Interpelacja w sprawie braku obowiązku zgłoszenia przez wojewódzki inspektorat ochrony środowiska inwestycji budowy ferm, na przykładzie budowy fermy indyków w miejscowości Ślepkowo Szlacheckie (gm. Radzanowo, pow. płocki)

Szanowni Państwo Ministrowie,

w związku z interwencją poselską podjętą na wniosek mieszkańców miejscowości Ślepkowo Szlacheckie w gminie Radzanowo (powiat płocki), dotyczącą planowanej inwestycji polegającej na budowie fermy indyków o łącznej obsadzie około 80 000 sztuk, zwracam się z pilnym wnioskiem o wyjaśnienie oraz podjęcie działań legislacyjnych.

Z odpowiedzi mazowieckiego wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska wynika wprost, że: „realizacja wskazanej inwestycji, do czasu oddania jej do użytkowania, nie podlega zgłoszeniu lub opiniowaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska“.

Jednocześnie mamy do czynienia z inwestycją, która zgodnie z obowiązującymi przepisami należy do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a jej skala – około 80 tys. sztuk drobiu –oraz lokalizacja w bezpośrednim sąsiedztwie cieku wodnego (rzeka Mołtawa) budzi poważne obawy mieszkańców co do wpływu na środowisko, zdrowie ludzi oraz jakość życia.

Taki stan rzeczy prowadzi do sytuacji, w której:

• organ wyspecjalizowany w kontroli przestrzegania przepisów ochrony środowiska pozostaje całkowicie wyłączony z procesu inwestycyjnego na etapie realizacji, • brakuje bieżącego nadzoru nad potencjalnie uciążliwą i ryzykowną inwestycją, • mieszkańcy są pozbawieni realnego instrumentu ochrony przed ewentualnymi nieprawidłowościami już na etapie budowy, • reakcja organów ochrony środowiska jest możliwa dopiero post factum, czyli po zakończeniu inwestycji lub na etapie jej oddawania do użytkowania.

Taki model nadzoru należy uznać za niewystarczający i systemowo wadliwy, szczególnie w przypadku inwestycji o wysokim stopniu ingerencji w środowisko naturalne.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska ocenia obowiązujący stan prawny, w którym wojewódzki inspektorat ochrony środowiska nie ma kompetencji do opiniowania ani kontroli inwestycji tego typu na etapie jej realizacji?

2. Czy ministerstwo dostrzega ryzyko powstawania nieodwracalnych szkód w środowisku na etapie budowy inwestycji, zanim możliwa będzie interwencja WIOŚ?

3. Czy są prowadzone prace legislacyjne zmierzające do rozszerzenia kompetencji Inspekcji Ochrony Środowiska o możliwość kontroli inwestycji już na etapie ich realizacji, szczególnie w przypadku przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko?

4. Jakie instrumenty ochrony środowiska przysługują obecnie mieszkańcom w sytuacji, gdy inwestycja jest realizowana, a organa ochrony środowiska nie mają podstaw prawnych do podjęcia działań kontrolnych?

5. Czy w ocenie ministerstwa jest właściwe pozostawienie kluczowej roli wyłącznie organowi gminy, przy jednoczesnym braku bieżącego nadzoru wyspecjalizowanych służb środowiskowych?

Do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruję dodatkowo pytania:

6. Czy ministerstwo analizuje wpływ wielkotowarowych ferm drobiu na środowisko oraz zdrowie mieszkańców terenów wiejskich, w szczególności w kontekście emisji odorów, zanieczyszczenia wód i gleby?

7. Czy są planowane zmiany w przepisach regulujących lokalizację ferm przemysłowych, tak aby zapewnić większą ochronę mieszkańców oraz środowiska naturalnego?

8. Czy ministerstwo przewiduje wprowadzenie bardziej rygorystycznych zasad lokalizowania ferm w pobliżu cieków wodnych?

Na podstawie przedstawionego stanu faktycznego należy stwierdzić, że obecne regulacje prowadzą do powstania luki systemowej, w której inwestycje o znaczącym oddziaływaniu na środowisko mogą być realizowane bez bieżącego nadzoru właściwych organów kontrolnych. W mojej ocenie ta sytuacja wymaga pilnej interwencji ustawodawczej oraz zmiany podejścia do nadzoru nad inwestycjami środowiskowo wrażliwymi.