Interpelacja w sprawie reformy edukacji "Kompas Jutra", warunków pracy nauczycieli oraz rzeczywistego zakresu konsultacji
Data wpływu: 2026-01-21
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża poważne wątpliwości dotyczące reformy edukacji "Kompas Jutra", w szczególności w zakresie konsultacji społecznych, wpływu nauczycieli na reformę, konsekwencji finansowych i organizacyjnych oraz wpływu na warunki pracy i prestiż nauczycieli. Zadaje szereg szczegółowych pytań dotyczących założeń, wdrażania i finansowania reformy oraz warunków pracy nauczycieli.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie reformy edukacji "Kompas Jutra", warunków pracy nauczycieli oraz rzeczywistego zakresu konsultacji Interpelacja nr 14767 do ministra edukacji w sprawie reformy edukacji "Kompas Jutra", warunków pracy nauczycieli oraz rzeczywistego zakresu konsultacji Zgłaszający: Marcin Józefaciuk Data wpływu: 21-01-2026 Szanowna Pani Minister, 15 stycznia br. w Lubrzy zainaugurowano ogólnopolską kampanię informacyjną Ministerstwa Edukacji Narodowej pod nazwą „Kierunek: Kompas Jutra“, której celem – według zapowiedzi resortu – jest wsparcie wdrażania przygotowywanej reformy edukacji.
Przebieg inauguracji kampanii, treść wystąpień przedstawicieli ministerstwa, Instytutu Badań Edukacyjnych oraz administracji rządowej, a także towarzysząca im narracja, wzbudziły poważne wątpliwości w środowisku nauczycielskim i eksperckim. W szczególności dotyczą one rzeczywistego zakresu konsultacji społecznych, faktycznego wpływu nauczycieli na kształt reformy, konsekwencji organizacyjnych i finansowych proponowanych rozwiązań oraz ich wpływu na warunki pracy i prestiż zawodu nauczyciela. W związku z powyższym, działając na podstawie art.
192 Regulaminu Sejmu RP oraz po zgłoszeniach obywateli do mojego biura poselskiego, którzy złożyli na moje ręce interpelację obywatelską, zwracam się z następującymi pytaniami: I. Polityka edukacyjna Kiedy jest planowane powiązanie wynagrodzeń nauczycieli z obiektywnym, zewnętrznym parametrem ekonomicznym, który gwarantowałby ich regularną i realną waloryzację? Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje obniżenie dopuszczalnej liczby uczniów w oddziale, w celu poprawy warunków nauczania, w sytuacji systematycznego wzrostu oczekiwań wobec nauczycieli w zakresie indywidualizacji pracy i udzielania adekwatnego wsparcia każdemu uczniowi?
Jakie konkretne działania podjęło i podejmie MEN w celu poprawy sytuacji kadrowej w oświacie, tak aby reformę mogli wdrażać nauczyciele nieprzeciążeni godzinami ponadwymiarowymi? Czy w kręgach rządowych lub ministerialnych są prowadzone prace nad powołaniem samorządu zawodowego nauczycieli, który mógłby realnie reprezentować interesy tej grupy zawodowej? Czy ministerstwo uznaje za możliwe odpolitycznienie zarządzania polską edukacją w sytuacji, gdy kluczowe decyzje są podejmowane wyłącznie przez aktualnie rządzącą większość?
W tym kontekście – czy prowadzone są prace nad powołaniem ponadpartyjnej Komisji Edukacji Narodowej zapewniającej stabilność kierunków polityki edukacyjnej niezależnie od zmian politycznych? W kontekście powszechnego niedoboru kadry nauczycielskiej i konieczności realizowania przez nauczycieli znacznej liczby godzin ponadwymiarowych: Czy w Ministerstwie Edukacji Narodowej, we współpracy z Ministerstwem Finansów, są prowadzone prace nad podwyższeniem kwoty wolnej od podatku lub innymi rozwiązaniami podatkowymi, tak aby dodatkowa praca nauczycieli nie była w istotnej części niwelowana przez obciążenia fiskalne? II.
Koncepcja reformy „Kompas Jutra“ Na podstawie jakich konkretnych badań naukowych zdiagnozowano stan polskiej edukacji oraz jej potrzeby zanim przystąpiono do prac nad reformą „Kompas Jutra“? Proszę o przesłanie tych analiz. Czy ministerstwo dokonało analizy skutków wprowadzenia od 2025 r. nowej podstawy programowej wychowania fizycznego i czy jest w stanie wskazać mierzalne, pozytywne efekty jej wdrożenia? Proszę o przesłanie. Czy MEN posiada już informację zwrotną od nauczycieli wdrażających w roku szkolnym 2025/2026 nowe podstawy programowe wychowania fizycznego oraz edukacji obywatelskiej, a jeśli tak – jakie wnioski z niej wynikają?
Reforma odwołuje się do koncepcji mastery learning powstałej ponad pół wieku temu. Czy w procesie projektowania reformy uwzględniono wskazywane w literaturze przedmiotu mankamenty tej koncepcji, w tym m.in. nadmierne oparcie na testowaniu, spłaszczanie wymagań kosztem uczniów szczególnie uzdolnionych, trudności logistyczne oraz ograniczoną adekwatność do różnych typów uczniów i przedmiotów? W jakim konkretnym zakresie reforma „Kompas Jutra“ zwiększy realną autonomię nauczycieli, a nie jedynie deklaratywnie się do niej odwoła?
Jakie działania towarzyszące reformie mają faktycznie przyczynić się do wzrostu prestiżu zawodu nauczyciela poza deklaracjami o jego znaczeniu? Jakie „nowoczesne narzędzia“, zapowiadane przez przedstawicieli Instytutu Badań Edukacyjnych, planuje się udostępnić nauczycielom i czy ich wdrożenie będzie wiązało się z dodatkowymi obowiązkami lub kosztami po stronie szkół? III. Wdrażanie reformy „Kompas Jutra“ Jakie konkretne zmiany wprowadzono w koncepcji reformy oraz w przygotowywanych rozwiązaniach prawnych po wecie prezydenta?
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża wątpliwości co do efektywności, przejrzystości i wpływu programu "Kompas Młodego Obywatela" na system oświaty, kwestionując wybór podmiotów zewnętrznych jako głównych beneficjentów zamiast bezpośredniego wsparcia szkół. Pyta o wskaźniki efektywności, kryteria wyboru projektów oraz równość dostępu do programu dla różnych regionów Polski.
Interpelacja dotyczy zmian w dostępie do opieki zdrowotnej dla obywateli Ukrainy ze statusem UKR, które doprowadziły do utraty możliwości korzystania ze świadczeń finansowanych przez NFZ dla osób, które nie mogą podjąć pracy z powodu ciężkiej choroby. Poseł pyta o analizę sytuacji pacjentów z chorobami przewlekłymi i rozważane rozwiązania systemowe, które zapewnią im dostęp do opieki zdrowotnej.
Poseł wyraża zaniepokojenie planowanymi zmianami w organizacji przedmiotów rozszerzonych w szkołach ponadpodstawowych, szczególnie w kontekście techników i ich wpływu na przygotowanie uczniów do egzaminów zawodowych. Pyta, czy ministerstwo przeprowadziło analizę wpływu tych zmian na technika i uwzględniło ich specyfikę.
Poseł pyta o realną możliwość wdrożenia zmian w klasyfikacji zawodów szkolnictwa branżowego od września 2026 roku, wskazując na brak podstaw programowych i krótki czas na przygotowanie szkół. Sugeruje przesunięcie terminu wejścia w życie zmian, aby uniknąć chaosu i obniżenia jakości kształcenia.
Poseł Marcin Józefaciuk wyraża zaniepokojenie brakiem transparentności procedur kadrowych i standardów naukowych w Instytucie Badań Edukacyjnych (IBE), szczególnie w kontekście przygotowywanej reformy edukacji. Pyta minister edukacji o spełnienie wymogów formalnych przez wicedyrektora IBE oraz o procedury zapobiegania konfliktom interesów.
Przedstawiony fragment dotyczy sprawozdania Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej o uchwale Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustaw. Komisje te rozpatrzyły uchwałę Senatu i wnoszą do Sejmu o przyjęcie poprawek Senatu. Dokument ten jest procesem legislacyjnym dotyczącym zmian w prawie oświatowym i regulacjach dotyczących samorządu terytorialnego w kontekście edukacji. Nie zawiera szczegółów co do treści poprawek, a jedynie informację o rekomendacji ich przyjęcia przez Sejm.
Projekt uchwały dotyczy ustanowienia dnia 19 września Dniem Służby Bezpieczeństwa i Higieny Pracy w Polsce. Ma to na celu podkreślenie wkładu tej służby w zapewnianie bezpiecznych warunków pracy oraz jej fundamentalnego znaczenia dla ochrony zdrowia i życia pracowników. Uchwała nawiązuje do historycznych początków służby BHP w Polsce, sięgających lat 20. XX wieku i oficjalnego powołania służby 19 września 1953 roku. Ustanowienie tego dnia ma na celu uhonorowanie roli pracowników BHP w tworzeniu bezpiecznego środowiska pracy w Polsce.
Projekt ustawy wprowadza Wojewódzkie Zespoły Koordynacji do spraw polityki umiejętności (WZK), które mają pełnić funkcje opiniodawczo-doradcze dla zarządów województw w zakresie rozwoju umiejętności mieszkańców i promocji uczenia się przez całe życie. WZK będą monitorować, koordynować i ewaluować działania związane z polityką umiejętności na poziomie regionalnym, a także wydawać rekomendacje dotyczące kształcenia zawodowego i potrzeb rynku pracy. Ustawa określa również skład, zadania, organizację i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, polityce rozwoju oraz rynku pracy.
Projekt ustawy ma na celu powołanie Wojewódzkich Zespołów Koordynacji (WZK) do spraw polityki umiejętności. WZK mają wspierać województwa w realizacji zadań związanych z rozwojem umiejętności mieszkańców i promocją uczenia się przez całe życie, poprzez opiniowanie i rekomendowanie działań w zakresie strategii rozwoju województwa i polityk publicznych. Ustawa określa organizację, zadania, skład i finansowanie WZK, a także wprowadza zmiany w ustawach o samorządzie województwa, prawie oświatowym, zasadach prowadzenia polityki rozwoju oraz o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Wprowadzenie ustawy jest wymagane w ramach Krajowego Planu Odbudowy (KPO).
Projekt ustawy dotyczy zmian w ustawie Prawo oświatowe oraz niektórych innych ustawach. Sprawozdanie Komisji Edukacji i Nauki oraz Komisji Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej zawiera propozycje poprawek do rządowego projektu ustawy, w tym odrzucenie niektórych jego punktów oraz wprowadzenie zmian redakcyjnych i doprecyzowujących. Poprawki dotyczą m.in. definicji szkoły dwujęzycznej, obwodów szkół podstawowych, likwidacji szkół, łączenia szkół w zespoły, realizacji zadań jednostek samorządu terytorialnego w budynkach szkół oraz finansowania oświaty. Celem proponowanych zmian jest prawdopodobnie doprecyzowanie przepisów oraz uwzględnienie różnych stanowisk w kwestiach związanych z funkcjonowaniem systemu oświaty.