Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego oraz rodzajów objętych nim opakowań na napoje
Data wpływu: 2026-03-20
Co to jest interpelacja? To formalne pytanie posła do organu władzy (np. ministra) w konkretnej sprawie publicznej.
Przeglądaj też tematy interpelacji, profile posłów i druki sejmowe.
Poseł pyta, czy celem Ministerstwa Klimatu i Środowiska jest promowanie opakowań wielomateriałowych kosztem tych podlegających systemowi kaucyjnemu, oraz wyraża zaniepokojenie obchodzeniem systemu kaucyjnego przez producentów napojów. Kwestionuje skuteczność i wpływ obecnych działań na konkurencję rynkową i ochronę środowiska.
HTML źródłowy dostępny także bez JavaScript
Interpelacja w sprawie systemu kaucyjnego oraz rodzajów objętych nim opakowań na napoje Interpelacja nr 16100 do ministra klimatu i środowiska w sprawie systemu kaucyjnego oraz rodzajów objętych nim opakowań na napoje Zgłaszający: Grzegorz Matusiak Data wpływu: 20-03-2026 Szanowna Pani Minister, uruchomiony w Polsce z dniem 1 października 2025 r. system kaucyjny miał objąć kaucją na równych zasadach butelki jednorazowego użytku z tworzyw sztucznych na napoje o pojemności do 3 litrów, puszki metalowe o pojemności do 1 litra oraz szklane butelki wielokrotnego użytku o pojemności do 1,5 litra.
Przepisy wprowadzające system kaucyjny w Polsce zostały przyjęte w 2023 roku w ustawie z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, a następnie znowelizowane w 2024 roku. Początkowo przepisy te obejmowały jednolicie wszystkie powyższe grupy opakowań na napoje, tj. butelki z tworzyw sztucznych, puszki metalowe i szklane butelki wielokrotnego użytku. W tym stosunkowo krótkim okresie byliśmy jednak świadkami wyjścia z systemu kaucyjnego całych segmentów rynku napojowego. Po raz pierwszy taka sytuacja miała miejsce w przypadku koncernów mleczarskich oraz ich produktów - mleka i produktów mlecznych.
Warto przypomnieć, że produkty te były pierwotnie objęte systemem kaucyjnym na równych zasadach z innymi napojami, zgodnie z wymaganiami dyrektywy SUP, która ustanawia poziomy selektywnej zbiórki także dla opakowań po mleku. Następnie przedstawiciele Ministerstwa Klimatu i Środowiska zapowiadali początkowo jedynie roczne przesunięcie obowiązku objęcia systemem kaucyjnym opakowań po mleku i produktach mlecznych. Produkty te miały zostać włączone do systemu od początku 2026 r.
Tymczasem w nowelizacji ustawy opakowaniowej z 2024 roku produkty te zostały całkowicie wyłączone z powszechnego systemu kaucyjnego, bez ustanowienia dla nich alternatywnego systemu selektywnej zbiórki lub harmonogramu ich przyszłego włączenia do systemu powszechnego. Kolejnym przykładem jest sytuacja z końca ubiegłego roku, w której Ministerstwo Klimatu i Środowiska zmieniło dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym nie zamierzało dokonywać zmian w przepisach regulujących system kaucyjny oraz krytycznie oceniało postulaty zgłaszane m.in.
przez branżę piwowarską dotyczące wyłączenia butelek zwrotnych zbieranych przez browary z powszechnego systemu kaucyjnego. Ministerstwo uległo tym postulatom i w rezultacie 9 stycznia 2026 r. została uchwalona przez Sejm ustawa zmieniająca ustawę o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi w taki sposób, aby umożliwić browarom realizację poziomów selektywnej zbiórki w stosunku do butelek szklanych wielokrotnego użytku poza systemem kaucyjnym.
Równolegle do powyższych zmian ustawowych, aktualnie obserwujemy niepokojący trend rynkowy wśród dużych producentów napojów polegający na ucieczce z systemu kaucyjnego poprzez zmianę stosowanych opakowań na napoje objętych systemem kaucyjnym na opakowania na napoje, które nie są nim objęte, zwłaszcza na tzw. opakowania kartonowe. Wbrew temu, co może sugerować nazwa, opakowania te nie są wykonane wyłącznie z kartonu/papieru. Są to opakowania wielowarstwowe, składające się z połączenia warstw papieru, polietylenu (tworzywa sztucznego) i aluminium.
Wielowarstwowość utrudnia recykling tych opakowań, ponieważ wymaga stosowania specjalistycznych instalacji i dodatkowych procesów separacji poszczególnych warstw. Nawet w przypadku poddania kartonowego opakowania recyklingowi, recykling skupia się na odzyskaniu przede wszystkim warstwy papieru. Pełny recykling wszystkich warstw tworzących wielomateriałowy kartonik jest wysoce utrudniony i kosztowny.
Mimo powyższego, jak możemy przeczytać w prasie branżowej, po uruchomieniu systemu kaucyjnego, na półkach sklepów i drogerii pojawia się coraz więcej nowych, wielomateriałowych opakowań kartonowych z napojami w celu obejścia systemu kaucyjnego [1] [2] . Opakowania jednomateriałowe jak butelki PET czy puszki metalowe, choć z uwagi na swoją prostszą budowę nadają się lepiej do recyklingu, stały się obecnie droższe dla konsumentów o wysokość kaucji, a przez to mniej dostępne cenowo w porównaniu do napojów sprzedawanych w opakowaniach nieobjętych systemem kaucyjnym.
Interpelacja dotyczy kryzysu finansowego szpitali powiatowych, który zagraża ich funkcjonowaniu i dostępności do opieki zdrowotnej. Poseł pyta o planowane działania Ministerstwa Zdrowia w celu zapobieżenia zamykaniu szpitali i ustabilizowania ich finansowania.
Poseł pyta o dostępność infrastruktury systemu kaucyjnego, wskazując na nierównomierne rozmieszczenie punktów zbiórki, szczególnie w mniejszych miejscowościach i gminach wiejskich. Pyta również o działania ministerstwa mające na celu poprawę dostępności systemu oraz wsparcie dla mniejszych sklepów.
Poseł wyraża zaniepokojenie licznymi wypadkami na przejazdach kolejowo-drogowych, zwłaszcza kategorii D, i pyta o planowane przez rząd działania systemowe, modernizację przejazdów, edukację kierowców oraz ewentualne zaostrzenie kar. Pyta także o statystyki wypadków na przejazdach kolejowych w ostatnich latach.
Poseł wyraża zaniepokojenie nadpodażą taniego koksu z Indonezji, która zagraża polskim producentom koksu i stabilności rynku europejskiego. Pyta, czy rząd monitoruje import, rozważa instrumenty ochrony handlu i jak zapewni równe warunki konkurencji w kontekście polityki klimatycznej UE.
Poseł Grzegorz Matusiak wyraża zaniepokojenie jakością, przejrzystością i wpływem deregulacji 1.0/2.0 na gospodarkę oraz ryzykiem wypychania polskiego kapitału poza granice kraju, kwestionując niespójności w danych rządowych i brak jawnego rejestru postulatów. Pyta o metodologię, koszty procesu deregulacji oraz mechanizmy ochrony polskiego kapitału i innowacji w kontekście prawa UE.
Projekt ustawy ma na celu uproszczenie procedur administracyjnych poprzez wprowadzenie mechanizmu milczącej zgody w różnych obszarach prawa. Wprowadza się terminy, po których upływie brak decyzji administracyjnej będzie traktowany jako zgoda na wniosek. Dotyczy to m.in. opinii gminnych komisji rozwiązywania problemów alkoholowych, ulg w podatku rolnym, umorzeń zaległości podatkowych, wpisów do rejestrów działalności gospodarczej, pozwoleń na imprezy masowe oraz przedłużania zezwoleń na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Ma to przyspieszyć procesy decyzyjne i zmniejszyć obciążenie administracyjne dla obywateli i przedsiębiorców.
Projekt ustawy ma na celu implementację prawa Unii Europejskiej dotyczącego zapobiegania zanieczyszczaniu morza przez statki, ze szczególnym uwzględnieniem rozporządzenia 2023/1805 w sprawie stosowania paliw odnawialnych i niskoemisyjnych w transporcie morskim. Wprowadza zmiany w ustawie o zapobieganiu zanieczyszczaniu morza przez statki oraz w ustawie Prawo ochrony środowiska. Nowelizacja dotyczy m.in. definicji, obowiązków armatorów i dyrektorów urzędów morskich, monitorowania emisji gazów cieplarnianych, kar pieniężnych za niezgodność z przepisami oraz zasilania statków energią elektryczną z lądu. Celem jest zmniejszenie wpływu transportu morskiego na środowisko poprzez promowanie stosowania paliw alternatywnych i ograniczenie emisji.
Projekt ustawy ma na celu wdrożenie rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze oraz innych ustawach (Prawo energetyczne, Prawo ochrony środowiska, ustawa o biokomponentach i biopaliwach ciekłych), aby zapewnić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Określa obowiązki i kary dla operatorów statków powietrznych, zarządzających lotniskami i dostawców paliw lotniczych w zakresie SAF oraz tworzy mechanizmy wsparcia finansowego dla produkcji i rozwoju SAF.
Projekt ustawy ma na celu implementację rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2023/2405 (ReFuelEU Aviation) dotyczącego zapewnienia równych warunków działania dla zrównoważonego transportu lotniczego. Wprowadza zmiany w ustawie Prawo lotnicze, Prawie energetycznym, Prawie ochrony środowiska oraz ustawie o biokomponentach i biopaliwach ciekłych, aby umożliwić nadzór nad stosowaniem zharmonizowanych przepisów dotyczących upowszechniania i dostaw zrównoważonych paliw lotniczych (SAF). Ustawa określa obowiązki i uprawnienia Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego oraz Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki w zakresie monitorowania i egzekwowania przepisów dotyczących SAF. Projekt wprowadza również kary pieniężne za niedopełnienie obowiązków wynikających z rozporządzenia ReFuelEU Aviation.
Projekt ustawy nowelizuje ustawę o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, wprowadzając zmiany mające na celu dostosowanie przepisów do aktualnych potrzeb i rozporządzeń UE. Zmiany te obejmują m.in. rozszerzenie definicji trwałych użytków zielonych, dodanie nowych celów interwencji w zakresie ochrony torfowisk i kontynuacji zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, oraz modyfikację zasad przyznawania płatności, w tym płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych oraz premii z tytułu zalesień. Ponadto wprowadza się zmiany dotyczące składania wniosków o przyznanie premii. Celem nowelizacji jest implementacja przepisów unijnych i wsparcie zrównoważonego rolnictwa.