Interpelacja w sprawie sporu zbiorowego w spółkach Grupy Energa, sytuacji płacowej pracowników oraz zasad prowadzenia dialogu społecznego

Szanowni Państwo Ministrowie,

zwracam się z interpelacją w związku z informacjami przekazywanymi przez przedstawicieli organizacji związkowych działających w spółkach Grupy Energa, dotyczącymi trwających sporów zbiorowych oraz przebiegu negocjacji dotyczących wynagrodzeń pracowników.

Z przekazanych mi informacji wynika, że negocjacje płacowe w Grupie Energa nie zakończyły się zawarciem porozumienia pomiędzy stroną społeczną a przedstawicielami pracodawców. Według przedstawicieli strony związkowej pracodawcy podjęli następnie jednostronne decyzje dotyczące wysokości oraz sposobu podziału środków przeznaczonych na podwyżki.

Szczególnie niepokojąca jest skala powstałego konfliktu. Według informacji przedstawionych przez stronę społeczną 32 spośród 35 organizacji związkowych działających w Grupie Energa przystąpiły do sporów zbiorowych, tworząc Wspólną Reprezentację Organizacji Związkowych – WROZ.

Jednym z zasadniczych problemów wskazywanych przez stronę społeczną jest kwestia tego, z kim powinny być faktycznie prowadzone rozmowy dotyczące rozwiązania konfliktu. Związki zawodowe wskazują, że istotne decyzje dotyczące polityki zatrudnienia i wynagrodzeń podejmowane są lub wymagają uzgodnień na poziomie Grupy Energa, a według przedstawianych przez nie informacji wpływ na określone decyzje może mieć również Orlen SA.

Jednocześnie związki mają być odsyłane do prowadzenia odrębnych sporów z poszczególnymi pracodawcami – spółkami należącymi do Grupy Energa.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie dotyczące rzeczywistego ośrodka decyzyjnego w zakresie polityki płacowej i kadrowej Grupy Energa. Jeżeli bowiem poszczególne spółki posiadają rzeczywistą samodzielność w tym zakresie, powinno to znaleźć odzwierciedlenie w praktyce zarządzania. Jeżeli natomiast kluczowe decyzje zapadają na poziomie Energa SA lub Orlen SA, zasadne wydaje się pytanie, czy obecny model prowadzenia dialogu społecznego umożliwia skuteczne rozwiązanie sporu.

Według przekazanych mi materiałów 27 sierpnia 2026 r. odbyło się spotkanie przedstawicieli WROZ z przedstawicielami kierownictwa Energa SA i Orlen SA. Pomimo że zasadniczym przedmiotem rozmów były kwestie związane ze sporami zbiorowymi, spotkanie nie miało zostać uznane za formalne negocjacje prowadzone w ramach tych sporów.

Strona społeczna podnosi również kwestie dotyczące wysokości wynagrodzeń. Według przedstawionych przez związki danych średnia kwotowa podwyżka wynagrodzeń w Orlenie miała wynosić około 600 zł, podczas gdy w Grupie Energa około 440 zł. Związki zwracają również uwagę na konsekwencje stosowania procentowego modelu podwyżek, który może powodować dalsze zwiększanie różnic pomiędzy pracownikami o niższych i wyższych wynagrodzeniach.

Kolejnym problemem przedstawionym przez pracowników jest brak w 2026 r. tzw. premii SAIDI dla pracowników Energa Operator, związanej z utrzymaniem określonych wskaźników niezawodności dostaw energii. Według strony społecznej w poprzednich latach, również w sytuacji niepełnej realizacji wskaźników, świadczenie takie było wypłacane w odpowiednio zmniejszonej wysokości.

Uważam, że w przedsiębiorstwie o strategicznym znaczeniu dla bezpieczeństwa energetycznego państwa konflikt obejmujący tak znaczną część reprezentacji pracowniczej wymaga szczególnej uwagi. Stabilność zatrudnienia, właściwe wynagradzanie pracowników oraz rzeczywisty dialog społeczny mają znaczenie nie tylko dla pracowników, ale również dla prawidłowego funkcjonowania infrastruktury energetycznej.

W związku z powyższym zwracam się do Państwa Ministrów z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Aktywów Państwowych posiada wiedzę o sporach zbiorowych prowadzonych obecnie w spółkach Grupy Energa i skali tych sporów?

2. Czy prawdą jest, że 32 spośród 35 organizacji związkowych działających w Grupie Energa weszły w spory zbiorowe z pracodawcami?

3. Jaki jest faktyczny zakres samodzielności zarządów poszczególnych spółek Grupy Energa w podejmowaniu decyzji dotyczących wynagrodzeń, podwyżek, zatrudnienia i polityki kadrowej?

4. Czy Energa SA albo Orlen SA przekazują spółkom Grupy Energa wytyczne, rekomendacje lub inne oczekiwania dotyczące poziomu wynagrodzeń, podwyżek i polityki zatrudnienia?

5. Czy Orlen SA miał bezpośredni lub pośredni wpływ na wysokość środków przeznaczonych w 2026 r. na podwyżki wynagrodzeń pracowników Grupy Energa?

6. Jaka była średnia kwotowa i procentowa podwyżka wynagrodzenia w 2026 r. w Orlen SA oraz w poszczególnych spółkach Grupy Energa?

7. Czy potwierdzają Państwo informacje, że średnia podwyżka wyniosła około 600 zł w Orlenie i około 440 zł w Grupie Energa?

8. Dlaczego nie zawarto porozumienia płacowego ze stroną społeczną i na jakiej podstawie podjęto decyzję o jednostronnym określeniu wysokości oraz sposobu podziału podwyżek?

9. Jaki charakter miało spotkanie z 27 sierpnia 2026 r. z udziałem przedstawicieli Orlen SA, Energa SA i WROZ i dlaczego nie zostało potraktowane jako formalny element negocjacji w sporze?

10. Czy w ocenie Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej obecne przepisy dotyczące sporów zbiorowych są wystarczające w przypadku tak rozbudowanych grup kapitałowych, w których formalnym pracodawcą jest jedna spółka, natomiast istotne decyzje mogą być podejmowane na poziomie spółki dominującej?

11. Czy minister właściwy ds. pracy podejmował lub zamierza podjąć działania mające na celu wsparcie procesu mediacji pomiędzy stronami?

12. Jakie były przyczyny niewypłacenia w 2026 r. premii SAIDI pracownikom Energa Operator i jaka byłaby łączna wartość tego świadczenia, gdyby zostało wypłacone?

13. Czy prawdą jest, że w poprzednich latach premia SAIDI była wypłacana również przy niepełnej realizacji określonych wskaźników, choć w odpowiednio zmniejszonej wysokości?

14. Czy prowadzone są obecnie rozmowy mające doprowadzić do zawarcia porozumienia kończącego spory zbiorowe?

15. Czy minister aktywów państwowych zamierza zwrócić się do władz Orlen SA o przedstawienie informacji dotyczących sytuacji w Grupie Energa oraz działań podejmowanych w celu odbudowania dialogu ze stroną społeczną?

Proszę również o przedstawienie w formie tabelarycznej danych dotyczących podwyżek wynagrodzeń w 2026 r. w Orlen SA oraz we wszystkich spółkach Grupy Energa, obejmujących średnią podwyżkę kwotową, średnią podwyżkę procentową oraz liczbę pracowników objętych podwyżkami.

Michał Kowalski

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej