Interpelacja w sprawie procedur bezpieczeństwa oraz weryfikacji osób wykonujących prace remontowe w obiektach o szczególnym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa

W związku z prowadzonymi obecnie pracami remontowymi na terenie kompleksu budynków Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się o szczegółowe informacje dotyczące udziału służb odpowiedzialnych za bezpieczeństwo państwa w weryfikacji osób uzyskujących dostęp do jednego z najważniejszych obiektów państwowych w Polsce.

Z informacji, które uzyskałem od funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej, wynika, że przy pracach remontowych na terenie Sejmu zatrudnieni są między innymi obywatele Ukrainy, Azerbejdżanu oraz Gruzji. Osoby te, ze względu na wykonywane obowiązki, mogą przebywać w budynkach parlamentu, na korytarzach sejmowych, w rejonie pomieszczeń zajmowanych przez parlamentarzystów i kierownictwo Sejmu, a także wykonywać prace przy instalacjach oraz elewacjach obiektów sejmowych.

Według moich osobistych obserwacji część pracowników firm zewnętrznych może przemieszczać się po określonych częściach kompleksu sejmowego bez stałej, bezpośredniej obecności funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej.

Sejm RP jest obiektem o fundamentalnym znaczeniu dla funkcjonowania państwa. Przebywają w nim przedstawiciele najwyższych władz Rzeczypospolitej Polskiej, przechowywane są dokumenty i informacje istotne z punktu widzenia działania państwa, a sam kompleks wyposażony jest w rozbudowaną infrastrukturę teleinformatyczną, techniczną i bezpieczeństwa.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera pytanie, czy bezpieczeństwo osób dopuszczanych do pracy w takich obiektach ogranicza się wyłącznie do procedur administracyjnych i kontroli prowadzonej przez służby ochrony danego obiektu, czy też osoby te podlegają rzeczywistej weryfikacji przez służby państwowe odpowiedzialne za kontrwywiad i bezpieczeństwo wewnętrzne.

Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego jest służbą właściwą między innymi w zakresie rozpoznawania, zapobiegania i zwalczania zagrożeń godzących w bezpieczeństwo wewnętrzne państwa, natomiast szef ABW podlega bezpośrednio prezesowi Rady Ministrów. Tym bardziej zasadne jest ustalenie, czy służby specjalne uczestniczą w systemie zabezpieczenia dostępu osób zewnętrznych do strategicznych obiektów państwa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub inne służby specjalne uczestniczą w jakiejkolwiek formie w weryfikacji osób zatrudnianych przez firmy zewnętrzne przy remontach, pracach budowlanych, instalacyjnych, konserwacyjnych lub technicznych na terenie Sejmu RP? Jeżeli tak, proszę wskazać – w zakresie niewymagającym ujawnienia informacji niejawnych – na czym polega taka weryfikacja, na jakiej podstawie prawnej jest prowadzona oraz czy obejmuje ona wszystkich pracowników, czy jedynie określone kategorie osób lub stref dostępu.

2. Czy ABW otrzymała lub otrzymuje dane osób wykonujących obecnie prace remontowe na terenie kompleksu Sejmu RP w celu ich sprawdzenia pod kątem bezpieczeństwa państwa lub zagrożeń kontrwywiadowczych? Jeżeli tak, proszę podać liczbę osób poddanych takiej weryfikacji, w tym liczbę obywateli polskich oraz cudzoziemców, z podziałem według obywatelstwa. Czy w wyniku przeprowadzonych sprawdzeń wobec którejkolwiek osoby zgłoszono zastrzeżenia, rekomendowano ograniczenie dostępu lub odmówiono możliwości wykonywania pracy w chronionym obiekcie?

3. Czy w przypadku cudzoziemców mających wykonywać prace w Sejmie lub innych strategicznych obiektach państwowych służby weryfikują – w granicach wynikających z obowiązującego prawa – ich tożsamość, legalność pobytu, historię pobytu w Polsce, ewentualną karalność, związki z podmiotami mogącymi stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa oraz informacje pozostające w dyspozycji ABW, Policji, Straży Granicznej lub innych właściwych organów? Czy istnieje procedura pozwalająca na odmowę dostępu do obiektu w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości dotyczących konkretnej osoby?

4. Czy prezes Rady Ministrów, minister - koordynator służb specjalnych albo kierownictwo ABW wydali wytyczne, zalecenia lub procedury dotyczące weryfikowania osób zatrudnianych przez podmioty zewnętrzne, które uzyskują dostęp do obiektów szczególnie istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa państwa? Jeżeli tak, proszę wskazać, jakich obiektów dotyczą te procedury oraz od kiedy obowiązują. Jeżeli takich jednolitych zasad nie ma, proszę wyjaśnić, dlaczego nie zostały dotychczas wprowadzone.

5. Czy analogiczna weryfikacja prowadzona przez służby specjalne obowiązuje wobec pracowników zewnętrznych wykonujących remonty, serwis, prace instalacyjne lub techniczne w budynkach Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, ministerstw, Kancelarii Prezydenta RP, Senatu RP oraz innych obiektach centralnych organów państwa? Kto w poszczególnych przypadkach odpowiada za ocenę, czy dostęp konkretnej osoby do takiego obiektu nie rodzi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa?

6. Czy służby odpowiedzialne za bezpieczeństwo państwa dokonują również oceny firm i podwykonawców realizujących prace w obiektach strategicznych, w szczególności pod kątem struktury właścicielskiej, powiązań kapitałowych, rzeczywistych beneficjentów, wcześniejszej działalności, zatrudniania cudzoziemców oraz ewentualnych powiązań z podmiotami zagranicznymi mogącymi mieć znaczenie z punktu widzenia bezpieczeństwa lub kontrwywiadu? Czy tego rodzaju sprawdzenie było prowadzone wobec firm wykonujących obecnie prace na terenie Sejmu RP?

7. Czy w ocenie prezesa Rady Ministrów obecnie obowiązujący system gwarantuje, że osoba wykonująca prace remontowe, instalacyjne lub techniczne w Sejmie, KPRM, ministerstwach i innych szczególnie chronionych obiektach państwowych nie uzyska dostępu do infrastruktury lub pomieszczeń o znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa bez wcześniejszej adekwatnej weryfikacji przez właściwe organy i służby? Jeżeli takiej gwarancji obecnie nie ma, proszę wskazać, jakie działania zostaną podjęte w celu stworzenia jednolitego systemu weryfikacji pracowników i podwykonawców mających dostęp do najważniejszych obiektów Rzeczypospolitej Polskiej.

Sprawa dotyczy standardów bezpieczeństwa państwa. Każda osoba - obywatel polski lub cudzoziemiec - która z racji wykonywanej pracy uzyskuje dostęp do pomieszczeń, instalacji i infrastruktury najważniejszych organów Rzeczypospolitej Polskiej, powinna podlegać procedurom adekwatnym do potencjalnego ryzyka.

W przypadku najważniejszych obiektów państwowych samo sprawdzenie dokumentu tożsamości czy wystawienie przepustki nie może być utożsamiane z weryfikacją bezpieczeństwa. Konieczne jest zatem jednoznaczne wyjaśnienie, czy państwo posiada system, w którym właściwe służby są w stanie wychwycić potencjalne zagrożenie zanim dana osoba otrzyma dostęp do chronionego obiektu , a nie dopiero po wystąpieniu incydentu.

Z poważaniem

Dariusz Matecki Poseł na Sejm RP