Interpelacja w sprawie substancji PFAS stanowiących problem środowiskowy i zdrowotny
Data wpływu: 2026-01-08
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Piotr Górnikiewicz wyraża zaniepokojenie brakiem kompleksowego monitoringu i regulacji dotyczących substancji PFAS w Polsce, w kontekście zaostrzających się norm unijnych. Pyta o działania ministerstwa w zakresie monitoringu, implementacji norm, mapowania terenów skażonych, regulacji osadów ściekowych i wsparcia dla samorządów, a także o stanowisko Polski wobec zakazu PFAS w UE.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie substancji PFAS stanowiących problem środowiskowy i zdrowotny Interpelacja nr 14540 do ministra klimatu i środowiska w sprawie substancji PFAS stanowiących problem środowiskowy i zdrowotny Zgłaszający: Piotr Górnikiewicz Data wpływu: 08-01-2026 Szanowna Pani Minister! Substancje z grupy PFAS (per- i polifluoroalkilowe) to kilka tysięcy syntetycznych związków chemicznych, które ze względu na swoje unikalne właściwości (odporność na wodę, tłuszcz i wysoką temperaturę) są powszechnie stosowane w przemyśle: od powłok teflonowych, przez odzież outdoorową, po piany gaśnicze i opakowania do żywności.
Ich najbardziej niebezpieczną cechą jest ekstremalna trwałość – nie rozkładają się one w środowisku naturalnym, przez co zyskały miano „wiecznych chemikaliów“. Liczne badania naukowe potwierdzają, że długotrwała ekspozycja na PFAS, nawet w śladowych ilościach, ma katastrofalny wpływ na zdrowie człowieka. Związki te kumulują się w organizmie, prowadząc do nowotworów (nerki, jąder), chorób tarczycy, zaburzeń hormonalnych, obniżenia płodności oraz osłabienia odpowiedzi układu immunologicznego (co jest szczególnie istotne w kontekście skuteczności szczepień).
W 2026 roku, gdy Unia Europejska zaostrza normy dotyczące jakości wody pitnej (dyrektywa 2020/2184), a kolejne państwa członkowskie wprowadzają rygorystyczne limity dla PFAS w glebie i żywności, polski system monitoringu środowiska wydaje się nie dostrzegać skali problemu. W Polsce wciąż brakuje ogólnokrajowej inwentaryzacji terenów skażonych tymi związkami, m.in. wokół lotnisk, poligonów czy zakładów chemicznych.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami: Czy Główny Inspektorat Ochrony Środowiska (GIOŚ) prowadzi systematyczny, ogólnokrajowy monitoring obecności substancji z grupy PFAS w wodach powierzchniowych, podziemnych oraz glebach? Jeśli tak, jakie są wyniki tych badań w ostatnich dwóch latach? Jakie konkretne działania podjęło ministerstwo w celu implementacji norm jakości wody pitnej w zakresie PFAS (limit 0,1 µg/l dla sumy PFAS) wynikających z unijnych dyrektyw? Czy polskie stacje uzdatniania wody są przygotowane technologicznie do usuwania tych zanieczyszczeń?
Czy resort dysponuje mapą „punktów zapalnych“ (hotspots), czyli terenów o podwyższonym ryzyku występowania PFAS (np. rejony dawnych zakładów chemicznych, bazy lotnicze, miejsca składowania odpadów niebezpiecznych)? Czy planowane jest wprowadzenie krajowych norm stężenia PFAS w osadach ściekowych wykorzystywanych w rolnictwie, aby zapobiec przenikaniu „wiecznych chemikaliów“ do łańcucha pokarmowego? Czy ministerstwo planuje uruchomienie programu wsparcia finansowego dla samorządów na modernizację infrastruktury wodociągowej pod kątem eliminacji substancji PFAS?
Jakie jest stanowisko Polski w sprawie propozycji całkowitego zakazu stosowania PFAS w Unii Europejskiej w ramach rozporządzenia REACH? Z poważaniem
Poseł pyta o dyskryminację płacową pracowników SOW w porównaniu do innych jednostek pomocy społecznej oraz o brak funduszy na infrastrukturę terapeutyczną. Domaga się interwencji rządu w celu ujednolicenia zasad przyznawania dodatków motywacyjnych i poprawy warunków finansowania ośrodków wsparcia.
Poseł pyta o szczegóły dotyczące podziału środków Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w województwie małopolskim (nabór nr 12), wyrażając wątpliwości, czy mechanizm punktacji adekwatnie uwzględnia potrzeby dużych miast, takich jak Tarnów. Prosi o wyjaśnienie kryteriów oceny i mechanizmu ustalania kwoty dofinansowania.
Poseł Piotr Górnikiewicz zwraca uwagę na lukę prawną dotyczącą formy upoważnień do odstrzału sanitarnego, gdzie brak wymogu formy pisemnej prowadzi do niejasności i problemów finansowych dla kół łowieckich. Pyta, czy resorty planują ujednolicić procedury i rozważają rozwiązania chroniące koła łowieckie przed odpowiedzialnością finansową w sporach o ryczałty.
Poseł Piotr Górnikiewicz interweniuje w sprawie drastycznych ograniczeń w dostępie do podstawowych świadczeń ginekologicznych dla kobiet z niepełnosprawnościami, szczególnie ruchowymi i intelektualnymi. Pyta o działania Ministerstwa Zdrowia w celu poprawy dostępności gabinetów ginekologicznych i programów profilaktycznych dla tej grupy pacjentek.
Poseł Piotr Górnikiewicz wyraża zaniepokojenie uzależnieniem Polski od importu fosforytów i potencjalnym kryzysem związanym z ich dostępnością. Pyta o analizę ryzyka, plany dywersyfikacji źródeł, rezerwy strategiczne i wsparcie dla odzysku fosforu.
Projekt ustawy dotyczy zmian w składach osobowych komisji sejmowych. Na podstawie art. 20 ust. 1 i art. 137 ust. 4 Regulaminu Sejmu, Prezydium Sejmu wnioskuje o odwołanie i powołanie posłów do różnych komisji, takich jak Komisja Administracji i Spraw Wewnętrznych, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych, Komisja Finansów Publicznych, Komisja Zdrowia, Komisja Nadzwyczajna do spraw ochrony zwierząt, Komisja Nadzwyczajna do spraw zmian w kodyfikacjach oraz Komisja do Spraw Służb Specjalnych. Celem tych zmian jest dostosowanie składów komisji do bieżących potrzeb i zapewnienie efektywnej pracy parlamentarnej. Zmiany personalne mają umożliwić lepsze reprezentowanie różnych opcji politycznych w pracach legislacyjnych.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie zasad odpowiedzialności zarządców lasów i parków narodowych za wypadki powstałe na skutek zjawisk naturalnych. Ustawa ma na celu usunięcie niejasności prawnych, które skutkują obciążaniem zarządców odpowiedzialnością za zdarzenia losowe, co prowadzi do nadmiernego usuwania drzew martwych i biocenotycznych. Projekt wprowadza obowiązki informacyjne dla zarządców oraz obowiązek zachowania należytej staranności dla użytkowników, odchodząc od odpowiedzialności za skutki działania sił natury, o ile zarządca spełni obowiązki informacyjne. Zmiany mają zwiększyć pewność prawa, wzmocnić transparentność zasad korzystania z terenów leśnych i parków narodowych, poprawić bezpieczeństwo i świadomość odwiedzających przy jednoczesnym utrzymaniu powszechnego dostępu.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy zmieniającej przepisy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, argumentując to nadmierną regulacją i nieproporcjonalnym obciążeniem finansowym dla samorządów, przedsiębiorstw wodociągowych i odbiorców. Ustawa, mająca na celu wdrożenie dyrektywy UE w sprawie jakości wody pitnej, nakłada zbyt rygorystyczne wymagania, których realizacja, bez systemowego wsparcia państwa, doprowadzi do wzrostu cen wody i ścieków. Ponadto, Prezydent zwraca uwagę na brak konsultacji z samorządami i nieuwzględnienie ich możliwości finansowych i organizacyjnych oraz krótkie vacatio legis. Prezydent wnioskuje o ponowne rozpatrzenie ustawy przez Sejm, z uwzględnieniem potrzeby etapowego wdrażania, wsparcia finansowego i konsultacji z samorządem.
Prezydent RP odmawia podpisania ustawy o utworzeniu Parku Narodowego Doliny Dolnej Odry i wnosi o ponowne rozpatrzenie jej przez Sejm. Prezydent motywuje swoją decyzję wątpliwościami co do racjonalności i zrównoważonego charakteru ochrony przyrody w kontekście potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa gospodarczego państwa i interesów obywateli. Wątpliwości dotyczą zarówno samego utworzenia parku, jak i wprowadzanych zmian w ustawie o ochronie przyrody, w szczególności w odniesieniu do inwestycji związanych z żeglugą śródlądową i obronnością państwa. Podkreśla się brak pogłębionych analiz przyrodniczych i gospodarczych oraz pominięcie konsultacji publicznych.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz niektórych innych ustawach. Zmiany dotyczą m.in. procedur związanych z wydawaniem pozwoleń na prace przy zabytkach, zasad usuwania drzew i krzewów w ich otoczeniu, a także zgłoszeń prac budowlanych dotyczących zabytków. Celem nowelizacji jest doprecyzowanie przepisów i usprawnienie procesu ochrony zabytków, uwzględniając jednocześnie aspekty środowiskowe i administracyjne. Wprowadzane poprawki dotyczą również terminów rozpatrywania spraw oraz zakresu wymaganych zgłoszeń w odniesieniu do obiektów o szczególnym znaczeniu dla dziedzictwa.