Interpelacja w sprawie zerwania przez władze Lwowa kontraktu z polską firmą oraz ochrony interesów polskich przedsiębiorców zaangażowanych na Ukrainie

Szanowny Panie Ministrze,

w przestrzeni publicznej pojawiły się informacje dotyczące zerwania przez władze miasta Lwowa kontraktu z polską firmą, która miała realizować inwestycję budowy kompleksu mechaniczno-biologicznego przetwarzania odpadów komunalnych. Na szczególne podkreślenie zasługuje fakt, że – według dostępnych informacji – kontrakt został rozwiązany na zaawansowanym etapie realizacji inwestycji, gdy stopień jej ukończenia sięgał około 90 procent. Przedmiotowa sprawa dotycząca realizacji inwestycji infrastrukturalnej we Lwowie przez polską firmę budzi poważne wątpliwości co do skuteczności mechanizmów ochrony inwestorów zagranicznych na Ukrainie. Z dostępnych informacji wynika, że pomimo zastosowania międzynarodowych standardów kontraktowych, w tym procedur FIDIC, oraz wydania licznych rozstrzygnięć korzystnych dla wykonawcy, decyzje te nie zostały w praktyce wykonane przez podmiot publiczny. W szczególności wskazuje się, że władze miasta Lwowa nie tylko nie zrealizowały zobowiązań wynikających z rozstrzygnięć arbitrażowych, lecz również kwestionowały ich jurysdykcję oraz podejmowały działania pozostające w sprzeczności z ich treścią, w tym uruchomienie gwarancji bankowej pomimo wcześniejszych decyzji wskazujących na brak podstaw do takiego działania.

Dodatkowo istotne znaczenie mają ustalenia Narodowego Biura Antykorupcyjnego Ukrainy (NABU), z których wynika, że po stronie władz lokalnych mogło dochodzić do nieprawidłowości, w tym manipulacji dokumentacją oraz działań administracyjnych wpływających na przebieg inwestycji. Okoliczności te wskazują, że sprawa może wykraczać poza standardowy spór kontraktowy i mieć charakter systemowy.

Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że inwestycja była realizowana przy udziale środków międzynarodowych, w tym finansowania Europejskiego Banku Odbudowy i Rozwoju, a mimo to nie doszło do skutecznej egzekucji obowiązujących rozstrzygnięć. Rodzi to pytania o realną skuteczność mechanizmów zabezpieczających inwestycje zagraniczne, nawet w przypadku projektów realizowanych w oparciu o międzynarodowe standardy i finansowanie instytucjonalne. W kontekście planowanej odbudowy Ukrainy oraz potencjalnego udziału polskich przedsiębiorstw w projektach infrastrukturalnych finansowanych ze środków międzynarodowych powyższa sprawa nabiera szczególnego znaczenia. Pojawia się bowiem ryzyko, że w przypadku braku odpowiedniego wsparcia politycznego oraz skutecznych mechanizmów egzekwowania prawa, interesy polskich inwestorów mogą nie być należycie chronione.

Sprawa ta wywołuje duże zaniepokojenie wśród polskich przedsiębiorców, szczególnie w kontekście zapowiadanej szerokiej współpracy gospodarczej przy odbudowie Ukrainy po zakończeniu działań wojennych. Pojawiają się pytania, czy w takich warunkach polskie podmioty mogą liczyć na rzetelne traktowanie, poszanowanie umów oraz skuteczną ochronę swoich praw.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Mateusz Morawiecki