Interpelacja w sprawie sytuacji państwowej hodowli koni czystej krwi arabskiej w Stadninach Koni Janów Podlaski i Michałów oraz działań nadzorczych KOWR

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję interpelację w sprawie sytuacji państwowej hodowli koni czystej krwi arabskiej w Stadninach Koni Janów Podlaski i Michałów oraz działań nadzorczych Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa.

Polska hodowla koni czystej krwi arabskiej od dziesięcioleci stanowi jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli polskiej kultury hodowlanej, dorobku naukowego, tradycji ziemiańskiej i państwowej troski o narodowe dziedzictwo. Nie jest to zwykła działalność gospodarcza, którą można oceniać wyłącznie przez pryzmat bieżącego wyniku finansowego. To obszar, w którym przez pokolenia budowano markę Polski na świecie.

Z przekazanych mi materiałów wynika, że hodowla koni arabskich na ziemiach polskich kształtowała się od przełomu XVIII i XIX wieku, a w jej ramach powstały rody męskie i rodziny żeńskie, których ciągłość określana jest jako „Pure Polish“. Wskazano, że do dziś zachowało się 7 rodów i 15 rodzin, a określenia takie jak „Pure Polish Elegance“ czy „Pure Polish Perfection“ były przez lata synonimem najwyższej jakości polskiej hodowli.

Tym bardziej niepokojące są dane dotyczące obecnego stanu stad podstawowych w SK Janów Podlaski i SK Michałów. Według przedstawionego zestawienia, po zakończeniu sezonu 2025 w SK Janów Podlaski udział klaczy z obustronnie polskim rodowodem, tzw. Pure Polish, w grupie klaczy czteroletnich i starszych wynosił jedynie 16,70%, natomiast w SK Michałów – 27,45%. W tym samym zestawieniu wskazano również, że w SK Michałów w 2025 r. polskimi ogierami pokryto jedynie 2 klacze, co stanowiło 2,67% wszystkich pokrytych klaczy.

Dla porównania, według tych samych materiałów, w roku 2010 udział klaczy tzw. Pure Polish w stadzie matek wynosił 72,46% w Janowie Podlaskim oraz 53,45% w Michałowie. W Janowie Podlaskim źrebięta tzw. Pure Polish stanowiły wówczas 70,21% urodzonych źrebiąt. Oznacza to, że w perspektywie kilkunastu lat doszło do drastycznego spadku udziału materiału hodowlanego o obustronnie polskim rodowodzie.

W materiałach podniesiono także problem sprzedaży klaczy bez pozostawienia następstwa w polskiej hodowli. W zestawieniach wskazano konie sprzedane z SK Janów Podlaski i SK Michałów na aukcjach Pride of Poland, zarówno w latach 2001–2015, jak i 2016–2025, bez pozostawienia kontynuacji w krajowej hodowli. W odniesieniu do lat 2024–2025 pojawiają się szczególnie poważne wątpliwości dotyczące sprzedaży koni z unikalnych rodzin i linii, które – według autorów materiałów – mogły nie pozostawić potomstwa w Polsce.

Niepokojące są również informacje dotyczące audytu przeprowadzanego w Janowie Podlaskim i Michałowie. Z materiałów wynika, że audyt miał zostać zlecony przez KOWR, a do jego przeprowadzenia miały zostać wyznaczone osoby wcześniej bezpośrednio związane z państwową hodowlą koni arabskich. Pojawia się także zarzut, że wyniki audytu nie zostały upublicznione mimo wcześniejszych oczekiwań społecznych.

Osobny i szczególnie pilny wątek dotyczy dobrostanu zwierząt. W przekazanych dokumentach wskazano na doniesienia o przypadkach brutalnego traktowania koni w SK Janów Podlaski, a także o możliwych zaniedbaniach w zakresie żywienia i leczenia. Tego rodzaju informacje, nawet jeżeli wymagają szczegółowej weryfikacji, powinny skutkować natychmiastową reakcją właściwych organów państwa, w szczególności KOWR oraz Inspekcji Weterynaryjnej.

Polacy mają prawo wiedzieć, czy rząd Donalda Tuska i podległe mu instytucje należycie chronią dorobek polskiej hodowli koni arabskich, czy też dopuszczają do degradacji jednej z najbardziej rozpoznawalnych marek polskiego rolnictwa i polskiej kultury hodowlanej.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

Proszę o udzielenie odpowiedzi na wszystkie pytania oddzielnie.