Interpelacja w sprawie utrudnień w zwrocie opakowań objętych systemem kaucyjnym

Szanowna Pani Minister,

od momentu wdrożenia systemu kaucyjnego obserwowane jest powszechne niezadowolenie konsumentów oraz liczne sygnały o chaosie organizacyjnym towarzyszącym jego funkcjonowaniu. W przestrzeni publicznej oraz w bezpośrednich zgłoszeniach obywateli wskazuje się na brak spójnych standardów obsługi, niewystarczającą dostępność punktów zwrotu oraz trudności w egzekwowaniu podstawowych uprawnień konsumenckich. Sytuacja ta podważa zaufanie do systemu, który w założeniu miał być prosty, powszechny i przyjazny dla użytkowników.

Powszechnym problemem zgłaszanym przez konsumentów stały się częste awarie tzw. butelkomatów, jak również ich niedostępność wynikająca z przepełnienia. W praktyce prowadzi to do sytuacji, w której oddanie opakowań objętych systemem kaucyjnym jest istotnie utrudnione lub wręcz niemożliwe.

Jednocześnie z komunikatów Ministerstwa Klimatu i Środowiska wynika, że w przypadku awarii urządzenia sklep powinien przyjąć opakowania bezpośrednio od konsumenta i zwrócić należną kaucję. W praktyce pojawiają się jednak sygnały, że część dużych sieci handlowych stosuje wewnętrzne procedury ograniczające możliwość ręcznego przyjmowania opakowań przy kasie w przypadku przepełnienia lub awarii urządzeń. Może to prowadzić do faktycznego uchylania się od obowiązków wynikających z systemu kaucyjnego oraz przerzucania niedogodności organizacyjnych na konsumentów.

Dodatkowo zwraca uwagę konstrukcja systemu rozliczeń w automatach, które najczęściej nie zwracają kaucji w formie gotówki lub środków płatniczych, lecz generują kupony o ograniczonym terminie ważności (np. 30 dni), możliwe do zrealizowania wyłącznie w danym sklepie. W praktyce wymusza to na konsumencie ponowną wizytę przy kasie oraz często dokonanie zakupu, co może budzić wątpliwości co do zgodności z ideą neutralności systemu kaucyjnego.

Istotnym problemem zgłaszanym przez obywateli jest również wymóg zwracania opakowań w stanie niezgniecionym i nienaruszonym konstrukcyjnie. W praktyce oznacza to konieczność długotrwałego przechowywania pustych, lecz objętościowo dużych opakowań w gospodarstwach domowych. Prowadzi to do zajmowania znacznej przestrzeni użytkowej, co jest szczególnie uciążliwe w budynkach wielorodzinnych o ograniczonym metrażu. Sytuacja ta generuje frustrację konsumentów oraz może pośrednio prowadzić do zwiększonego ruchu samochodowego związanego z częstszym transportem opakowań do punktów zwrotu.

Opisane problemy mogą świadczyć o niedostatecznym przygotowaniu legislacyjnym, braku przygotowania części podmiotów do realizacji obowiązków wynikających z systemu kaucyjnego oraz o możliwych lukach w nadzorze nad jego funkcjonowaniem.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

Z poważaniem