Interpelacja w sprawie sposobu wyboru kierowników katedr na uczelniach publicznych
Data wpływu: 2026-02-23
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Posłanka pyta o planowane zmiany w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, mające na celu przywrócenie pracownikom wiążącego głosu w wyborze kierowników katedr, oraz o sygnały o nadużyciach uprawnień przez rektorów. Wyraża zaniepokojenie brakiem obiektywnych kryteriów i wpływu pracowników na te wybory.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie sposobu wyboru kierowników katedr na uczelniach publicznych Interpelacja nr 15549 do ministra nauki i szkolnictwa wyższego w sprawie sposobu wyboru kierowników katedr na uczelniach publicznych Zgłaszający: Lidia Czechak, Łukasz Kmita Data wpływu: 23-02-2026 Szanowny Panie Ministrze, Konstytucja dla Nauki, obowiązująca od 1 października 2018 roku wprowadziła wiele pozytywnych dla polskiej nauki zmian, takich jak chociażby wprowadzenie szkół doktorskich czy zwiększenie finansowania najlepszych polskich uczelni.
Wątpliwości budzi jednak to jak sprawdza się wprowadzone tą ustawą znaczne powiększenie władzy rektorów uczelni. To statut konkretnej uczelni określa obecnie to, w jaki sposób wybierani są, np. kierownicy katedry. Niestety, prowadzi to do tego, że rektorzy mogą podejmować decyzje jednoosobowo, bez określenia obiektywnych wymagań, a także nawet bez wytłumaczenia podejmowanych decyzji. Zgłaszane jest mi, że prowadzi to do bardzo wątpliwych wyborów, także na najlepszych polskich uniwersytetach.
Osoby z dużo większym dorobkiem naukowym czują się przez to poszkodowane, ponieważ mimo zabiegania o takie stanowiska są pomijani, bez uargumentowania podjętej decyzji. Nie jest wymagane przepisami, aby rektor brał pod uwagę opinie pracowników danej katedry, nie mówiąc już nawet o otwartym konkursie. Co stoi na przeszkodzie by takie otwarte konkursy przeprowadzić, czy nie powinno nam zależeć by takimi katedrami kierowali ludzie z najlepszych wykształceniem i doświadczeniem. Niestety aktualnie tak nie jest, na co w piśmie do mnie zwrócił uwagę jeden z profesorów Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Ministerstwo w nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce w 2025 roku podjęło punktowe zmiany, jednak bez systemowej reformy. Nie podjęto żadnych zmian w przedstawionej w powyższej interpelacji sprawie, choć w ministerstwie wskazywano na problem pojawiający się na niektórych polskich uczelniach, związany z funkcjonowaniem uczelnianej demokracji.
W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania: Czy ministerstwo planuje wprowadzenie zmian w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które przywrócą pracownikom badawczym i dydaktycznym wiążący głos w procesie wyłaniania kierowników jednostek organizacyjnych uczelni (katedr, zakładów, instytutów)? Czy do ministerstwa docierają sygnały od środowisk akademickich i związków zawodowych o nadużywaniu przez rektorów obecnych uprawnień? Jeżeli tak, to jaka jest strategia ministerstwa na walkę z tym zjawiskiem?
Czy ministerstwo prowadzi prace nad większą, kompleksową nowelizacją ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce? Z wyrazami szacunku Lidia Czechak Poseł na Sejm RP
Interpelacja dotyczy planowanych zmian w ustawie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności wprowadzenia dwuczęściowej opłaty za odpady. Autorzy pytają, czy ministerstwo utrzyma te przepisy jako fakultatywne narzędzie dla gmin i jakie stanowiska zajęły samorządy.
Interpelacja dotyczy działań rządu w latach 2024-2026 mających na celu odzyskanie polskich dóbr kultury ze Szwecji, szczególnie tych zagrabionych podczas potopu szwedzkiego. Posłowie pytają o podjęte kroki i proponują intensyfikację współpracy między instytucjami oraz zwiększenie wsparcia dla Wydziału ds. Restytucji Dóbr Kultury.
Posłowie pytają o wpływy do budżetu państwa z podatku od sprzedaży detalicznej w latach 2021-2026, liczbę podatników składających deklaracje oraz o planowane zmiany w tym podatku, w tym potencjalne modyfikacje progów kwotowych i stawek. Wyrażają zaniepokojenie brakiem jasności co do przyszłości tego podatku.
Sprawozdanie Komisji do Spraw Deregulacji dotyczy rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (druk nr 2291). Komisja po pierwszym czytaniu i rozpatrzeniu projektu na posiedzeniu wnioskuje o uchwalenie projektu ustawy przez Sejm bez poprawek. Projekt ten ma na celu deregulację w obszarze szkolnictwa wyższego i nauki, jednak szczegółowe zmiany nie są w tym sprawozdaniu wymienione.
Projekt ustawy ma na celu zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, aby umożliwić uczelniom finansowanie wsparcia dla osób niepełnosprawnych uczestniczących w studiach podyplomowych z dotacji budżetowej przeznaczonej na ten cel. Obecnie dotacja ta obejmuje tylko studentów i doktorantów, a proponowane zmiany mają na celu rozszerzenie wsparcia na uczestników studiów podyplomowych. Zmiana ta ma zapewnić równy dostęp do kształcenia podyplomowego dla wszystkich zainteresowanych, niezależnie od niepełnosprawności. Ustawa ma charakter deregulacyjny i nie wiąże się ze zwiększeniem środków na dotacje, lecz umożliwia uczelniom elastyczne gospodarowanie środkami.
Projekt ustawy wprowadza zmianę w Prawie o szkolnictwie wyższym i nauce, umożliwiając doktorantom znajdującym się w trudnej sytuacji życiowej otrzymanie zapomogi. Zapomoga ta przysługuje wyłącznie obywatelom polskim. Warunki przyznawania zapomogi mają być określane przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej instytucji w uzgodnieniu z samorządem doktorantów. Celem ustawy jest wsparcie finansowe doktorantów w trudnych sytuacjach życiowych, co potencjalnie wpłynie na poprawę ich warunków studiowania i prowadzenia badań.
Projekt ustawy wprowadza możliwość przyznawania zapomóg doktorantom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Dodaje on art. 209a do Ustawy Prawo o Szkolnictwie Wyższym i Nauce. Warunki przyznawania zapomogi mają być ustalone przez rektora uczelni lub dyrektora odpowiedniej jednostki naukowej w porozumieniu z samorządem doktorantów. Ustawa ma wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Projekt ustawy zakłada utworzenie Uniwersytetu Bezpieczeństwa Narodowego poprzez przekształcenie istniejącej Akademii Sztuki Wojennej. Celem jest stworzenie wiodącego ośrodka rozwoju myśli strategicznej, innowacji technologicznych i interdyscyplinarnych badań nad bezpieczeństwem, zdolnego do kształcenia kadr na najwyższym poziomie. Ustawa przewiduje zachowanie ciągłości działalności dydaktycznej i badawczej, a także praw i obowiązków Akademii. Uniwersytet ma wzmocnić obronność państwa, rozwijać kompetencje cyfrowe i wspierać współpracę międzynarodową.