Interpelacja nr 20547

Interpelacja w sprawie metodologii ustalania wskaźnika zamożności województw oraz jej wpływu na sytuację finansową woj. lubuskiego

Adresat: minister finansów i gospodarki

Data wpływu: 2026-10-21

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

na podstawie wniosku marszałka województwa lubuskiego zwracam się z prośbą o ponowną analizę metodologii ustalania wskaźnika zamożności jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności sposobu jego stosowania wobec województw, w świetle przepisów ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.

Wątpliwości budzi to, czy obowiązujące rozwiązania w sposób rzetelny odzwierciedlają rzeczywisty potencjał dochodowy województw, ich możliwości finansowania zadań publicznych oraz zróżnicowane uwarunkowania gospodarcze, demograficzne i przestrzenne poszczególnych regionów. Problem ten ma szczególne znaczenie w odniesieniu do województwa lubuskiego, które w obowiązującym mechanizmie kwalifikowane jest do grupy województw uznawanych za relatywnie zamożne mimo istotnych różnic w potencjale gospodarczym i dochodowym w porównaniu z województwem mazowieckim.

Zastrzeżenia dotyczą przede wszystkim sposobu definiowania zamożności na podstawie określonych dochodów i przeliczeniowej liczby mieszkańców, a także uwzględniania subwencji ogólnej przy ocenie sytuacji finansowej jednostki samorządu terytorialnego. Przyjęte rozwiązania mogą nie uwzględniać w wystarczającym stopniu rzeczywistych kosztów wykonywania zadań publicznych oraz specyfiki regionów, w których występują niekorzystne trendy demograficzne.

Województwo lubuskie mierzy się z wyzwaniami demograficznymi, które nie powodują proporcjonalnego zmniejszenia kosztów funkcjonowania infrastruktury publicznej. Niezależnie od liczby mieszkańców województwo musi zapewniać utrzymanie dróg wojewódzkich, połączeń transportowych, instytucji kultury i infrastruktury ochrony zdrowia. Koszty te zależą również od powierzchni regionu, rozproszenia osadnictwa, długości sieci infrastrukturalnej oraz odległości pomiędzy ośrodkami.

Wątpliwości dotyczą również wpływu zmian wysokości subwencji ogólnej na ocenę zamożności województw, w szczególności w związku ze zmianami finansowania przewidzianymi na 2026 r. Zmiana wysokości środków przyznawanych w ramach systemu finansowania samorządów nie musi bowiem oznaczać rzeczywistej poprawy lub pogorszenia potencjału gospodarczego i dochodowego danego regionu.

Nie kwestionując potrzeby stosowania mechanizmów wyrównawczych ani wspierania jednostek o niższym potencjale dochodowym, należy zapewnić, aby przyjęte zasady pozwalały na rzetelną ocenę sytuacji finansowej województw i nie prowadziły do ograniczania możliwości rozwojowych regionów ze względu na ich specyficzne uwarunkowania demograficzne, gospodarcze i przestrzenne.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie kryteria i składniki dochodów są uwzględniane przy ustalaniu wskaźnika zamożności województw oraz jakie wartości tego wskaźnika przyjęto dla województwa lubuskiego i województwa mazowieckiego na 2026 r.?

2. W jaki sposób obowiązująca metodologia uwzględnia spadek liczby mieszkańców oraz rzeczywiste koszty realizacji zadań publicznych, w szczególności utrzymania dróg wojewódzkich, transportu regionalnego, infrastruktury ochrony zdrowia i instytucji kultury?

3. Jaki wpływ na ustalanie wskaźnika zamożności województwa lubuskiego mają subwencja ogólna oraz zmiany jej wysokości w 2026 r.?

4. Czy Ministerstwo Finansów planuje ponowną ocenę obowiązującej metodologii ustalania zamożności województw oraz ewentualną zmianę przepisów? Jeżeli tak, proszę o wskazanie planowanego zakresu i harmonogramu prac.

Z poważaniem

Elżbieta Anna Polak Posłanka na Sejm RP

Inne interpelacje: Elżbieta Anna Polak

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji