Interpelacja w sprawie zapewnienia suwerennego i odpornego dostępu do danych satelitarnych oraz usług łączności satelitarnej jako zasobów o krytycznym znaczeniu dla bezpieczeństwa i obronności państwa

Szanowni Panowie Ministrowie,

doświadczenia współczesnych konfliktów zbrojnych jednoznacznie pokazują, że przestrzeń kosmiczna stała się jednym z kluczowych obszarów bezpieczeństwa państwa. Dane pozyskiwane za pomocą satelitów, systemy obserwacji Ziemi, nawigacja i pozycjonowanie, a także bezpieczna łączność satelitarna mają zasadnicze znaczenie dla dowodzenia, rozpoznania, ochrony infrastruktury krytycznej, reagowania kryzysowego oraz zapewnienia ciągłości działania administracji publicznej.

Szczególnie wyraźnie znaczenie tych zdolności ukazała wojna na Ukrainie. System Starlink odegrał istotną rolę w utrzymaniu łączności wojskowej i cywilnej, zwłaszcza na terenach, na których tradycyjna infrastruktura telekomunikacyjna została zniszczona albo zakłócona. Jednocześnie uzależnienie kluczowych zdolności państwa od decyzji jednego komercyjnego dostawcy może generować poważne ryzyko strategiczne.

W marcu 2025 r. właściciel SpaceX Elon Musk publicznie określił Starlink jako podstawę łączności ukraińskiej armii i stwierdził, że wyłączenie systemu doprowadziłoby do załamania ukraińskiej linii frontu. Niezależnie od późniejszych deklaracji dotyczących kontynuowania świadczenia usług wypowiedź ta unaoczniła skalę wpływu, jaki właściciel prywatnej infrastruktury może uzyskać na zdolności obronne państwa korzystającego z jego systemu.

Polska rozwija własne zdolności w tym obszarze. Siłom Zbrojnym RP przekazano system radarowej obserwacji satelitarnej MikroSAR/POLSARIS, na orbicie znalazły się nanosatelity programu PIAST, a ponadto realizowany jest program pozyskania wojskowych satelitów optoelektronicznych. Zapowiedziano również polsko-francuską współpracę dotyczącą wojskowej łączności satelitarnej. Polska uczestniczy jednocześnie w europejskich przedsięwzięciach GOVSATCOM oraz IRIS².

Rozwój tych programów należy ocenić pozytywnie. Konieczne jest jednak ustalenie, czy tworzą one spójny, wielowarstwowy i odporny system, zapewniający Polsce możliwość samodzielnego zlecania obserwacji, odbioru, przetwarzania i przechowywania danych oraz utrzymania łączności również w przypadku awarii, zakłóceń, cyberataku, konfliktu zbrojnego albo jednostronnego ograniczenia usług przez zagranicznego dostawcę.

Suwerenność w tym obszarze nie może oznaczać wyłącznie formalnej własności satelitów. Powinna obejmować także kontrolę nad naziemnym segmentem systemu, oprogramowaniem, szyfrowaniem, planowaniem misji, przetwarzaniem danych, prawami własności intelektualnej, serwisem technicznym oraz łańcuchem dostaw najważniejszych komponentów.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź – w zakresie, w jakim udzielenie informacji nie naruszy przepisów o ochronie informacji niejawnych – na następujące pytania: