Interpelacja nr 20161

Interpelacja w sprawie oceny sytuacji epidemiologicznej krztuśca, skuteczności strategii profilaktyki oraz kosztów społecznych i ekonomicznych tej choroby

Adresat: minister zdrowia

Data wpływu: 2026-09-30

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

zwracamy się z interpelacją w sprawie sposobu prowadzenia przez Ministerstwo Zdrowia analiz dotyczących sytuacji epidemiologicznej krztuśca w Polsce oraz wykorzystywania wyników tych analiz przy kształtowaniu Programu Szczepień Ochronnych i podejmowaniu decyzji dotyczących organizacji profilaktyki tej choroby. Kwestia ta wymaga szczególnej uwagi w związku z bardzo znaczącym wzrostem liczby rejestrowanych zachorowań na krztusiec w Polsce. Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na interpelację nr 16601 w 2023 r. odnotowano 927 przypadków, w 2024 r. – 32 430 przypadków, w 2025 r. – 11 339 przypadków, a od 1 stycznia do 30 kwietnia 2026 r. – 1315 przypadków. Jednocześnie resort wskazał, że sytuacja epidemiologiczna krztuśca jest na bieżąco monitorowana, a wśród czynników wpływających na pogorszenie sytuacji wymienił m.in. wygasanie odporności, ewolucję pałeczki krztuśca oraz spadek akceptacji dla szczepień.

Skala obserwowanego wzrostu zachorowań nie była przy tym zjawiskiem ograniczonym do Polski. Według Europejskiego Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC) w 2024 r. w 29 państwach UE/EOG zgłoszono 209 674 przypadki krztuśca, a współczynnik zgłoszeń był ponad ośmiokrotnie wyższy niż w 2023 r. ECDC wskazuje na wieloczynnikowy charakter tego zjawiska, wymieniając m.in. nagromadzenie osób podatnych po okresie ograniczonej transmisji w czasie pandemii COVID-19, wygasanie odporności, zmiany praktyk diagnostycznych oraz zmniejszenie naturalnego wzmacniania odporności. ECDC wskazuje również, że szczególnie istotnym celem profilaktyki pozostaje zapobieganie ciężkiemu przebiegowi choroby i zgonom u niemowląt.

Jednocześnie Ministerstwo Zdrowia w odpowiedzi na interpelację nr 16601 wskazało, że w 2023 r. zakupiono 320 tys. dawek szczepionki pełnokomórkowej DTP, w 2024 r. kolejne 320 tys. dawek, natomiast w 2025 r. zakup nie został zrealizowany z uwagi na zabezpieczone stany magazynowe. Resort podał również, że w latach 2023-2025 na zakup szczepionek z acelularnym komponentem krztuśca wydatkowano łącznie 146 438 100 zł. Powyższa odpowiedź nie rozstrzyga jednak w pełni kwestii dotyczących porównania różnych strategii profilaktyki, ich długookresowej efektywności epidemiologicznej oraz całkowitych kosztów funkcjonowania poszczególnych modeli. W szczególności samo zestawienie cen zakupu szczepionek nie pozwala ocenić całkowitego kosztu danego rozwiązania dla systemu ochrony zdrowia i społeczeństwa.

Światowa Organizacja Zdrowia odrębnie opisuje szczepionki pełnokomórkowe i acelularne oraz wskazuje, że oba typy są stosowane w programach szczepień, przy czym różnią się m.in. profilem reaktywności i odpowiedzi immunologicznej. WHO w swoim stanowisku dotyczącym szczepionek przeciw krztuścowi podkreśla również znaczenie doboru strategii szczepień do warunków epidemiologicznych oraz stosowania odpowiednich dawek przypominających. Zasadne wydaje się zatem ustalenie nie tyle, który rodzaj szczepionki należy z góry uznać za właściwy, lecz czy Ministerstwo Zdrowia dysponuje aktualną, porównawczą i odnoszącą się do polskich warunków analizą dostępnych strategii profilaktyki krztuśca, a także w jaki sposób wyniki takich analiz wpływają na kolejne decyzje dotyczące PSO.

W tym kontekście szczególnego znaczenia nabiera również zapowiedziana przez Ministerstwo Zdrowia zmiana schematu szczepień przypominających. W odpowiedzi na interpelację nr 16601 resort poinformował o pracach nad przesunięciem drugiej dawki przypominającej z 14. na 12. rok życia oraz wprowadzeniem kolejnej dawki przypominającej przeciw krztuścowi od ukończenia 17. roku życia. Zasadne jest zatem ustalenie, na jakich konkretnie danych epidemiologicznych, klinicznych i ekonomicznych oparto te propozycje oraz czy przed ich wprowadzeniem dokonano porównania różnych możliwych wariantów. Istotnym elementem takiej oceny powinny być również koszty społeczne i ekonomiczne krztuśca. Koszt profilaktyki nie może być analizowany wyłącznie przez pryzmat ceny nabycia szczepionki. Należy uwzględnić również koszty diagnostyki, leczenia, hospitalizacji, leczenia powikłań, absencji zawodowej, opieki nad chorymi dziećmi oraz innych obciążeń ponoszonych przez system ochrony zdrowia, system zabezpieczenia społecznego i gospodarstwa domowe.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Inne interpelacje: Janusz Cieszyński

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji