Interpelacja w sprawie opodatkowania podatkiem VAT świadczeń z tytułu zakwaterowania i wyżywienia uchodźców z Ukrainy oraz stosowania środków egzekucyjnych wobec przedsiębiorców

Działając na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 191 ust. 1 Regulaminu Sejmu RP, zgłaszam interpelację w sprawie wątpliwości prawnych oraz działań organów Krajowej Administracji Skarbowej wobec przedsiębiorców, którzy w latach 2022-2024 zapewniali zakwaterowanie i wyżywienie uchodźcom z Ukrainy.

W reakcji na pełnoskalową agresję Federacji Rosyjskiej na Ukrainę w lutym 2022 roku, polscy przedsiębiorcy – ze szczególnym uwzględnieniem branży hotelarskiej – odpowiedzieli na apel władz publicznych, udostępniając swoje obiekty osobom uciekającym przed działaniami wojennymi. Działania te realizowane były w ramach systemu pomocy humanitarnej organizowanego przez państwo i samorządy, często po narzuconych sztywno stawkach (np. 70 zł brutto za osobodobę), pokrywających kompleksowe koszty pobytu, mediów i wyżywienia.

Obecnie organy Krajowej Administracji Skarbowej kwestionują rozliczenia podatkowe części przedsiębiorców z tego okresu. Wypłacane w ramach wsparcia środki traktowane są retrospektywnie jako wynagrodzenie za komercyjne usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), zawartym w wypłaconej już kwocie. Co więcej, wobec przedsiębiorców stosowane są dolegliwe środki egzekucyjne, w tym zajęcia rachunków bankowych, co bezpośrednio zagraża płynności finansowej firm, które działały w dobrej wierze i w interesie publicznym.

Wyczerpujący charakter sporu oraz systemowy wymiar problemu potwierdza fakt, że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 27 maja 2026 r. (sygn. akt I SA/Wr 1/26) skierował w analogicznej sprawie pytania prejudycjalne do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Sąd powziął zasadnicze wątpliwości, czy przedsiębiorcy świadczący tego rodzaju pomoc działali jako podatnicy VAT i czy otrzymane świadczenia podlegały opodatkowaniu.

Zaistniała sytuacja godzi w zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 2 Konstytucji RP) oraz stwarza niebezpieczny precedens, który w przyszłości może osłabić gotowość sektora prywatnego do współpracy z państwem w sytuacjach kryzysowych.

Pytania do ministra finansów i gospodarki:

Czy Ministerstwo Finansów planuje wydanie objaśnień podatkowych lub interpretacji ogólnej w celu ujednolicenia stosowania przepisów ustawy o VAT w odniesieniu do świadczeń na rzecz uchodźców z Ukrainy w latach 2022-2024?

Czy w związku ze skierowaniem przez WSA we Wrocławiu pytań prejudycjalnych do TSUE (sygn. akt I SA/Wr 1/26) resort rozważa wydanie wytycznych dla organów KAS dotyczących powstrzymania się od agresywnych środków egzekucyjnych (np. zajęć rachunków) do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawnej przez trybunał?

Jakie działania podejmie Ministerstwo Finansów, aby zapewnić ochronę prawną i płynność finansową przedsiębiorcom, którzy ponoszą konsekwencje braku spójności w wykładni przepisów pomiędzy organami administracji publicznej a organami podatkowymi?

Z poważaniem

Ewa Malik Poseł na Sejm RP