Interpelacja nr 20748

Interpelacja w sprawie barier finansowych i organizacyjnych ograniczających rozwój systemu CANARD na drogach wojewódzkich i powiatowych oraz możliwości współfinansowania urządzeń rejestrujących przez jednostki samorządu terytorialnego

Adresat: minister infrastruktury

Data wpływu: 2026-10-28

W skrócie

Posłowie Piotr Górnikiewicz zwraca uwagę na bariery finansowe i organizacyjne ograniczające rozwój systemu CANARD na drogach wojewódzkich i powiatowych, podnosząc kwestię braku elastyczności w współfinansowaniu urządzeń rejestrujących przez samorządy. Zadaje pytania dotyczące możliwości legislacyjnych zmian, mechanizmów finansowania oraz kryteriów lokalizacyjnych, aby poprawić bezpieczeństwo ruchu drogowego w miejscowościach zagrożonych nadmierną prędkością.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się z interpelacją dotyczącą ograniczeń w rozbudowie systemu Centrum Automatycznego Nadzoru nad Ruchem Drogowym (CANARD), w szczególności na drogach wojewódzkich i powiatowych, oraz możliwości szerszego zaangażowania jednostek samorządu terytorialnego w finansowanie urządzeń służących poprawie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Problem nadmiernej prędkości dotyczy nie tylko dróg krajowych i autostrad, lecz również dróg wojewódzkich i powiatowych, które często przebiegają przez miejscowości o zwartej zabudowie mieszkaniowej, w bezpośrednim sąsiedztwie szkół, przejść dla pieszych i przystanków komunikacji publicznej. Niejednokrotnie drogi te obsługują intensywny ruch tranzytowy, w tym pojazdów ciężarowych, stwarzając poważne zagrożenie dla mieszkańców i niechronionych uczestników ruchu. W takich miejscach instalacja fotoradaru lub systemu odcinkowego pomiaru prędkości może stanowić istotny element poprawy bezpieczeństwa, jednak możliwość realizacji takich inwestycji pozostaje uzależniona od dostępności środków finansowych oraz decyzji organów odpowiedzialnych za automatyczny nadzór nad ruchem drogowym. Od 1 stycznia 2016 r., w następstwie zmian w ustawie Prawo o ruchu drogowym oraz ustawie o strażach gminnych, straże gminne i miejskie utraciły uprawnienia do prowadzenia kontroli z wykorzystaniem urządzeń rejestrujących. Kompetencje w zakresie automatycznego ujawniania naruszeń przepisów ruchu drogowego zostały skoncentrowane w Inspekcji Transportu Drogowego. Choć centralizacja systemu miała swoje uzasadnienie, między innymi w potrzebie wyeliminowania przypadków wykorzystywania fotoradarów do celów fiskalnych, ograniczyła ona możliwość samodzielnego reagowania samorządów na lokalne zagrożenia związane z nadmierną prędkością. Obowiązujące przepisy art. 20b i 20c ustawy o drogach publicznych przewidują wprawdzie określone formy współpracy zarządców dróg z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego, w tym możliwość instalowania urządzeń rejestrujących z inicjatywy zarządcy drogi, za zgodą GITD, jednak wątpliwości budzi praktyczne funkcjonowanie tego mechanizmu. Szczególnie istotny wydaje się problem finansowania późniejszej eksploatacji urządzeń, obejmującej ich utrzymanie, serwisowanie, legalizację i obsługę techniczną. Nawet w sytuacji, gdy samorząd dysponuje środkami na zakup i instalację fotoradaru, brak odpowiedniego zabezpieczenia finansowego po stronie GITD może stanowić przeszkodę w realizacji inwestycji. Powstaje zatem pytanie, czy obowiązujące regulacje zapewniają wystarczająco przejrzysty i elastyczny model współfinansowania takich przedsięwzięć, w szczególności ich wieloletniego utrzymania. Dodatkowe wątpliwości dotyczą sposobu planowania rozbudowy systemu CANARD. Znacząca część nowych inwestycji realizowana jest w ramach programów finansowanych ze środków zewnętrznych, w tym Krajowego Planu Odbudowy, których zakres koncentruje się na krajowej sieci drogowej. Jednocześnie art. 20d ust. 2 ustawy o drogach publicznych przewiduje przeznaczanie wpływów z grzywien nakładanych przez Inspekcję Transportu Drogowego, przekazywanych do Krajowego Funduszu Drogowego, na określone zadania dotyczące dróg krajowych. Rodzi to uzasadnione pytanie o zapewnienie stabilnego źródła finansowania rozbudowy automatycznego nadzoru również na drogach wojewódzkich i powiatowych, na których zagrożenie bezpieczeństwa bywa równie wysokie. Na uwagę zasługują także kryteria kwalifikowania lokalizacji nowych urządzeń. Chociaż obowiązujące przepisy przewidują analizę bezpieczeństwa ruchu drogowego, uwzględniającą między innymi liczbę zdarzeń drogowych, natężenie ruchu oraz charakterystykę drogi, nie jest jasne, w jakim stopniu stosowana w praktyce metodyka zapewnia odpowiednią ochronę mieszkańcom miejscowości położonych przy drogach samorządowych. Odrębny problem stanowią wymagania techniczne dotyczące odcinkowego pomiaru prędkości, w szczególności warunek obowiązywania stałej prędkości dopuszczalnej na całym kontrolowanym odcinku, który może ograniczać zastosowanie tego rozwiązania na trasach przebiegających naprzemiennie przez obszary zabudowane i niezabudowane. W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury rozważa zmiany legislacyjne umożliwiające jednostkom samorządu terytorialnego szersze i dobrowolne współfinansowanie zarówno zakupu i instalacji, jak i późniejszego utrzymania urządzeń rejestrujących działających w systemie CANARD, przy zachowaniu kompetencji GITD w zakresie kontroli i obsługi ujawnionych naruszeń? 2. Czy brak środków w budżecie GITD na późniejszą eksploatację urządzeń stanowił przyczynę odmowy realizacji inwestycji proponowanych lub finansowanych przez samorządy? Jeżeli tak, ile takich przypadków odnotowano w latach 2023–2025 i jakie były ich podstawy prawne lub finansowe? 3. Czy Ministerstwo przewiduje zmianę zasad kwalifikowania lokalizacji nowych fotoradarów i systemów odcinkowego pomiaru prędkości, tak aby większe znaczenie miało rzeczywiste zagrożenie dla mieszkańców i niechronionych uczestników ruchu, niezależnie od kategorii drogi? Czy analizowana jest również możliwość dopuszczenia odcinkowego pomiaru prędkości na trasach o zróżnicowanych ograniczeniach prędkości? 4. Czy Ministerstwo planuje utworzenie odrębnego mechanizmu finansowania rozbudowy systemu CANARD na drogach wojewódzkich i powiatowych, na przykład poprzez dedykowane środki budżetowe lub odpowiednią zmianę zasad wykorzystania środków Krajowego Funduszu Drogowego? 5. Ile nowych fotoradarów punktowych oraz lokalizacji odcinkowego pomiaru prędkości zostało uruchomionych przez GITD w poszczególnych latach 2023–2025, z podziałem na drogi krajowe, wojewódzkie i powiatowe? Proszę również o wskazanie liczby urządzeń funkcjonujących na tych kategoriach dróg na koniec 2025 r. 6. Ile wniosków dotyczących instalacji urządzeń rejestrujących na drogach wojewódzkich i powiatowych wpłynęło do GITD od jednostek samorządu terytorialnego w latach 2023–2025, ile zostało zaakceptowanych, a ile odrzuconych i z jakich przyczyn? Pragnę podkreślić, że celem przedstawionych postulatów nie jest przywrócenie samorządom uprawnień do samodzielnego prowadzenia automatycznej kontroli prędkości, lecz stworzenie skutecznego i przejrzystego mechanizmu współpracy z administracją rządową. Samorządy, które dostrzegają zagrożenia na zarządzanych przez siebie drogach i są gotowe przeznaczyć własne środki na poprawę bezpieczeństwa, powinny mieć realną możliwość uczestniczenia w rozbudowie państwowego systemu nadzoru. O potrzebie instalacji urządzenia rejestrującego powinien decydować przede wszystkim poziom zagrożenia życia i zdrowia uczestników ruchu, a nie kategoria administracyjna drogi czy ograniczenia wynikające z przyjętego modelu finansowania. Z poważaniem

Inne interpelacje: Piotr Górnikiewicz

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji