Interpelacja w sprawie obowiązku rejestracji pojazdów zabytkowych wymagających wieloletniej odbudowy

Szanowny Panie Ministrze,

do mojego biura poselskiego zgłosił się obywatel, który zwrócił uwagę na praktyczny problem wynikający ze stosowania art. 73aa ustawy – Prawo o ruchu drogowym wobec pojazdów wyrejestrowanych przed wieloma laty, nabywanych obecnie z zamiarem ich odbudowy i późniejszej rejestracji jako pojazdy zabytkowe albo unikatowe.

Zgodnie z art. 73aa ust. 1 pkt 1 właściciel pojazdu jest obowiązany złożyć wniosek o jego rejestrację w terminie 30 dni od dnia nabycia pojazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten nie rozróżnia jednak pojazdów znajdujących się w normalnym obrocie od pojazdów wyrejestrowanych kilkadziesiąt lat temu, często jeszcze w latach 70. lub 80., które w chwili zakupu są niekompletne, niesprawne i wymagają wieloletniej rekonstrukcji.

W przypadku takich pojazdów proces przywrócenia ich do stanu umożliwiającego rejestrację ma zupełnie inny charakter niż zwykłe nabycie używanego samochodu. Odbudowa może trwać kilka lat i wymagać poszukiwania oryginalnych części, korzystania z giełd, bazarów motoryzacyjnych i specjalistycznych warsztatów, uzyskania opinii rzeczoznawcy, a w przypadku pojazdów zabytkowych również przeprowadzenia odpowiedniej procedury konserwatorskiej. Często nie zachowały się również dokumenty rejestracyjne pojazdu, ponieważ został on wyrejestrowany kilkadziesiąt lat wcześniej.

W obecnym stanie prawnym właściciel takiego pojazdu może zostać postawiony w sytuacji, w której formalnie powinien w ciągu 30 dni wystąpić o rejestrację pojazdu, którego obiektywnie nie jest jeszcze w stanie zarejestrować. W praktyce prowadzi to do składania niekompletnych wniosków, wzywania właścicieli do uzupełniania dokumentów, wielokrotnego przedłużania terminów albo zawieszania postępowań administracyjnych na czas odbudowy.

Jest to rozwiązanie sztuczne, nadmiernie biurokratyczne i pozbawione wyraźnego celu z punktu widzenia interesu publicznego. Postępowanie administracyjne jest wszczynane nie dlatego, że pojazd rzeczywiście może zostać zarejestrowany, lecz wyłącznie po to, aby właściciel nie naraził się na administracyjną karę pieniężną. Organ administracji musi następnie przez miesiące lub lata obsługiwać sprawę, której zakończenie od początku nie jest możliwe. Nie służy to ani obywatelowi, ani urzędowi, ani bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Sytuacja ta jest tym bardziej niezrozumiała, że ustawa sama przewiduje możliwość powtórnej rejestracji pojazdów wyrejestrowanych, jeżeli są one pojazdami zabytkowymi albo pojazdami mającymi co najmniej 25 lat, uznanymi przez rzeczoznawcę samochodowego za unikatowe lub mające szczególne znaczenie dla udokumentowania historii motoryzacji. Ustawodawca dopuścił zatem zachowywanie i przywracanie do ruchu historycznych pojazdów, nie dostosował jednak do specyfiki ich odbudowy terminu wynikającego z art. 73aa.

Zasadne wydaje się wprowadzenie szczególnego trybu dla takich przypadków. Możliwe byłoby przykładowo zastąpienie obowiązku natychmiastowego złożenia wniosku o rejestrację obowiązkiem prostego zawiadomienia organu o nabyciu wyrejestrowanego pojazdu przeznaczonego do odbudowy. Właściwy wniosek o rejestrację byłby składany dopiero po zakończeniu odbudowy i uzyskaniu wymaganych dokumentów. Innym rozwiązaniem mogłoby być ustawowe wyłączenie biegu terminu z art. 73aa do czasu spełnienia przesłanek umożliwiających powtórną rejestrację pojazdu zabytkowego lub unikatowego.

Takie rozwiązanie pozwoliłoby zachować informację o zmianie właściciela pojazdu, a jednocześnie zlikwidowałoby konieczność prowadzenia przez kilka lat fikcyjnego, niezakończonego postępowania rejestracyjnego.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Z wyrazami szacunku Paulina Matysiak Posłanka na Sejm RP