Interpelacja w sprawie sytuacji finansowej i organizacyjnej warsztatów terapii zajęciowej oraz wsparcia działań zmierzających do wprowadzenia stabilnego, adekwatnego do rzeczywistych kosztów i corocznie waloryzowanego finansowania WTZ

Warsztaty terapii zajęciowej to placówki dające osobom niepełnosprawnym – niezdolnym do podjęcia pracy – możliwość rehabilitacji społecznej i zawodowej. Są niezwykle ważnym, a często podstawowym miejscem codziennego wsparcia, aktywizacji i budowania samodzielności niepełnosprawnych. Ich funkcjonowanie oparte jest z reguły o działalność fundacji, stowarzyszenia lub innych podmiotów. Jak podnoszą osoby prowadzące WTZ: obecny poziom finansowania nie odpowiada rzeczywistym kosztom funkcjonowania WTZ. Zgodnie z obowiązującymi przepisami wysokość dofinansowania kosztów rocznego pobytu jednego uczestnika WTZ jest określana w ramach mechanizmu przewidzianego w § 5 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 maja 2003 r. w sprawie algorytmu przekazywania środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych samorządom wojewódzkim i powiatowym. W 2026 r. kwota ta wynosi 38 496 zł rocznie na uczestnika, co daje jedynie 3208 zł miesięcznie. Rozporządzenie nie przewiduje wzrostu tej kwoty w 2027 roku ani w latach kolejnych, co powoduje ogromny niepokój w środowisku.

Jednocześnie koszty prowadzenia warsztatów systematycznie rosną. Dotyczy to m.in. wynagrodzeń pracowników, energii, paliwa, transportu uczestników, materiałów do terapii, wyposażenia i jego napraw, kosztów administracyjnych oraz innych wydatków niezbędnych do prawidłowej realizacji indywidualnych programów rehabilitacji. W praktyce oznacza to, że warsztaty muszą realizować coraz większy zakres zadań przy finansowaniu, które nie nadąża za rzeczywistym wzrostem kosztów ich działalności.

Dlatego też przedstawiciele WTZ proponują wprowadzenie kroczącego mechanizmu zwiększania finansowania WTZ, prowadzącego docelowo do poziomu odpowiadającego 12-krotności minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku, a następnie zapewniającego automatyczną, coroczną waloryzację tej kwoty. Wprowadzenie takiego systemu finansowania pozwoliłoby warsztatom planować swoją działalność w perspektywie kilkuletniej, zapewniłoby stabilność zatrudnienia wykwalifikowanej kadry oraz pozwoliłoby utrzymać odpowiednią jakość rehabilitacji i terapii uczestników.

W pełni podzielam wyrażany przez przedstawicieli WTZ pogląd, iż warsztaty terapii zajęciowej nie mogą być traktowane jako koszt, który należy jedynie ograniczać. Są elementem systemu wsparcia osób z niepełnosprawnościami i realizują zadania o charakterze publicznym. Dlatego potrzebują rozwiązań, które zapewnią warsztatom stabilność finansową i organizacyjną, a uczestnikom – bezpieczeństwo i ciągłość rehabilitacji.

Reasumując powyższe, uprzejmie proszę o odpowiedź na poniższe pytania:

Z poważaniem

Wojciech Szarama

Poseł na Sejm RP