edukacji w sprawie zasad, transparentności oraz możliwej dyskryminacji instytucjonalnej w konkursie Profesjonalna Szkoła Roku 2025 Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 07-01-2026 Szanowna Pani Minister, na podstawie art.
192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie konkursu „Profesjonalna Szkoła Roku 2025”, organizowanego przez Fundację Rozwoju Systemu Edukacji we współpracy z Ministerstwem Edukacji Narodowej oraz Ośrodkiem Rozwoju Edukacji, realizowanego w ramach projektu „Opracowanie i przetestowanie modelu branżowej szkoły ćwiczeń”, finansowanego ze środków programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027.
Zgodnie z deklarowanym celem konkursu ma on służyć identyfikacji i promocji najlepszych praktyk edukacyjnych w obszarze kształcenia zawodowego oraz wyróżnieniu szkół osiągających wysoką jakość i efektywność kształcenia. Analiza regulaminu konkursu oraz przyjętych kryteriów oceny prowadzi jednak do wniosku, że konstrukcja tego przedsięwzięcia budzi poważne wątpliwości co do równości dostępu, transparentności procedur, spójności z rzeczywistą strukturą systemu kształcenia zawodowego oraz zasad racjonalnego wydatkowania środków publicznych. 1.
Wykluczenie istotnych podmiotów systemu kształcenia zawodowego Regulamin konkursu wprowadza zamknięty katalog uczestników, ograniczając udział wyłącznie do określonych typów szkół. W konsekwencji z konkursu wykluczono m.in.: branżowe szkoły I stopnia kształcące wyłącznie młodocianych pracowników, mimo że model ten stanowi fundament kształcenia rzemieślniczego i współpracy z lokalnymi pracodawcami, centra kształcenia zawodowego, które nie posiadają własnych uczniów, lecz realizują kluczową część praktycznej nauki zawodu dla uczniów techników i szkół branżowych.
W praktyce oznacza to, że placówki odpowiadające za nowoczesną infrastrukturę, innowacje technologiczne oraz znaczną część procesu dydaktycznego pozostają całkowicie niewidoczne w konkursie, mimo że ich wkład bezpośrednio wpływa na wyniki szkół formalnie uprawnionych do udziału. Sukces edukacyjny przypisywany jest wyłącznie jednostce administracyjnej, a nie faktycznym wykonawcom kształcenia praktycznego. 2. Dyskryminacja ze względu na formę kształcenia Regulamin dopuszcza udział wyłącznie szkół prowadzących kształcenie w formie dziennej lub stacjonarnej.
Wyklucza to znaczną część szkół policealnych i branżowych szkół II stopnia realizujących kształcenie w trybie zaocznym, często adresowanym do osób dorosłych, pracujących i podnoszących kwalifikacje zawodowe. Takie ograniczenie stoi w sprzeczności z ideą uczenia się przez całe życie oraz realnymi potrzebami rynku pracy. 3. Wąskie i elitarne rozumienie „sukcesu” edukacyjnego Jednym z kryteriów oceny jest odsetek uczniów uczestniczących w konkursach SkillsPoland, EuroSkills i WorldSkills, które nie figurują w wykazie turniejów i olimpiad ogłaszanych w komunikacie ministra edukacji.
Kryterium to w oczywisty sposób faworyzuje szkoły dysponujące znacznym kapitałem finansowym i organizacyjnym, promując elitarne ścieżki kształcenia kosztem codziennej, masowej pracy dydaktycznej w zawodach o znaczeniu lokalnym i regionalnym. 4. Ograniczenie możliwości rzetelnej oceny dużych zespołów szkół Regulamin dopuszcza złożenie tylko jednego zgłoszenia w jednym obszarze przemysłu i usług. W przypadku zespołów szkół prowadzących kształcenie zawodowe w wielu branżach wymusza to arbitralny wybór i uniemożliwia rzetelną ocenę całokształtu działalności placówki. 5.
Brak transparentności procedury konkursowej Szczególnie niepokojący jest zapis regulaminu zwalniający organizatora z obowiązku udostępniania dokumentacji konkursowej uczestnikom. Oznacza to, że szkoły nie mają możliwości poznania uzasadnienia przyznanej punktacji, weryfikacji procesu oceny ani wyciągnięcia wniosków na przyszłość. Rozwiązanie to stoi w sprzeczności ze standardami przejrzystości, jakie powinny obowiązywać przy konkursach finansowanych ze środków publicznych i europejskich. 6.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności procedur kadrowych i standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE), szczególnie w kontekście przygotowywanej reformy edukacji. Pyta minister edukacji o spełnienie wymogów formalnych przez wicedyrektora IBE oraz o procedury zapobiegania konfliktom interesów.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt ustawy ma na celu rozszerzenie katalogu mniejszości narodowych w Polsce o mniejszość grecką, co umożliwi jej korzystanie z pełni praw i instrumentów wsparcia przewidzianych w ustawie o mniejszościach narodowych i etnicznych. Zmiana ta zapewni społeczności greckiej ochronę i rozwój tożsamości narodowej, języka, kultury i tradycji. Uznanie mniejszości greckiej jest uzasadnione długotrwałą obecnością Greków na ziemiach polskich oraz ich wkładem w życie społeczne i kulturalne kraju. Nowelizacja zakłada także uzupełnienie składu Komisji Wspólnej Rządu i Mniejszości Narodowych i Etnicznych o przedstawiciela mniejszości greckiej.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).