Interpelacja nr 20108
Interpelacja w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają
Adresat: minister klimatu i środowiska
Data wpływu: 2026-09-28
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister, kieruję interpelację w sprawie zasad ustalania obowiązku ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w odniesieniu do części niezamieszkanych nieruchomości o funkcji mieszanej, w szczególności w sytuacji, gdy właściciel wskazuje, że w tej części nieruchomości odpady komunalne faktycznie nie powstają.
Problem ma istotne znaczenie dla właścicieli nieruchomości mieszanych, a w szczególności dla mikroprzedsiębiorców oraz osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą na terenie własnej posesji. Obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinien pozostawać w bezpośrednim związku z przesłankami określonymi w ustawie. Szczególnego znaczenia nabiera zatem ustalenie, czy samo prowadzenie działalności gospodarczej oraz wynikające z tego prawdopodobieństwo powstawania odpadów może zastępować ustalenie, że odpady komunalne rzeczywiście powstają. Brak jednoznacznych zasad w tym zakresie może prowadzić do sytuacji, w której organ gminy przyjmuje faktyczne powstawanie odpadów na podstawie samego charakteru prowadzonej działalności, natomiast na właściciela nieruchomości przerzucany jest obowiązek udowodnienia okoliczności negatywnej, tj. wykazania, że odpadów nie wytwarza.
W praktyce może to oznaczać obciążanie właściciela opłatą nie na podstawie stwierdzonego faktu powstawania odpadów komunalnych, ale na podstawie domniemania, że skoro na danej nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza, to odpady takie zapewne powstają. Taka sytuacja wymaga jednoznacznego stanowiska właściwego ministra, ponieważ dotyczy nie tylko pojedynczych postępowań, ale sposobu stosowania przepisów przez gminy na terenie całego kraju.
Do mojego biura poselskiego zgłosił się właściciel nieruchomości o charakterze mieszanym, obejmującej część zamieszkaną oraz część przeznaczoną do prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej związanej z naprawą karoserii samochodowych. Przedsiębiorca nie zatrudnia pracowników. Część nieruchomości przeznaczona na działalność pozostawała także w trakcie organizacji i nie była w pełni wyposażona. Według informacji przekazanych przez właściciela, odpady bytowe powstają w związku z zamieszkiwaniem nieruchomości i są zagospodarowywane w ramach części mieszkalnej. Jednocześnie właściciel wskazuje, że w części wykorzystywanej do działalności gospodarczej nie powstaje odrębny strumień odpadów komunalnych. Pomimo tego organ gminy przyjął obowiązek ponoszenia opłaty również w odniesieniu do części niezamieszkanej.
Problem sprowadza się zatem nie do pytania o wysokość opłaty w sytuacji bezspornego powstawania odpadów, ale do kwestii bardziej podstawowej: W jaki sposób organ ma wykazać, że na części niezamieszkanej nieruchomości odpady komunalne w ogóle powstają i czy samo prawdopodobieństwo ich powstawania jest wystarczającą podstawą do powstania obowiązku ponoszenia opłaty? W stanowisku Ministerstwa Klimatu i Środowiska dotyczącym analogicznego zagadnienia wskazano, że sama formalna rejestracja działalności gospodarczej nie przesądza o obowiązku ponoszenia opłaty, natomiast ocena powinna uwzględniać rzeczywisty sposób użytkowania nieruchomości, liczbę osób z niej korzystających, wyposażenie, umowy dotyczące odbioru odpadów, wyniki kontroli, a pomocniczo również zużycie wody lub energii. Wskazano również, że w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej powstawanie odpadów komunalnych może być uznawane za wysoce prawdopodobne, nawet jeżeli ich ilość jest niewielka.
Powstaje więc zasadnicza wątpliwość, gdzie przebiega granica pomiędzy wykazaniem faktycznego powstawania odpadów a przyjęciem przez organ jedynie domniemania ich powstawania. Nie można przy tym pomijać sytuacji, w której działalność gospodarcza generuje odpady związane bezpośrednio z procesem wykonywania usług, podlegające odrębnym zasadom gospodarowania, natomiast nie prowadzi do powstawania odrębnego strumienia odpadów komunalnych. Szczególnie istotne jest więc precyzyjne odróżnienie samego prowadzenia działalności od faktycznego wytwarzania odpadów komunalnych na konkretnej części nieruchomości.
Czy do objęcia części niezamieszkanej nieruchomości obowiązkiem ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi konieczne jest ustalenie, że odpady komunalne faktycznie na tej części nieruchomości powstają, czy wystarczające jest samo stwierdzenie, że ze względu na charakter działalności ich powstawanie jest prawdopodobne?
Czy organ gminy może przyjąć domniemanie, że każda działalność gospodarcza, w tym jednoosobowa działalność gospodarcza prowadzona bez pracowników, powoduje powstawanie odpadów komunalnych?
Czy stanowisko, zgodnie z którym „tam, gdzie przebywają ludzie, powstają odpady komunalne”, należy rozumieć jako domniemanie prawne lub faktyczne, a jeżeli tak – czy właściciel nieruchomości może takie domniemanie obalić?
Na kim spoczywa ciężar wykazania, że na części niezamieszkanej nieruchomości powstają odpady komunalne: na organie nakładającym obowiązek ponoszenia opłaty czy na właścicielu nieruchomości, który twierdzi, że odpady takie nie powstają?
Czy dopuszczalne jest nakładanie obowiązku ponoszenia opłaty w sytuacji, w której organ nie przeprowadził kontroli nieruchomości, nie stwierdził znajdujących się tam odpadów komunalnych i nie posiada innych bezpośrednich dowodów ich powstawania, a swoje rozstrzygnięcie opiera jedynie na rodzaju prowadzonej działalności?
Jakie konkretne dowody mogą zostać uznane za wystarczające do wykazania przez właściciela, że na części niezamieszkanej nieruchomości nie powstają odpady komunalne?
Czy brak zaplecza socjalnego, brak zatrudnionych pracowników, brak urządzeń służących do przygotowywania lub spożywania posiłków, niewielkie zużycie wody i energii oraz sposób faktycznego użytkowania części nieruchomości powinny być traktowane jako okoliczności przemawiające za brakiem odrębnego strumienia odpadów komunalnych?
Czy w przypadku przedsiębiorcy prowadzącego działalność polegającą na naprawie karoserii samochodowych organ powinien odrębnie ustalić, które odpady mają charakter odpadów związanych z działalnością gospodarczą i podlegają odrębnym zasadom gospodarowania, a które rzeczywiście stanowią odpady komunalne?
Czy sam fakt powstawania na terenie całej nieruchomości odpadów komunalnych związanych z zamieszkiwaniem może stanowić podstawę do przyjęcia, że odpady komunalne powstają również w wyodrębnionej części wykorzystywanej do działalności gospodarczej?
Czy w ocenie ministerstwa zgodna z ustawą jest praktyka, w której organ nie wykazuje faktycznego powstawania odpadów w części niezamieszkanej, a wymaga od właściciela nieruchomości udowodnienia, że odpady tam nie powstają?
Czy ministerstwo posiada informacje o rozbieżnościach w praktyce gmin oraz w orzecznictwie dotyczących sposobu wykazywania powstawania odpadów komunalnych na nieruchomościach niezamieszkanych? Jeżeli tak, proszę o przedstawienie skali tego problemu oraz stanowiska ministerstwa.
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie do ustawy jednoznacznych zasad określających ciężar dowodu oraz minimalny zakres postępowania dowodowego poprzedzającego objęcie części niezamieszkanej nieruchomości obowiązkiem ponoszenia opłaty?
Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego właścicielowi części niezamieszkanej nieruchomości wykazanie, że w jego konkretnym przypadku nie powstaje odrębny strumień odpadów komunalnych, a w konsekwencji odstąpienie od naliczania opłaty dotyczącej tej części nieruchomości?
W jaki sposób, zdaniem ministerstwa, organ powinien postąpić w sytuacji, w której nie posiada dowodu faktycznego powstawania odpadów komunalnych, natomiast wskazuje jedynie, że ich powstawanie jest – ze względu na rodzaj działalności – prawdopodobne?
Mając na uwadze konieczność zapewnienia jednolitego stosowania prawa przez gminy oraz ochrony właścicieli nieruchomości przed nakładaniem obowiązków finansowych wyłącznie na podstawie domniemania, proszę o szczegółowe i jednoznaczne odniesienie się do każdego z powyższych pytań, ze wskazaniem podstaw prawnych prezentowanego stanowiska. Z poważaniem Roman Fritz Poseł na Sejm RP
Inne interpelacje: Roman Fritz
- Interpelacja w sprawie działań Krajowej Administracji Skarbowej zagrażających funkcjonowaniu przedsiębiorstw kolejowych i logistycznych w Małaszewiczach
16.11.2026 · nr 21070 · minister finansów i gospodarki
- Interpelacja w sprawie pilnej reakcji na zawiadomienie dotyczące policjanta, który powstrzymał sprawcę zamachu w Krakowie
13.11.2026 · nr 21043 · minister sprawiedliwości
- Interpelacja w sprawie ograniczenia wydatków na zaplecze i promocję rządu oraz przeznaczenia oszczędności na spłatę zadłużenia Funduszu Pomocy
13.11.2026 · nr 21042 · prezes Rady Ministrów
- Interpelacja w sprawie rozbieżnych stanowisk organów państwa dotyczących przeciwdziałania zagrożeniom i szkodom powodowanym przez dziki oraz organizacji i…
12.11.2026 · nr 21032 · minister klimatu i środowiska
- Interpelacja w sprawie dostępu do nagrań posiedzeń komisji rad gmin oraz zasad ich przechowywania, na przykładzie sprawy radnego Rady Miasta Rydułtowy
10.11.2026 · nr 20992 · minister spraw wewnętrznych i administracji
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji