Interpelacja nr 19047

Interpelacja w sprawie rażących naruszeń przepisów Kodeksu postępowania karnego, prowadzenia postępowania sprawdzającego z naruszeniem ustawowych ograniczeń (art. 307 K.p.k.) oraz wadliwego delegowania kompetencji procesowych organów ścigania

Adresat: minister sprawiedliwości

Data wpływu: 2026-08-03

W skrócie

Posłowie zarzucają ministrowi sprawiedliwości rażące naruszenia Kodeksu postępowania karnego przez prokuraturę, w tym przekształcanie postępowań sprawdzających w długotrwałe śledztwa oraz nieuzasadnione delegowanie kompetencji procesowych na służby specjalne, co grozi utratą dowodów i narusza zasady procedury karnej. Domagają się wyjaśnień dotyczących podstaw prawnych takich działań oraz wdrożenia nadzoru nad praktyką prowadzenia postępowań.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

w związku z analizą stanowisk przedstawianych przez resort sprawiedliwości w ramach nadzoru nad prowadzonymi przez prokuraturę postępowaniami sprawdzającymi zmuszeni jesteśmy zwrócić uwagę na fundamentalne i niedopuszczalne w państwie prawnym błędy warsztatowe oraz proceduralne popełniane przez organy ścigania.

Działania organów prokuratury – polegające na przekształcaniu ustawowego, 30-dniowego postępowania sprawdzającego w długotrwałe quasi-śledztwo, przy jednoczesnym przerzucaniu ustawowych obowiązków analitycznych na służby specjalne – wyczerpuje znamiona poważnego naruszenia procedury karnej i wypacza sens nadzoru prokuratorskiego. Sprawa dotyczy śledztwa o sygn. akt 2009-1 Ds.39.2026.

Zastrzeżenia budzi prezentowane przez Ministerstwo Sprawiedliwości stanowisko, zgodnie z którym weryfikacja materiałów w trybie czynności sprawdzających ma służyć ocenie prawnokarnej „zamiaru osób podejmujących decyzję” oraz badaniu, czy skomplikowane decyzje mieszczą się w „granicach dopuszczalnego ryzyka gospodarczego”. W świetle podstawowych zasad procedury karnej badanie strony podmiotowej czynu zabronionego oraz ekonomicznych granic ryzyka wymaga prowadzenia pełnego postępowania dowodowego, w tym powoływania biegłych (np. z zakresu rachunkowości czy finansów). Tymczasem art. 307 § 2 K.p.k. expressis verbis zakazuje przeprowadzania dowodu z opinii biegłego w postępowaniu sprawdzającym. Próba dokonywania takich ustaleń na etapie poprzedzającym wszczęcie śledztwa może stanowić obejście przepisów i dowodzić, że zachodzą już materialne przesłanki z art. 303 K.p.k. do oficjalnego wszczęcia postępowania przygotowawczego.

Prokuratura w swoich wyjaśnieniach wprost przyznaje, że w ramach czynności sprawdzających zleciła zewnętrznym delegaturom Centralnego Biura Antykorupcyjnego analityczną weryfikację materiałów źródłowych. Działanie to stanowi bezwzględne umniejszanie pozycji prokuratora jako wyłącznego gospodarza postępowania (dominus litis). Postępowanie sprawdzające służy sprawnej, samodzielnej ocenie przez prokuratora, czy istnieją podstawy do wszczęcia śledztwa. Przerzucanie merytorycznej pracy analitycznej i oceny dokumentacji na służby specjalne już na etapie wstępnym świadczy o uchylaniu się organów ścigania od wykonywania swoich ustawowych zadań i prowadzi do niedopuszczalnego precedensu.

Wątpliwości budzi również argumentacja, w myśl której fizyczne zabezpieczenie dowodów cyfrowych (np. logów elektronicznych, rejestrów korespondencji i danych systemowych) zależy od dalszych decyzji podejmowanych w toku czynności z udziałem biegłych. Prokuratura utożsamia proces zabezpieczenia dowodu (który na wypadek ryzyka utraty, zniekształcenia lub zniszczenia stanowi pilną czynność niecierpiącą zwłoki z art. 308 K.p.k.) z jego późniejszą analizą przez biegłego sądowego. Pozostawienie nośności dowodowych bez ochrony na wiele miesięcy stwarza realne ryzyko bezpowrotnej utraty materiału.

W związku z powyższym, na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP, żądamy udzielenia precyzyjnych i jednoznacznych odpowiedzi na następujące pytania:

Inne interpelacje: Marek Gróbarczyk

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji