Interpelacja w sprawie inwestycji i reform podnoszących poziom suwerenności cyfrowej Polski w kontekście rosnącego deficytu w handlu produktami cyfrowymi

Szanowni Państwo Ministrowie,

rosnące uzależnienie Polski od importu produktów cyfrowych stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań strukturalnych polskiej gospodarki, porównywalne skalą do problemu uzależnienia od importu paliw kopalnych, z którym Polska mierzyła się przez ostatnie dekady. Według opublikowanego w 2025 r. przez Centrum Łukasiewicz raportu „Cyfrowy bilans Polski. Jak zmienić uzależnienie w suwerenność?“ deficyt Polski w handlu produktami cyfrowymi osiągnął w 2024 r. poziom 45 miliardów złotych, a import cyfrowy rósł w średnim rocznym tempie 16%. Zgodnie z prognozami zawartymi w raporcie do końca bieżącej dekady import produktów cyfrowych do Polski przekroczy łączny import wszystkich paliw kopalnych, a uzależnienie cyfrowe sięgnie nawet 8% całkowitego importu.

Polska funkcjonuje jako „cyfrowa montownia“ – ma najniższą produktywność pracy w sektorze ICT w całej Unii Europejskiej, osiągając zaledwie połowę średniej unijnej. Struktura eksportu opiera się głównie na pracy podwykonawczej dla międzynarodowych korporacji, podczas gdy aż 84% importu stanowią trzy kategorie: reklama cyfrowa, chmura obliczeniowa oraz e-commerce. Około 92–96% polskiego importu cyfrowego pochodzi spoza Unii Europejskiej, przede wszystkim ze Stanów Zjednoczonych i Chin.

Jednocześnie Polska dysponuje realnymi przewagami, które mogą stanowić fundament budowy suwerenności cyfrowej: silny sektor gier komputerowych (34% eksportu cyfrowego), dwa funkcjonujące polskie modele językowe AI – społecznościowy Bielik oraz publiczny PLLuM – a także wysoki poziom cyfryzacji administracji z takimi rozwiązaniami jak: mObywatel, EZD RP czy system płatności BLIK.

Eksperci i analitycy zajmujący się tą problematyką wskazują na wiele możliwych działań zaradczych, w tym m.in.: konieczność przeprowadzenia audytu wszystkich publicznych wydatków cyfrowych, uruchomienia programu wsparcia dla spółdzielni cyfrowych w samorządach, zaoferowania bonu na polskie AI dla MŚP, powołania Polskiego Instytutu Gier czy wprowadzenia podatku cyfrowego.

W kontekście Strategii Cyfryzacji Państwa do 2035 r., trwających prac nad Krajowym Centrum Przetwarzania Danych i fabrykami AI, a także rekordowego napływu środków z Krajowego Planu Odbudowy, nadzorowanego przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, jest kluczowe, aby te działania były powiązane z celową polityką ograniczania deficytu w handlu produktami cyfrowymi i wspierania krajowych producentów technologii. Szczególnie istotny jest tu kontekst powołanej 10 lutego 2026 r. przez prezesa Rady Ministrów Rady Przyszłości, która za swój pierwszy kluczowy temat obrała właśnie suwerenność technologiczną. Również Ministerstwo Rozwoju i Technologii, w ramach nowo powołanego Departamentu Innowacyjności i Polityki Kosmicznej, podejmuje działania na rzecz transformacji cyfrowej przemysłu i rozwoju ekosystemu startupowego. Postawione w niniejszej interpelacji pytania dotyczą zatem problematyki, która leży w zakresie kompetencji i deklarowanych priorytetów wszystkich trzech adresowanych resortów.

W związku z powyższym zwracam się do Państwa Ministrów z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

Z poważaniem Rafał Siemaszko