Interpelacja w sprawie braku zatwierdzenia planu finansowego Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r.

Szanowni Państwo Ministrowie,

według informacji prasowych plan finansowy Narodowego Funduszu Zdrowia na 2026 r., podobnie jak plan na 2025 r., nie został zatwierdzony przez ministra finansów i gospodarki. Ministerstwo Finansów wskazało, że w takim przypadku NFZ może działać na podstawie planu przekazanego do zatwierdzenia, a prezes NFZ dokonuje zmian w zakresie przewidzianym przepisami, m.in. poprzez przesunięcia kosztów w centrali i oddziałach funduszu oraz zmiany dotyczące środków z Funduszu Medycznego lub Funduszu Pomocy.

Podstawę prawną tego trybu stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Ustawa przewiduje zatwierdzanie planu finansowego NFZ przez ministra właściwego do spraw zdrowia w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych oraz mechanizm działania funduszu w przypadku braku zatwierdzenia planu w terminie.

Z informacji publicznych wynika również, że sejmowa Komisja Zdrowia nie wydała pozytywnej opinii do projektu planu finansowego NFZ na 2026 r., natomiast Rada NFZ podjęła uchwałę w sprawie wyrażenia opinii do projektu planu finansowego na 2026 r. w dniu 18 lipca 2025 r. Sytuacja ta wymaga wyjaśnienia, ponieważ brak formalnie zatwierdzonego planu przez drugi kolejny rok może wpływać na przewidywalność kontraktowania świadczeń, rozliczanie nadwykonań, dostępność świadczeń oraz stabilność finansową podmiotów leczniczych.

Brak zatwierdzenia planu finansowego NFZ przez kolejny rok może oznaczać, że ustawowy mechanizm awaryjny staje się praktyką stałego zarządzania finansami publicznego płatnika. Rodzi to ryzyko ograniczenia przejrzystości i przewidywalności finansowania świadczeń zdrowotnych, zwłaszcza w obszarach wymagających wieloletniego planowania, takich jak leczenie szpitalne, programy lekowe, ambulatoryjna opieka specjalistyczna, psychiatria i rozliczanie świadczeń nielimitowanych.

Wątpliwości budzi także zakres zmian dokonywanych w planie, który nie został formalnie zatwierdzony, oraz sposób kontroli tych zmian przez ministra zdrowia, ministra finansów i gospodarki, Radę NFZ i opinię publiczną. Konieczne jest ustalenie, czy brak zatwierdzonego planu nie prowadzi do opóźnień w płatnościach, ograniczania kontraktów, przesuwania kosztów na kolejne okresy rozliczeniowe albo pogorszenia dostępności świadczeń dla pacjentów.

W związku z powyższym zwracamy się z następującymi pytaniami:

1. Czy na dzień udzielenia odpowiedzi plan finansowy NFZ na 2026 r. został zatwierdzony przez ministra zdrowia w porozumieniu z ministrem finansów i gospodarki? Jeżeli nie, proszę o wskazanie przyczyn braku zatwierdzenia oraz dat i przedmiotu uzgodnień prowadzonych między MZ, MF i NFZ.

2. Jakie są aktualne wartości przychodów, kosztów, wpływów ze składki zdrowotnej, dotacji z budżetu państwa, rezerw oraz zobowiązań NFZ wynikających z rozliczeń za 2025 r. i 2026 r.? Proszę o przedstawienie danych według aktualnej wersji planu, na podstawie której działa fundusz.

3. Czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje analizą skutków funkcjonowania NFZ w 2025 r. i 2026 r. bez formalnie zatwierdzonego planu finansowego? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie głównych ustaleń, w tym wpływu na oddziały wojewódzkie NFZ, kontraktowanie świadczeń i płynność rozliczeń ze świadczeniodawcami.

4. Jakie działania zostały podjęte przez ministra zdrowia, ministra finansów i gospodarki oraz prezesa NFZ w celu zapewnienia finansowania świadczeń w 2026 r., w szczególności w zakresie leczenia szpitalnego, AOS, POZ, psychiatrii, programów lekowych i refundacji leków?

5. Czy do świadczeniodawców zostały przekazane wytyczne, komunikaty albo pisma dotyczące zasad kontraktowania, limitów, rozliczania nadwykonań lub ewentualnych przesunięć płatności w związku z brakiem zatwierdzonego planu finansowego NFZ? Proszę o wskazanie dat i zakresu tych dokumentów.

6. Na jakiej podstawie prawnej i w jakim trybie prezes NFZ dokonuje zmian w planie finansowym, który nie został zatwierdzony? Proszę o przedstawienie wykazu zmian dokonanych w 2025 r. i 2026 r., ze wskazaniem daty, wartości, źródła finansowania oraz celu zmiany.

7. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje wpływ obecnej sytuacji na dostępność świadczeń dla pacjentów, w tym długość kolejek, liczbę odmów przyjęć, ograniczenia harmonogramów świadczeń oraz opóźnienia w płatnościach dla świadczeniodawców? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie stosowanych mierników i najnowszych danych.

8. Czy Rada Ministrów planuje przedstawić rozwiązania systemowe zapobiegające powtarzaniu się sytuacji, w której NFZ działa przez znaczną część roku lub przez cały rok bez zatwierdzonego planu finansowego? Jeżeli tak, proszę o wskazanie założeń, terminu przygotowania projektu i przewidywanego trybu prac.

Z poważaniem