Interpelacja nr 20766

Interpelacja w sprawie bezskuteczności procedur prawnoadministracyjnych i finansowych w usuwaniu nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych na przykładzie terenu pocegielnianego w Rydułtowach

Adresat: minister klimatu i środowiska

Data wpływu: 2026-10-29

W skrócie

Posłowie zwracają uwagę na wieloletnie, bezskuteczne procedury prawne i finansowe w usuwaniu nielegalnych składowisk odpadów niebezpiecznych w Rydułtowach, zagrażających środowisku i zdrowiu mieszkańców. Wzywają ministra klimatu do pilnych działań legislacyjnych i systemowych, w tym wsparcia gminy oraz zmian prawnych ułatwiających egzekucję zastępczą i odpowiedzialność sprawców.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z prośbą o pilną interwencję oraz podjęcie działań legislacyjnych i systemowych w sprawie, która od kilkunastu lat stanowi bezpośrednie zagrożenie dla środowiska naturalnego oraz zdrowia i życia mieszkańców miasta Rydułtowy (województwo śląskie). Problem dotyczy nielegalnego zdeponowania i magazynowania odpadów (w tym odpadów niebezpiecznych zawierających chrom) na terenie wyrobiska pocegielnianego przy ul. Bohaterów Warszawy 152D.

W latach 2007-2011 spółka „Zielony Śląsk” sp. z o.o. prowadziła działalność w zakresie rekultywacji wyrobiska pocegielnianego na powierzchni 76 394 m 2 . Zgodnie z decyzją starosty wodzisławskiego rekultywacja miała odbywać się przy użyciu materiałów bezpiecznych dla środowiska. Kontrole przeprowadzone m.in. przez Urząd Miasta Rydułtowy oraz Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w Katowicach wykazały jednak szereg rażących nieprawidłowości.

Dnia 31 marca 2011 r. burmistrz miasta Rydułtowy wydał decyzję nakazującą spółce usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania, w tym:

Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, jednak spółka nie wykonała nałożonego obowiązku.

Bezskuteczność dotychczasowych procedur egzekucyjnych i karnych:

Egzekucja administracyjna Wszczęto postępowanie egzekucyjne i nakładano na spółkę grzywny w celu przymuszenia, które skierowano do II Śląskiego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej. Egzekucja okazała się bezskuteczna.

Odpowiedzialność na podstawie art. 299 K.s.h. Miasto Rydułtowy uzyskało prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Rybniku obciążający odpowiedzialnością za długi spółki prezesa zarządu (będącego jednocześnie właścicielem nieruchomości). Prezes uregulował zaległe kary grzywny, lecz odpady nadal nie zostały usunięte.

Przeniesienie obowiązku na właściciela nieruchomości Dnia 22 lipca 2021 r., na podstawie art. 26 ust. 3b ustawy o odpadach, burmistrz miasta Rydułtowy nałożył obowiązek wykonania decyzji bezpośrednio na właściciela terenu. Wobec braku reakcji skierowano tytuł wykonawczy do naczelnika Urzędu Skarbowego w Wodzisławiu Śląskim.

Postępowanie karne Skierowano zawiadomienie do Prokuratury Rejonowej w Wodzisławiu Śląskim o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 183 Kodeksu karnego. Postępowanie zostało jednak umorzone z uwagi na brak znamion czynu zabronionego, a ponowne zawiadomienia kierowane m.in. do Prokuratury Krajowej nie przyniosły efektu.

Opłaty podwyższone i hipoteka Marszałek województwa śląskiego wydał decyzje wymierzające spółce opłaty podwyższone za magazynowanie odpadów bez zezwolenia, ustanawiając hipotekę na kwotę 1 086 957 184,00 zł, a następnie przeniósł odpowiedzialność na prezesa spółki. Właściciel złożył jednak wniosek o wznowienie postępowania, a po odmowie sprawa trafiła do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Do czasu rozstrzygnięcia egzekucja z nieruchomości została wstrzymana.

Luka prawna i bariery samorządu

Obecnie właściciel nieruchomości przebywa poza granicami Unii Europejskiej (w Izraelu) i pozostaje bezkarny. Samorząd Rydułtów znajduje się w sytuacji bez wyjścia:

Brak środków finansowych Koszt samego sporządzenia ekspertyzy terenu to kilkadziesiąt tysięcy złotych, a koszt wykonania zastępczego (usunięcia odpadów) przekracza możliwości budżetowe gminy.

Brak prawa do terenu i wsparcia zewnętrznego Ponieważ gmina nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada prawa do dysponowania terenem i nie może pozyskać dofinansowania ze środków zewnętrznych (np. NFOŚiGW).

Wybrakowany mechanizm prawny Ewentualne usunięcie odpadów z budżetu państwa lub gminy na zasadzie wykonania zastępczego nie zmienia prawa własności gruntu. Oznacza to, że po oczyszczeniu terenu za pieniądze podatników, nieuchwytny właściciel zachowa wszelkie prawa do gruntu i będzie mógł ponownie na nim zarabiać lub inwestować.

Zgłoszenia kierowane do MKiŚ, WIOŚ i RDOŚ w Katowicach nie doprowadziły dotąd do wypracowania realnych rozwiązań.

W związku z powyższym, na podstawie art. 191 uchwały Sejmu RP z dnia 30 lipca 1992 r. Regulamin Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Jakie konkretne kroki i instrumenty wsparcia (zarówno prawnego, jak i finansowego) Ministerstwo Klimatu i Środowiska może zaoferować gminie Rydułtowy w celu usunięcia zagrażających środowisku odpadów z wyrobiska pocegielnianego przy ul. Bohaterów Warszawy 152D?

Czy resort planuje nowelizację ustawy o odpadach lub ustawy o ochronie środowiska w zakresie ułatwienia gminom prowadzenia wykonania zastępczego – w tym umożliwienia aplikowania o środki z NFOŚiGW/WFOŚiGW na tereny niestanowiące własności gminy?

Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie rozwiązań prawnych (np. ustawowej hipoteki przymusowej z prawem przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa/gminy za długi środowiskowe), aby podmiot lub osoba odpowiedzialna za nielegalne odpady nie czerpała korzyści z faktu oczyszczenia jej terenu ze środków publicznych?

W jaki sposób resort sprawuje nadzór i koordynuje działania z organami ścigania oraz organami egzekucyjnymi w przypadkach, gdy sprawcy przestępstw środowiskowych unikają odpowiedzialności, przebywając poza granicami Unii Europejskiej?

Czy w ocenie ministerstwa istnieje potrzeba stworzenia dedykowanego, celowego funduszu interwencyjnego na pokrywanie kosztów ekspertyz i wykonania zastępczego w gminach, w których dochodzi do bezskuteczności egzekucji wobec podmiotów prywatnych?

Z poważaniem

Łukasz Osmalak

Inne interpelacje: Maja Ewa Nowak

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji