Interpelacja w sprawie zmiany przepisów Kodeksu pracy w zakresie kwoty wolnej od zajęcia w przypadku należności wobec podmiotów publicznych
Data wpływu: 2026-02-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta o analizę wpływu wzrostu płacy minimalnej na egzekucję należności publicznoprawnych oraz o rozważenie zmian w przepisach dotyczących kwoty wolnej od zajęcia. Podnosi argumenty za umożliwieniem częściowej egzekucji z minimalnego wynagrodzenia w przypadku długów wobec podmiotów publicznych.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie zmiany przepisów Kodeksu pracy w zakresie kwoty wolnej od zajęcia w przypadku należności wobec podmiotów publicznych Interpelacja nr 15502 do ministra rodziny, pracy i polityki społecznej w sprawie zmiany przepisów Kodeksu pracy w zakresie kwoty wolnej od zajęcia w przypadku należności wobec podmiotów publicznych Zgłaszający: Marek Krząkała Data wpływu: 23-02-2026 Szanowna Pani Minister! Do mojego biura poselskiego wpłynęła propozycja dotycząca zmiany art.
87 Kodeksu pracy poprzez: wprowadzenie wyjątku umożliwiającego potrącenia z minimalnego wynagrodzenia do wysokości 25% tego wynagrodzenia w przypadku należności wobec podmiotów publicznych, powiązanie kwoty wolnej od potrąceń z minimum socjalnym ustalanym przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych, ujednolicenie zasad potrąceń z wynagrodzeń za pracę oraz świadczeń emerytalno-rentowych. Powyższa propozycja zmian została już zaproponowana ministerstwu w trybie ustawy o petycjach.
Wówczas ministerstwo wskazywało, iż kwota wolna od potrąceń odpowiadająca minimalnemu wynagrodzeniu ma charakter socjalny i ochronny, a ministerstwo nie planuje obecnie prac legislacyjnych w tym zakresie. Jednocześnie przedstawione w piśmie dane wskazują na narastający problem zadłużenia wobec jednostek samorządu terytorialnego, którego istotna część pozostaje faktycznie nieegzekwowalna z uwagi na pełną ochronę minimalnego wynagrodzenia. Według przytoczonych danych zobowiązania mieszkańców i firm wobec samorządów przekraczają 17,5 mld zł, a zdecydowaną większość (ok. 99%) stanowią zobowiązania osób fizycznych.
Obowiązujący model prawny powoduje istotne konsekwencje finansowe i systemowe dla JST. Gminy jako właściciele zasobu mieszkaniowego ponoszą koszty utrzymania lokali, remontów i modernizacji. Brak możliwości egzekucji nawet niewielkich kwot od osób osiągających minimalne wynagrodzenie powoduje narastanie zaległości i ogranicza możliwości inwestycyjne. Dochody z najmu lokali, opłat lokalnych i podatków stanowią element dochodów własnych gmin. Ich nieściągalność zmniejsza zdolność finansowania zadań własnych, w tym edukacji, transportu lokalnego czy infrastruktury komunalnej.
Nieskuteczność egzekucji oznacza, że koszty zadłużenia nielicznych są de facto pokrywane przez ogół mieszkańców poprzez ograniczenie inwestycji lub wzrost innych opłat. Ograniczone dochody własne oraz rosnące koszty utrzymania zasobów komunalnych przyczyniają się do zwiększania zadłużenia JST, co w dłuższej perspektywie może wpływać na wskaźniki fiskalne całego sektora instytucji rządowych i samorządowych. Wieloletnie, bezskuteczne postępowania generują koszty administracyjne i komornicze, często niewspółmierne do odzyskanych kwot. Od 1 stycznia 2025 r.
minimalne wynagrodzenie wynosi 4 666 zł brutto, co przekłada się na kwotę wolną od zajęcia na poziomie ok. 3 548 zł netto, podczas gdy minimum socjalne dla osoby samotnie gospodarującej (I kwartał 2025 r.) wynosi 1 862,87 zł netto. Powoduje to sytuację, w której ochrona przed egzekucją znacząco przekracza realne minimum socjalne. Wskazano jednocześnie na szereg argumentów ekonomicznych, prawnych i społecznych. Zasada proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) – Ochrona wynagrodzenia powinna zabezpieczać minimum egzystencji, jednak nie może prowadzić do całkowitego wyłączenia skuteczności egzekucji należności publicznoprawnych.
Obecne rozwiązanie w praktyce uniemożliwia jakąkolwiek egzekucję z minimalnego wynagrodzenia w sprawach niealimentacyjnych. Zasada równości (art. 32 Konstytucji RP) – W systemie istnieje niespójność polegająca na tym, że z emerytur i rent dopuszczalne są potrącenia procentowe nawet przy niskich świadczeniach, natomiast wynagrodzenie minimalne korzysta z pełnej ochrony. Powoduje to zróżnicowanie sytuacji prawnej dłużników w zależności od źródła dochodu. Zasada ponoszenia ciężarów publicznych (art.
84 Konstytucji RP) – Brak realnej możliwości egzekucji należności publicznych oznacza, że koszty zadłużenia nielicznych ponoszone są przez ogół wspólnoty samorządowej. Zasada gospodarności (art. 44 ustawy o finansach publicznych) – Wieloletnie, bezskuteczne postępowania egzekucyjne generują koszty, które niejednokrotnie przekraczają odzyskane kwoty. Argument makroekonomiczny – Systematyczny wzrost minimalnego wynagrodzenia automatycznie podnosi kwotę wolną od potrąceń, niezależnie od relacji tej kwoty do realnych kosztów utrzymania. Powoduje to systemowe osłabienie skuteczności egzekucji należności publicznych.
Posłowie wyrażają zaniepokojenie nagłymi zmianami w Zarządzie Grupy Azoty, kwestionując ich sensowność w kontekście negocjacji z bankami i potencjalnego wpływu na sytuację finansową spółki. Pytają o przyczyny i konsekwencje tych decyzji, wzywając do wyjaśnień i zapewnienia stabilności Grupie Azoty.
Poseł pyta o działania Ministerstwa Infrastruktury w sprawie korków w rejonie węzła A1 Żory, spowodowanych brakiem połączenia z drogą Racibórz-Pszczyna. Wyraża zaniepokojenie brakiem zabezpieczonych środków na realizację inwestycji, mimo gotowych koncepcji i świadomości problemu.
Poseł pyta o powody zmiany trasy pociągu IC Porta Moravica, która wykluczyła Rybnik, Wodzisław Śląski i Żory, pogłębiając wykluczenie komunikacyjne regionu. Interpelacja kwestionuje decyzję i domaga się przywrócenia połączenia lub wprowadzenia alternatyw.
Poseł Marek Krząkała wyraża zaniepokojenie tempem rozpatrywania wniosków w programie „NaszEauto” wobec zbliżającego się wyczerpania budżetu i nieprzekraczalnych terminów rozliczeń, pytając o planowane działania naprawcze i gwarancje wypłat dla wnioskodawców. Interpelacja wskazuje na problemy organizacyjne, komunikacyjne oraz niepewność prawną beneficjentów.
Poseł Marek Krząkała wyraża zaniepokojenie brakiem skutecznego nadzoru nad rekultywacją hałd pogórniczych na Śląsku, szczególnie po tragicznym wypadku w Radlinie i problemach z zapożarowaniem hałdy w Pszowie, pytając o instrumenty nadzorcze i procedury bezpieczeństwa. Domaga się on również działań w celu ochrony zdrowia mieszkańców i transparentności procesu rekultywacji.
Projekt ustawy ma na celu doprecyzowanie i wzmocnienie ochrony praw pracowniczych w zakresie przeciwdziałania dyskryminacji, mobbingowi oraz naruszaniu godności w miejscu pracy. Wprowadza definicje "dyskryminacji przez założenie" i "dyskryminacji przez skojarzenie", konkretyzuje pojęcie molestowania, zwiększa minimalne kwoty zadośćuczynień i odszkodowań za naruszenia zasady równego traktowania i mobbing, a także nakłada na pracodawców obowiązek aktywnego i stałego przeciwdziałania tym zjawiskom poprzez wdrożenie odpowiednich procedur i reguł. Zmiany mają na celu dostosowanie przepisów do rozwoju technologii i elastycznych form zatrudnienia, a także uwzględnienie dorobku judykatury i nauk o zarządzaniu. Celem jest poprawa informacyjnej funkcji przepisów i rozwianie wątpliwości dotyczących zjawisk przemocy w miejscu pracy.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o krajowym systemie cyberbezpieczeństwa oraz niektórych innych ustawach. Zmiany dotyczą definicji podmiotów kluczowych i ważnych, obowiązków tych podmiotów związanych z cyberbezpieczeństwem, w tym terminów na uzupełnienie danych w wykazie i wdrażanie systemów zarządzania bezpieczeństwem informacji. Wprowadzono również mechanizmy wsparcia dla jednostek samorządu terytorialnego w zakresie cyberbezpieczeństwa oraz przesunięto termin możliwości nakładania kar pieniężnych za naruszenia przepisów. Dodatkowo doprecyzowano kwestie dotyczące osób realizujących zadania w CSIRT i podmiotach kluczowych oraz ważnych.
Projekt ustawy zmienia zasady finansowania jednostek samorządu terytorialnego (JST) w związku z obszarami chronionymi. Celem jest zwiększenie powierzchni obszarów prawnie chronionych w Polsce, przy jednoczesnym zapewnieniu zrównoważonego rozwoju i sprawiedliwości społecznej. Zmiany dotyczą głównie gmin z dużymi parkami narodowymi i rezerwatami, które borykają się z ograniczeniami rozwojowymi. Ustawa ma zachęcać do tworzenia i rozszerzania obszarów chronionych poprzez poprawę sytuacji finansowej samorządów, na terenie których się one znajdują, przy neutralnym wpływie na budżet państwa.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w ustawie o finansowaniu zadań oświatowych oraz w ustawie Prawo oświatowe. Zmiany dotyczą terminów stosowania warunków dotacji dla nowo powstałych placówek oświatowych oraz zasad dotowania uczniów i słuchaczy, którzy rozpoczęli lub ukończyli pewne typy szkół przed 1 stycznia 2025 r. Dodatkowo, projekt reguluje finansowanie branżowych szkoleń zawodowych realizowanych przez branżowe centra umiejętności (BCU) w 2026 roku i zasady ich funkcjonowania. Celem jest doprecyzowanie i uregulowanie kwestii finansowania oświaty w specyficznych przypadkach, szczególnie w kontekście szkół dla dorosłych i centrów umiejętności.
Projekt ustawy wprowadza zmiany w Kodeksie Pracy oraz ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych. Zmiany dotyczą wprowadzenia możliwości komunikacji elektronicznej pomiędzy pracodawcą a związkami zawodowymi po zawarciu porozumienia oraz zasad uzgadniania nietworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, w tym ochrony przedstawicieli pracowników w tym procesie. Poprawki mają na celu uregulowanie kwestii komunikacji elektronicznej i procedur związanych z ZFŚS, szczególnie w kontekście uzgodnień dotyczących jego nietworzenia i ochrony osób reprezentujących pracowników w tym procesie. Komisja Nadzwyczajna rozpatrzyła poprawki i wnosi o ich odrzucenie.