Interpelacja w sprawie wdrażania dyrektywy platformowej oraz wpływu nowych regulacji na elastyczne formy świadczenia pracy

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zwrócili się przedstawiciele środowiska freelancerów i osób wykonujących pracę za pośrednictwem cyfrowych narzędzi, wyrażając obawy dotyczące kierunku wdrażania w Polsce dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/2831 z dnia 23 października 2024 r. w sprawie poprawy warunków pracy za pośrednictwem platform.

Intencją dyrektywy jest poprawa warunków pracy osób wykonujących pracę za pośrednictwem cyfrowych platform, w szczególności poprzez prawidłowe ustalanie statusu zatrudnienia oraz zwiększenie przejrzystości i kontroli nad algorytmicznym zarządzaniem pracą. Jednocześnie regulacja unijna przewiduje mechanizmy pozwalające odróżnić osoby faktycznie pozostające w stosunku podporządkowania od osób rzeczywiście samozatrudnionych. Komisja Europejska wskazuje przy tym, że osoby faktycznie samozatrudnione powinny zachować możliwość prowadzenia działalności w tej formule.

W Polsce równolegle wdrażane są istotne zmiany dotyczące Państwowej Inspekcji Pracy. Ustawa z dnia 11 marca 2026 r. weszła zasadniczo w życie 8 lipca 2026 r. i przyznała inspekcji nowe instrumenty w zakresie przeciwdziałania zastępowaniu stosunku pracy umowami cywilnoprawnymi. Z punktu widzenia rynku pracy szczególnie istotne jest jednak zachowanie właściwej proporcji pomiędzy skutecznym przeciwdziałaniem fikcyjnemu samozatrudnieniu a ochroną osób, które rzeczywiście prowadzą niezależną działalność gospodarczą i świadomie korzystają z elastycznych form współpracy. Dotyczy to między innymi osób wykonujących wysoko kwalifikowane usługi, takich jak programowanie, grafika, fotografia, tłumaczenia, tworzenie treści czy usługi konsultingowe. Dla części z nich możliwość realizowania pojedynczych zleceń dla wielu klientów, również za pośrednictwem narzędzi cyfrowych, jest świadomym wyborem modelu pracy, a nie próbą obejścia prawa pracy.

Dlatego istotne jest, aby przy implementacji dyrektywy nie doszło do sytuacji, w której wykorzystanie narzędzia cyfrowego do znalezienia klienta, zlecenia czy rozliczenia usługi samo w sobie prowadziło do zakwestionowania niezależnego charakteru działalności. Tym bardziej że unijne regulacje koncentrują się na rzeczywistych cechach relacji pomiędzy platformą a osobą wykonującą pracę, a nie na samym fakcie korzystania z technologii. Wątpliwości te nabierają szczególnego znaczenia w kontekście niedawnych zmian na rynku pracy. Przypadek Pyszne.pl, obejmujący zapowiadane zakończenie współpracy z około 5 tys. kurierów oraz działania kontrolne Państwowej Inspekcji Pracy, pokazał, że zmiany regulacyjne mogą mieć bezpośrednie konsekwencje dla sposobu organizacji pracy przez przedsiębiorstwa.

Nie kwestionując potrzeby ochrony osób, które faktycznie wykonują pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy, zasadne jest jednocześnie zapewnienie, aby nowe przepisy nie ograniczały niepotrzebnie przedsiębiorczości osób, które świadomie wybierają samozatrudnienie i elastyczne modele współpracy.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Implementacja dyrektywy platformowej jest potrzebnym krokiem w kierunku zapewnienia odpowiedniej ochrony osobom, które faktycznie wykonują pracę w warunkach podporządkowania, jednak równie ważne jest zachowanie przestrzeni dla legalnej i rzeczywiście niezależnej przedsiębiorczości. Polska gospodarka potrzebuje zarówno skutecznej ochrony pracowników, jak i elastyczności pozwalającej rozwijać się freelancerom, mikroprzedsiębiorcom oraz nowym modelom świadczenia usług.

Dlatego istotne jest, aby wdrożenie dyrektywy 2024/2831 było możliwie precyzyjne, proporcjonalne i oparte na rzeczywistych warunkach wykonywania pracy, a nie wyłącznie na formie prawnej współpracy czy wykorzystaniu nowoczesnych narzędzi technologicznych.

Z wyrazami szacunku

Danuta Jazłowiecka