Interpelacja w sprawie nadmiernych obciążeń finansowych i biurokratycznych nakładanych na organizatorów wydarzeń kulturalnych przez OZZ z tytułu koncertów autorskich i charytatywnych

Szanowna Pani Minister,

obecny model funkcjonowania OZZ wymusza na organizatorach wydarzeń ponoszenie nieuzasadnionych, podwójnych kosztów. Dzieje się tak nawet w sytuacjach, które z punktu widzenia logiki i sprawiedliwości powinny być z takich opłat zwolnione.

Najczęstszym przykładem są koncerty autorskie. Gdy dom kultury lub inny podmiot organizuje koncert artysty, który wykonuje w 100% własny repertuar, organizator poza opłaceniem honorarium dla wykonawcy, i tak musi zapłacić stowarzyszeniu (np. ZAiKS-owi) za wykonanie utworów. Niestety, z powodu sztywnych przepisów i braku elastyczności licencyjnej ze strony OZZ, organizator nie może podpisać z artystą bezpośredniego oświadczenia zwalniającego z opłat licencyjnych (jeśli twórca należy do OZZ).

W efekcie organizator musi podpisać odrębną umowę z organizacją taką jak ZAiKS, złożyć szczegółowe raporty, a następnie zapłacić dodatkowy procent od wpływów z biletów lub budżetu imprezy (często 10 procent wartości budżetu koncertu). Zarówno dla organizatora, jak i dla wykonawcy korzystniejsze byłoby uwzględnienie całości w honorarium z występu, bez płacenia pośrednikowi za wykonywanie własnych utworów.

Dla lokalnych instytucji kultury, operujących na bardzo ograniczonych budżetach, opłaty płacone ZAiKS-owi to poważne obciążenie. Organizator płaci organizacji zbiorowego zarządzania tylko po to, by ta potrąciła kilkanaście procent prowizji i odesłała resztę z powrotem do tego samego artysty, który przed chwilą stał na scenie. Ten mechanizm drastycznie zawyża koszty organizacji koncertów, co z kolei zmusza do podnoszenia cen biletów dla mieszkańców lub całkowitej rezygnacji z organizacji wydarzeń.

Poczucie niesprawiedliwości społecznej pojawia się szczególnie w przypadku koncertów charytatywnych. Nawet jeśli artyści występują za darmo i zrzekają się swoich praw na rzecz celu charytatywnego, to OZZ i tak mogą żądać od organizatorów wniesienia opłat licencyjnych. Pieniądze, które miały ratować życie, trafiają w części na pokrycie kosztów administracyjnych biur OZZ.

W związku z powyżej przedstawionym problemem proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jak ministerstwo odnosi się do podniesionych powyżej problemów? Czy zauważa potrzebę zmian prawnych w tym zakresie?

2. Czy ministerstwo podejmie inicjatywę legislacyjną (np. poprzez dopisanie zwolnienia w art. 31 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych), aby prawnie zagwarantować pełne zwolnienie organizatorów udokumentowanych zbiórek i koncertów charytatywnych z obowiązku uiszczania opłat do OZZ, jeśli artyści wykonujący utwory wyrażą na to zgodę?

3. Czy resort rozważa wprowadzenie systemowych preferencji lub zwolnień dla niekomercyjnych, darmowych wydarzeń kulturalnych organizowanych przez JST, na których wykonywany jest repertuar autorski?

4. W jaki sposób ministerstwo monitoruje obecnie procedury kontrolne i cenniki narzucane organizatorom przez OZZ, aby zapobiec nadużywaniu przez te organizacje pozycji monopolistycznej?

Z wyrazami szacunku

Lidia Czechak Poseł na Sejm RP