Interpelacja nr 20620
Interpelacja w sprawie przygotowania nauczycieli do przeciwdziałania panice wśród uczniów w sytuacji nagłego ogłoszenia alarmu lub konieczności ewakuacji szkoły
Adresat: minister edukacji
Data wpływu: 2026-10-22
W skrócie
Posłowie Jan Mosiński zwraca uwagę na brak systemowego przygotowania nauczycieli do przeciwdziałania panice i skutecznego kierowania uczniami podczas nagłych alarmów lub ewakuacji, wskazując na niedostateczne szkolenia i brak jednolitych procedur. Podkreśla konieczność wprowadzenia kompleksowych, praktycznych szkoleń uwzględniających różnice wiekowe uczniów oraz potrzeby osób z niepełnosprawnościami, a także współpracy z ekspertami w zarządzaniu kryzysowym.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Szanowna Pani Minister,
bezpieczeństwo dzieci i młodzieży przebywających w szkołach oraz właściwe przygotowanie kadry pedagogicznej do reagowania w sytuacjach nadzwyczajnych powinny stanowić jeden z najważniejszych elementów polityki państwa w zakresie bezpieczeństwa i ochrony ludności.
W ostatnim czasie w Polsce są przeprowadzane różnego rodzaju ćwiczenia, alarmy oraz próbne ewakuacje mające na celu sprawdzenie przygotowania instytucji publicznych, w tym placówek oświatowych, do reagowania na sytuacje kryzysowe. Szczególnego znaczenia nabrało to w związku z wydarzeniami z 17 września 2026 r., kiedy Rządowe Centrum Bezpieczeństwa skierowało do mieszkańców województw lubelskiego i podkarpackiego alert dotyczący zagrożenia atakiem z powietrza.
W następstwie alarmu szkoły w obu województwach podejmowały działania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa uczniom. W wielu placówkach dzieci zostały skierowane do piwnic, przyziemi, niższych kondygnacji lub innych miejsc ograniczających ryzyko związane z zagrożeniem z powietrza. Jednocześnie odnotowano przypadki odmiennego reagowania placówek, w tym kontynuowania zajęć, kierowania dzieci do domów lub podejmowania działań niezgodnych z oczekiwanym sposobem postępowania w przypadku takiego alarmu. W związku z tym szczególnej uwagi wymaga nie tylko samo istnienie procedur ewakuacyjnych, ale również praktyczne przygotowanie nauczycieli do ich realizacji w warunkach nagłego zagrożenia.
Nauczyciel, który w momencie ogłoszenia alarmu prowadzi lekcję, często znajduje się w bezpośrednim kontakcie z kilkunastoma lub kilkudziesięcioma uczniami. W przypadku nagłego i nieoczekiwanego alarmu musi jednocześnie:
Samo opracowanie procedury nie gwarantuje jednak, że w sytuacji rzeczywistego zagrożenia zostanie ona prawidłowo zastosowana. Istotne znaczenie ma regularne szkolenie oraz praktyczne ćwiczenie zachowań zarówno przez nauczycieli, jak i uczniów.
Państwowa Straż Pożarna w materiałach dotyczących bezpiecznej ewakuacji wskazuje również na konieczność prowadzenia działań w sposób zapobiegający powstaniu paniki, ponieważ panika może prowadzić do dodatkowych, niebezpiecznych zdarzeń podczas ewakuacji.
Jednocześnie Ministerstwo Edukacji Narodowej informowało, że w województwach lubelskim i podkarpackim odbywały się szkolenia dla dyrektorów szkół, a kwestia bezpieczeństwa i procedur ewakuacyjnych była omawiana podczas narad z dyrektorami.
Warto jednak rozstrzygnąć, czy podobne przygotowanie obejmuje również nauczycieli bezpośrednio odpowiedzialnych za uczniów w chwili wystąpienia zagrożenia.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:
1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej prowadzi lub zamierza prowadzić systemowe szkolenia dla nauczycieli dotyczące zachowania w sytuacji nagłego alarmu, ewakuacji lub konieczności skierowania uczniów do miejsc doraźnego schronienia, które obejmowałyby elementy dotyczące przeciwdziałania panice wśród dzieci i młodzieży oraz sposobów uspokajania uczniów w sytuacji nagłego zagrożenia?
2. Czy nauczyciele są szkoleni w zakresie komunikowania uczniom poleceń w sytuacji stresu i zagrożenia, tak aby ograniczyć ryzyko chaosu, paniki i niekontrolowanych zachowań?
3. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej ma informacje, ile szkół w Polsce przeprowadziło w latach 2025-2026 szkolenia lub ćwiczenia obejmujące bezpośrednio nauczycieli, a nie wyłącznie kadrę kierowniczą placówki?
4. Czy ministerstwo ma dane dotyczące liczby nauczycieli, którzy w latach 2025-2026 odbyli szkolenia dotyczące reagowania na sytuacje kryzysowe, alarmy, ewakuację lub zagrożenie z powietrza?
5. Czy podczas szkoleń dla dyrektorów szkół lub nauczycieli są uwzględniane różnice w reagowaniu na zagrożenie przez dzieci w różnym wieku, a także potrzeby uczniów z niepełnosprawnościami oraz uczniów wymagających szczególnego wsparcia?
6. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej, we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, Państwową Strażą Pożarną, Policją oraz Rządowym Centrum Bezpieczeństwa, planuje wprowadzenie jednolitego programu szkoleniowego dla nauczycieli dotyczącego zachowania w sytuacjach nagłego zagrożenia?
7. Czy jest planowane opracowanie dla nauczycieli krótkiej, praktycznej instrukcji określającej, jak komunikować się z uczniami w pierwszych minutach po ogłoszeniu alarmu, w szczególności w celu zapobieżenia panice?
8. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie obowiązkowych lub cyklicznych ćwiczeń praktycznych dla nauczycieli i uczniów, podczas których ćwiczone byłyby nie tylko techniczne procedury ewakuacyjne, ale również zachowanie w warunkach stresu i nagłego zagrożenia?
9. Czy podczas planowanych próbnych alarmów dopuszczalne lub przewidywane są również ćwiczenia niezapowiedziane wcześniej nauczycielom i uczniom, oczywiście przy zachowaniu odpowiednich zasad bezpieczeństwa i po wcześniejszym przygotowaniu procedur?
10. W jaki sposób Ministerstwo Edukacji Narodowej zamierza zweryfikować przygotowanie szkół i nauczycieli po wydarzeniach z 17 września 2026 r. w województwach lubelskim i podkarpackim?
11. Czy jest planowane stworzenie jednolitych, ogólnopolskich wytycznych dla szkół określających sposób postępowania nauczyciela prowadzącego zajęcia w momencie nagłego ogłoszenia alarmu?
12. Czy w ramach przygotowywanych przez MEN i MSWiA wytycznych zostanie uwzględniona kwestia przeciwdziałania panice oraz psychologicznego przygotowania nauczycieli do kierowania grupą dzieci w sytuacji zagrożenia?
13. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje współpracę z psychologami, pedagogami, służbami ratowniczymi oraz ekspertami z zakresu zarządzania kryzysowego przy opracowaniu programu przygotowania nauczycieli do reagowania na nagłe zagrożenia?
14. Czy ministerstwo zamierza zapewnić dyrektorom szkół oraz nauczycielom materiały szkoleniowe zawierające konkretne scenariusze zachowania w sytuacjach takich jak: zagrożenie z powietrza, pożar, podejrzenie podłożenia niebezpiecznego przedmiotu, wtargnięcie osoby niebezpiecznej oraz inne nagłe sytuacje kryzysowe?
15. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę, czy obecnie obowiązujące procedury wystarczająco jasno określają rolę nauczyciela znajdującego się w klasie w momencie ogłoszenia alarmu?
16. Czy w ramach ewentualnie nowych wytycznych zostanie określone, w jaki sposób nauczyciel powinien postępować, jeżeli uczniowie zaczynają reagować paniką, płaczem, próbą samodzielnego opuszczenia pomieszczenia lub innymi zachowaniami utrudniającymi bezpieczne przeprowadzenie ewakuacji?
17. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje stworzenie systemu regularnego doskonalenia nauczycieli w zakresie reagowania kryzysowego, tak aby szkolenie nie miało charakteru jednorazowego, lecz było okresowo powtarzane?
18. Czy Pani Minister uważa za zasadne wprowadzenie ogólnopolskiego standardu przygotowania nauczyciela do sytuacji, w której w czasie prowadzenia lekcji otrzymuje on nagły komunikat o konieczności ewakuacji lub schronienia uczniów? Jeśli tak, jakie działania w tym zakresie zostaną podjęte i w jakim terminie?
W mojej ocenie doświadczenia z ostatnich wydarzeń pokazują, że kwestia bezpieczeństwa w szkołach wymaga patrzenia nie tylko przez pryzmat infrastruktury, procedur i wyposażenia, ale również przez pryzmat człowieka, który w pierwszych minutach zagrożenia znajduje się z uczniami w klasie. W sytuacji kryzysowej nauczyciel jest często pierwszą osobą, która musi przełożyć ogólny komunikat służb na konkretne, spokojne i zrozumiałe działania uczniów. Dlatego równie ważne jak przygotowanie budynku czy opracowanie procedury jest przygotowanie nauczyciela do skutecznego kierowania grupą dzieci w warunkach stresu.
Zwracam się zatem o przedstawienie informacji dotyczących dotychczasowych działań Ministerstwa Edukacji Narodowej w tym zakresie oraz planowanych rozwiązań, które zwiększą praktyczne przygotowanie nauczycieli do przeciwdziałania panice i zapewnienia uczniom bezpieczeństwa podczas nagłego zagrożenia.
Inne interpelacje: Jan Mosiński
- Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w…
16.11.2026 · nr 21080 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie rozwoju infrastruktury wojskowej i procesu formowania 21. Lekkiego Batalionu Górskiego w Wojnarowej
17.09.2026 · nr 19891 · minister obrony narodowej
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji