Interpelacja nr 20662

Interpelacja w sprawie luki prawnej skutkującej brakiem zwolnienia z opłat za zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego dla wolontariuszy (kadry wypoczynku dzieci i młodzieży) na gruncie tzw. ustawy Kamilka

Adresat: minister sprawiedliwości

Data wpływu: 2026-10-25

W skrócie

Posłowie Bartłomiej Pejo wskazuje na lukę prawną uniemożliwiającą zwolnienie wolontariuszy z opłat za zaświadczenia z Krajowego Rejestru Karnego (KRK) w ramach tzw. ustawy Kamilka, co generuje dodatkowe koszty finansowe i biurokratyczne obciążenie. Zdaniem posła, niespójne przepisy wymuszają podwójne weryfikacje, co jest absurdalne i szkodliwe dla społecznie zaangażowanych osób pracujących z dziećmi.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

działając na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (Dz. U. z 2026 r. poz. 1282) oraz art. 191 Regulaminu Sejmu RP, składam interpelację w sprawie niespójności przepisów prawa, która obciąża finansowo wolontariuszy, kierowników oraz wychowawców wypoczynku dzieci i młodzieży, poprzez zmuszanie ich do ponoszenia opłat za weryfikację w Krajowym Rejestrze Karnym (KRK).

Problem dotyczy konfliktu i braku korelacji pomiędzy przepisami ustawy o systemie oświaty, ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym oraz nowo wprowadzonymi przepisami ustawy z dnia 28 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (tzw. ustawy Kamilka).

Obecny stan prawny nakłada na kadrę wypoczynku obowiązek podwójnej weryfikacji niekaralności na podstawie dwóch odrębnych aktów prawnych. Pierwszym z nich jest art. 92p ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2025 r. poz. 881, ze zm.), określający katalog przestępstw wykluczających możliwość pracy z dziećmi. Drugim jest art. 21 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. z 2026 r. poz. 110, ze zm.), nakazujący przedłożenie informacji z KRK w ściśle określonym zakresie rozdziałów Kodeksu karnego. Zgodnie z art. 24 ust. 1a ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym (Dz. U. z 2024 r. poz. 276) ustawodawca zwolnił wolontariuszy z opłaty sądowej za wydanie informacji z rejestru. Zwolnienie to odnosi się jednak wyłącznie do obowiązku wynikającego z ustawy o systemie oświaty, co przy braku tożsamości obu przepisów rodzi rażący absurd.

Szczegółowa analiza porównawcza obu ustaw wykazuje, że ich zakresy w większości się pokrywają, jednak drobne różnice formalne uniemożliwiają wykorzystanie jednego bezpłatnego zaświadczenia. Ustawa o systemie oświaty wymaga weryfikacji w zakresie umyślnych przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu oraz przestępstw przeciwko wolności seksualnej i obyczajności. Zakres ten w ustawie o przeciwdziałaniu zagrożeniom opisywany jest analogicznie poprzez wskazanie rozdziałów XIX oraz XXV Kodeksu karnego. Podobnie sprawa wygląda z ustawą o przeciwdziałaniu narkomanii (ustawa o systemie oświaty zawęża wymóg do jej rozdziału 7), podczas gdy nowa ustawa wskazuje na całą strukturę tego aktu prawnego. Różnice uniemożliwiające wspólną interpretację pojawiają się pięciu pozostałych punktach. Ustawa o systemie oświaty obejmuje zakazem całe przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece (z wyjątkiem art. 209 K.k. o alimentacji) oraz wymaga weryfikacji orzeczonych zakazów prowadzenia działalności związanej z wychowaniem czy edukacją. Ustawa o przeciwdziałaniu zagrożeniom nie zawiera tych punktów jako całości, lecz wprost wymienia art. 207 Kodeksu karnego (znęcanie się). Równocześnie nowa ustawa wprowadza bezwzględny wymóg sprawdzenia kandydata pod kątem art. 189a Kodeksu karnego (handel ludźmi), o którym ustawa o systemie oświaty w ogóle nie wspomina.

Opisany stan rzeczy to przykład szkodliwego zachodzenia na siebie nadmiernie rozrośniętych przepisów prawa. Zamiast przejrzystego i spójnego systemu ochrony najmłodszych stworzono biurokratyczny labirynt, który generuje gigantyczny kłopot proceduralny i finansowy. Sytuacja ta prowadzi do bezsensownego trwonienia cennego czasu i pracy urzędników sądowych, którzy zmuszeni są do podwójnego procedowania niemal identycznych kwerend dla tej samej osoby. Jednocześnie państwo w rażący sposób uderza w obywateli zaangażowanych społecznie, zmuszając wolontariuszy do wnoszenia nieuzasadnionych dodatkowych opłat za procedury, które z samej intencji ustawodawcy miały być dla nich darmowe. Jest to jawne karanie za chęć bezinteresownej pracy na rzecz dzieci i młodzieży.

W efekcie wolontariusz, który występuje o bezpłatną informację z KRK na podstawie ustawy o systemie oświaty, otrzymuje dokument, który nie potwierdza braku skazań pod kątem handlu ludźmi (art. 189a K.k.). Aby dopełnić rygorów „ustawy Kamilka”, ten sam wolontariusz zmuszony jest złożyć drugi, odrębny wniosek i uiścić pełną opłatę sądową, ponieważ art. 24 ust. 1a ustawy o KRK nie przewiduje ulg dla wniosków składanych na potrzeby ustawy o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Z poważaniem

Bartłomiej Pejo

Inne interpelacje: Bartłomiej Pejo

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji