Interpelacja w sprawie projektowanej centralizacji systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz faktycznego wprowadzenia nowej daniny publicznej w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100)
Data wpływu: 2026-02-01
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł Janusz Kowalski krytykuje projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) jako prowadzący do centralizacji systemu ROP, likwidacji konkurencyjnych firm i wprowadzenia nowej, ukrytej daniny publicznej. Pyta o analizy kosztów i wpływu ustawy na przedsiębiorców i konsumentów.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie projektowanej centralizacji systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz faktycznego wprowadzenia nowej daniny publicznej w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) Interpelacja nr 14977 do ministra klimatu i środowiska w sprawie projektowanej centralizacji systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) oraz faktycznego wprowadzenia nowej daniny publicznej w projekcie ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100) Zgłaszający: Janusz Kowalski Data wpływu: 01-02-2026 Ministerstwo Klimatu i Środowiska przedstawiło projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych (UC100), który – pod pozorem realizacji celów środowiskowych – wprowadza fundamentalną przebudowę systemu rozszerzonej odpowiedzialności producenta (ROP) w Polsce.
W rzeczywistości projekt ten oznacza odejście od funkcjonującego od ponad dwóch dekad rynkowego modelu gospodarowania odpadami opakowaniowymi na rzecz systemu scentralizowanego, upaństwowionego i sterowanego administracyjnie. Kluczową zmianą proponowaną w projekcie UC100 jest faktyczne wyeliminowanie konkurencyjnych organizacji odzysku opakowań, które dotychczas realizowały obowiązki producentów w ramach ROP.
Podmioty te, w przeważającej mierze działające w oparciu o polski kapitał, zostają zastąpione rozwiązaniem, w którym producenci ograniczają swoją rolę do wniesienia obowiązkowej „opłaty opakowaniowej”, a całość systemu przejmuje państwowa administracja, w szczególności Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej oraz struktury mu towarzyszące. Projekt ten prowadzi do pełnej centralizacji zarządzania środkami finansowymi pochodzącymi od przedsiębiorców, przy jednoczesnym usunięciu mechanizmów rynkowych, takich jak konkurencja cenowa, presja efektywnościowa czy innowacyjność organizacyjna.
W ich miejsce wprowadzony zostaje rozbudowany aparat administracyjny, obejmujący kolejne instytucje publiczne, które nie działają w warunkach rynkowych i nie ponoszą odpowiedzialności za koszty własnego funkcjonowania. W konsekwencji projekt UC100 generuje istotny wzrost kosztów po stronie producentów. Szacunki wskazują, że obciążenia związane z zagospodarowaniem opakowań i odpadów opakowaniowych mogą wzrosnąć wielokrotnie w porównaniu do obecnego systemu. Oznacza to, że mamy do czynienia nie z korektą istniejącego modelu, lecz z radykalnym zwiększeniem fiskalnych obciążeń przedsiębiorców. Szczególnie niepokojący jest charakter tzw.
opłaty opakowaniowej, która wbrew swojej nazwie posiada wszystkie cechy podatku. Jest to świadczenie pieniężne o charakterze przymusowym, bezzwrotnym i jednostronnie ustalanym przez władzę publiczną, bez jakiegokolwiek ekwiwalentu po stronie podmiotów zobowiązanych. Co więcej, projekt przewiduje, że wysokość tej daniny będzie ustalana w drodze rozporządzenia ministra, co rodzi poważne wątpliwości co do zgodności takiego rozwiązania z konstytucyjnymi zasadami stanowienia danin publicznych. Dodatkowym problemem systemowym jest brak jednoznacznie wskazanego podmiotu odpowiedzialnego za nieosiągnięcie wymaganych poziomów zbiórki i recyklingu.
W dotychczasowym modelu odpowiedzialność ta była jasno przypisana organizacjom odzysku. W nowym systemie odpowiedzialność ta ulega rozmyciu, co w praktyce może prowadzić do przerzucania konsekwencji niepowodzeń systemowych na wszystkich producentów w formie podwyższania opłaty opakowaniowej, a więc w ramach mechanizmu odpowiedzialności zbiorowej. Projekt UC100 uzasadniany jest koniecznością wdrożenia przepisów prawa unijnego.
Należy jednak podkreślić, że prawo Unii Europejskiej nie narzuca państwom członkowskim konkretnego, scentralizowanego modelu ROP, wręcz przeciwnie – dopuszcza różnorodne rozwiązania, pod warunkiem że są one sprawiedliwe, transparentne i efektywne. Proponowany przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska model budzi poważne wątpliwości co do spełnienia tych kryteriów i stanowiłby ewenement na skalę europejską jako przykład odejścia od rynkowych mechanizmów na rzecz pełnej kontroli administracyjnej. Wprowadzenie nowego systemu nie pozostanie bez wpływu na sytuację konsumentów.
Wzrost kosztów po stronie przedsiębiorców – zwłaszcza małych i średnich – nieuchronnie zostanie przerzucony na ceny towarów, w szczególności produktów codziennego użytku, w tym żywności. Oznacza to realne ryzyko dalszego wzrostu inflacji oraz pogorszenia siły nabywczej obywateli. Projekt UC100 w obecnym kształcie oznacza istotne osłabienie konkurencyjności polskich przedsiębiorców względem podmiotów działających w innych państwach Unii Europejskiej, gdzie funkcjonują rynkowe modele ROP.
Poseł Janusz Kowalski kwestionuje brak precyzji w przepisach dotyczących dostępu podmiotów publicznych do danych z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF), wyrażając obawę o ochronę danych przedsiębiorców. Pyta o konkretny zakres danych udostępnianych podmiotom innym niż KAS oraz o mechanizmy kontroli i nadzoru nad tym dostępem.
Poseł Janusz Kowalski pyta o funkcjonowanie pełnomocnictw w postępowaniach podatkowych, szczególnie w kontekście interpretacji pełnomocnictwa szczególnego i ogólnego. Zwraca uwagę na potrzebę wprowadzenia pełnomocnictwa "rodzajowego" obejmującego określone kategorie spraw podatkowych i pyta o plany legislacyjne Ministerstwa Finansów w tym zakresie.
Poseł Janusz Kowalski pyta o możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków na okulary korekcyjne dla przedsiębiorców, szczególnie w kontekście pracy przy komputerze. Podkreśla niespójność obecnych przepisów, gdzie pracodawcy mogą finansować okulary dla pracowników, a przedsiębiorcy nie mogą ich odliczyć.
Poseł pyta o interpretację ulgi termomodernizacyjnej w kontekście wydatków na modernizację dachu, kwestionując zawężające podejście organów podatkowych, które wyklucza z ulgi elementy pokrycia dachowego. Domaga się doprecyzowania przepisów i analizy wpływu obecnej interpretacji na efektywność ulgi.
Przedstawiony dokument to sprawozdanie Komisji do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych oraz Komisji do Spraw Deregulacji dotyczące uchwały Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw. Komisje po rozpatrzeniu uchwały Senatu wnoszą o przyjęcie przez Sejm poprawek zawartych w druku. Sprawozdanie wskazuje również, które poprawki powinny być głosowane łącznie. Celem ustawy jest prawdopodobnie zmiana regulacji w sektorze energetycznym.
Przedmiotem sprawozdania Komisji Nadzwyczajnej jest uchwała Senatu w sprawie ustawy o zmianie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania do realizacji inwestycji w zakresie budowli przeciwpowodziowych. Komisja rozpatrzyła uchwałę Senatu i wnosi do Sejmu o przyjęcie wszystkich poprawek Senatu zawartych w punktach 1-3. Celem ustawy jest usprawnienie procesu przygotowania inwestycji przeciwpowodziowych, prawdopodobnie w reakcji na powódź z 2024 roku.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy zakłada wprowadzenie dobrowolności stosowania Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF) dla mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Nowelizacja ma na celu odciążenie tych podmiotów od kosztów związanych z wdrożeniem i funkcjonowaniem obowiązkowego KSeF, który według wnioskodawców stanowi dodatkowe obciążenie i ryzyko dla najmniejszych firm. Autorzy argumentują, że KSeF jest niedopracowany, zagraża stabilności gospodarki i narusza zasadę zaufania do przedsiębiorcy. Zmiana ta ma być trwała i niezależna od czasowych zwolnień, przywracając stan zgodny z prawem UE, które chroni dobrowolność wyboru formy faktury.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie Ordynacja Podatkowa oraz w szeregu innych ustaw podatkowych, mające na celu uszczelnienie systemu podatkowego, usprawnienie kontroli podatkowych i postępowań podatkowych oraz dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i praktyki. Kluczowe zmiany obejmują m.in. modyfikacje zasad dotyczących nadpłat podatkowych, terminy zwrotów, procedury zaliczania wpłat, a także definicje i obowiązki związane ze schematami podatkowymi (MDR). Celem zmian jest m.in. zwiększenie efektywności poboru podatków, ograniczenie możliwości unikania opodatkowania oraz zapewnienie większej jasności i spójności przepisów podatkowych. Nowelizacja ma także na celu dostosowanie polskich przepisów do prawa Unii Europejskiej w zakresie raportowania schematów podatkowych.