Interpelacja w sprawie konieczności zmian w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku przejęcia długu

Odpowiedź Ministerstwa Finansów z dn. 19 listopada 2025 r. na interpelację nr 13288 w sprawie konieczności zmian w przepisach dotyczących podatku od towarów i usług (VAT) w przypadku przejęcia długu nie odnosi się do rzeczywistej istoty podniesionego problemu, koncentrując się wyłącznie na abstrakcyjnym sporze dogmatycznym pomiędzy prawem cywilnym a podatkowym, podczas gdy wskazywana luka ma charakter czysto systemowy, fiskalny i operacyjny.

W złożonej interpelacji nie kwestionowałem konstytucyjnej zasady ustawy podatkowej, ani nie postulowałem prostego „przenoszenia obowiązku podatkowego” w drodze czynności cywilnoprawnej. Celem wystąpienia było zwrócenie uwagi na mechanizm faktycznego pozbawiania Skarbu Państwa środków na zapłatę zadeklarowanego podatku VAT, przy pełnej formalnej zgodności deklaracyjnej podatnika.

Istota problemu – nieuwzględniona w odpowiedzi ministerstwa

Źródłem zapłaty podatku VAT nie jest abstrakcyjny majątek podatnika, lecz konkretna płatność kontrahenta wynikająca z wierzytelności obejmującej kwotę podatku. W sytuacji, gdy:

dochodzi do sytuacji, w której:

Ten mechanizm nie polega na zaniżeniu podatku, lecz na wyprowadzeniu strumienia pieniężnego, który stanowi jedyne realne źródło jego zapłaty. W praktyce tworzy to schemat systemowego uszczuplania dochodów Skarbu Państwa, możliwy do skalowania – według informacji przedstawionych w moim biurze – nawet do poziomu miliarda złotych należnego VAT, z realnym ryzykiem nieuzyskania wpływów rzędu setek milionów złotych.

Wątpliwości wobec stanowiska Ministerstwa Finansów

W tym kontekście stanowisko resortu:

Nie sposób zgodzić się z tezą, że wprowadzenie bezwzględnej solidarnej odpowiedzialności nabywcy wierzytelności za VAT zawarty w tej wierzytelności stanowiłoby „przeniesienie obowiązku podatkowego”. Byłoby to wyłącznie instrumentalne zabezpieczenie należności publicznoprawnej, analogiczne do już istniejących konstrukcji odpowiedzialności osób trzecich, lecz dostosowane do realiów współczesnego obrotu finansowego.

Egzekucja komornicza – dodatkowa luka systemowa

Analogiczny problem występuje w przypadku egzekucji komorniczej z wierzytelności obejmujących VAT. W sytuacji, gdy:

brak jest mechanizmu umożliwiającego zabezpieczenie tej części świadczenia na rzecz Skarbu Państwa, mimo że środki faktycznie znajdują się w systemie egzekucyjnym.

W związku z powyższym i mając na uwadze przedstawione argumenty Ministerstwa Finansów, ponownie zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami i uprzejmie proszę o odpowiedź: