Interpelacja w sprawie potrzeby wprowadzenia rozwiązań systemowych dla rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji rolników chorujących na boreliozę z Lyme jako rolniczą chorobę zawodową, w szczególności w zakresie trudności w uzyskaniu świadczeń z KRUS, dokumentowania narażenia zawodowego oraz potrzeby wypracowania rozwiązań systemowych uwzględniających specyfikę tej choroby.

Borelioza z Lyme pozostaje jednym z najpoważniejszych zagrożeń zdrowotnych dla osób wykonujących pracę w środowisku naturalnym. Rolnicy przez wiele lat pracują w warunkach stałego albo powtarzalnego narażenia na ukąszenia kleszczy — na polach, łąkach, pastwiskach, w sadach, lasach, przy zwierzętach oraz w otoczeniu gospodarstwa rolnego. W praktyce oznacza to, że ryzyko zachorowania nie ma charakteru incydentalnego, lecz jest związane z codziennym wykonywaniem pracy rolniczej.

W odpowiedzi udzielonej na interpelację nr 18559 minister zdrowia potwierdził, że borelioza z Lyme pozostaje jedną z najczęściej rozpoznawanych chorób zawodowych związanych z narażeniem na czynniki biologiczne u osób wykonujących pracę w środowisku naturalnym, w szczególności u rolników, leśników i innych pracowników terenowych. Jednocześnie minister zdrowia wskazał, że postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest odrębne od postępowań prowadzonych przez instytucje ubezpieczenia społecznego w sprawie przyznawania świadczeń związanych ze stwierdzonym schorzeniem.

Takie stanowisko pokazuje, że problem boreliozy jako choroby zawodowej rolników nie może być rozpatrywany wyłącznie z perspektywy ochrony zdrowia. Równie ważna jest część ubezpieczeniowa, orzecznicza i świadczeniowa, za którą odpowiadają instytucje właściwe dla systemu ubezpieczenia społecznego rolników, w tym KRUS, nadzorowany przez Pana Ministra.

Do mojego biura docierają sygnały, że w praktyce część rolników, mimo stwierdzenia choroby zawodowej, napotyka istotne trudności w uzyskaniu jednorazowego odszkodowania albo innych świadczeń. Problem dotyczy zwłaszcza osób, u których borelioza została rozpoznana późno, które przez lata były leczone w kierunku innych schorzeń albo które nie są w stanie precyzyjnie wskazać momentu zakażenia. W przypadku boreliozy ustalenie konkretnej daty ukąszenia kleszcza może być obiektywnie trudne albo niemożliwe, szczególnie po wielu latach pracy w gospodarstwie rolnym i przy nieswoistym przebiegu choroby.

Powstaje więc pytanie, czy obecne procedury KRUS oraz obowiązujące zasady dowodowe i orzecznicze w wystarczającym stopniu uwzględniają specyfikę boreliozy jako choroby zawodowej rolników. Nie powinno dochodzić do sytuacji, w której państwo z jednej strony uznaje określoną chorobę za chorobę zawodową, a z drugiej strony osoba chora nie otrzymuje realnego wsparcia z powodu barier dowodowych, dokumentacyjnych lub proceduralnych, których po wielu latach nie jest w stanie samodzielnie pokonać.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

Rolnicy należą do grupy zawodowej szczególnie narażonej na choroby odkleszczowe. Borelioza może być rozpoznana po wielu latach, a jej objawy bywają nieswoiste i mylone z innymi chorobami. Dlatego system świadczeń powinien uwzględniać realia tej choroby oraz specyfikę pracy w gospodarstwie rolnym.

Nie można ograniczać pomocy dla chorych rolników wyłącznie do ogólnych informacji o profilaktyce i obowiązujących procedurach. Potrzebne są rozwiązania, które pozwolą osobom z potwierdzoną chorobą zawodową skutecznie dochodzić swoich praw, zwłaszcza wtedy, gdy z powodu późnego rozpoznania, upływu czasu i charakteru boreliozy nie są w stanie precyzyjnie wskazać momentu zakażenia.

Z poważaniem Tadeusz Woźniak Poseł na Sejm RP