Interpelacja w sprawie zmiany § 5 ust. 2 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2026 r. w sprawie pozwoleń i dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 w zakresie terminu złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia dla pacjentów wyjeżdżających za granicę z lekami zawierającymi substancje kontrolowane

Szanowna Pani Ministro,

pragnę przedstawić interpelację w sprawie zmiany § 5 ust. 2 i § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2026 r. - w sprawie pozwoleń i dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 (Dz. U. 2026 poz. 827) – w zakresie terminu złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia dla pacjentów wyjeżdżających za granicę z lekami zawierającymi substancje kontrolowane.

Stan faktyczny i źródło problemu

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 8 czerwca 2026 r. - w sprawie pozwoleń i dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu, wewnątrzwspólnotowego nabycia lub wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów kategorii 1 (Dz. U. 2026 poz. 827), obowiązujące od dnia 12 lipca 2026 r., wprowadza w § 5 ust. 2 oraz § 6 ust. 2 wymóg, aby wniosek o wydanie dokumentu umożliwiającego pacjentowi przewóz na własne potrzeby lecznicze środków odurzających lub substancji psychotropowych przez granicę Rzeczypospolitej Polskiej złożony był nie później niż 15 dni przed dniem przekroczenia granicy.

Omawiane zaświadczenie stanowi realizację zobowiązań wynikających z art. 75 Konwencji Wykonawczej do Układu z Schengen z dnia 19 czerwca 1990 r. (Dz. U. 1997 nr 21 poz. 107) oraz Decyzji Komitetu Wykonawczego SCH/Com-ex(94)28 z dnia 22 grudnia 1994 r. w sprawie zaświadczenia przewidzianego w art. 75 do celów przewożenia środków odurzających i substancji psychotropowych – i ma na celu zapewnienie obywatelom Unii Europejskiej swobody przemieszczania się w strefie Schengen bez konieczności przerywania leczenia.

Istota problemu – realny wpływ na życie polskich pacjentów

Wymóg złożenia wniosku z co najmniej 15-dniowym wyprzedzeniem jest rozwiązaniem, które w praktyce może całkowicie pozbawiać ochrony tę grupę pacjentów, których potrzeba wyjazdu zagranicznego pojawia się w krótkim czasie – co jest zjawiskiem powszechnym i wynikającym z obiektywnych, życiowych okoliczności.

Można wskazać następujące typowe sytuacje, w których termin 15-dniowy staje się barierą niemożliwą do pokonania:

1) nagłe pogorszenie stanu zdrowia bliskiego za granicą i konieczność pilnego wyjazdu opiekuńczego – pacjent leczony przewlekle środkami kontrolowanymi (np. silnymi opioidami w terapii bólu, lekami przeciwpadaczkowymi, substancjami stosowanymi w terapii uzależnień) dowiaduje się o konieczności wyjazdu na 3–7 dni przed planowanym przekroczeniem granicy;

2) nagłe zdarzenia losowe – pogrzeby, wypadki, niespodziewane obowiązki zawodowe o charakterze pilnym – które skutkują koniecznością wyjazdu zagranicznego w krótkim czasie;

3) późne wystawienie recepty przez lekarza – lekarz wystawia receptę na kolejny miesiąc leczenia na kilka dni przed planowanym przez pacjenta wyjazdem, przez co dopiero wówczas możliwe jest złożenie kompletnego wniosku o zaświadczenie;

4) planowanie wyjazdu przez osoby starsze, niepełnosprawne lub o niskim poziomie świadomości prawnej – nieznające wymogu 15-dniowego, które organizują wyjazdy z krótszym wyprzedzeniem i dowiadują się o problemie dopiero na etapie składania wniosku.

W każdym z powyższych przypadków obowiązujący termin 15-dniowy skutkuje de facto uniemożliwieniem pacjentowi legalnego przekroczenia granicy z własnym lekiem, zmuszając go do wyboru między:

Wątpliwości co do zgodności z prawem wyższego rzędu

Niezależnie od wskazanych skutków praktycznych, kwestionowany termin rodzi poważne zastrzeżenia natury prawnej:

Proponowane kierunki zmiany

W ocenie składającego niniejszą interpelację niezbędną jest niezwłoczna zmiana § 5 ust. 2 i § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia, polegająca na:

W związku z powyższym, kieruję do Pani Ministry także następujące pytania:

Z wyrazami szacunku

Dominik Jaśkowiec Poseł na Sejm RP