Interpelacja nr 20790
Interpelacja w sprawie masowego, zorganizowanego zbioru grzybów i innych płodów runa leśnego przez grupy cudzoziemców, wywozu pozyskanych zasobów za granicę, skuteczności działań służb państwowych oraz konieczności wprowadzenia przepisów chroniących polskie lasy przed niekontrolowaną eksploatacją zarobkową
Adresat: minister klimatu i środowiska, minister spraw wewnętrznych i administracji
Data wpływu: 2026-10-30
W skrócie
Posłowie Dariusz Matecki zwraca uwagę na masowy, zorganizowany zbiór grzybów przez grupy cudzoziemców (głównie Rumunów) w polskich lasach, zwłaszcza w województwie podkarpackim, oraz wywóz ich za granicę, co może stanowić nielegalną działalność gospodarczą. Posłowie krytykuje brak skutecznych działań służb państwowych w kontrolowaniu tej działalności oraz braki prawnych w ochronie polskich lasów przed niekontrolowaną eksploatacją.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Zwracam się z interpelacją w związku z ujawnioną w październiku 2026 r. działalnością licznych, zorganizowanych grup obywateli Rumunii, które przyjeżdżają do Polski w celu masowego zbierania grzybów i innych płodów runa leśnego. Szczególnie niepokojąca sytuacja została udokumentowana na terenie województwa podkarpackiego, w tym w lasach Beskidu Niskiego, na obszarach nadleśnictw Dukla i Rymanów.
Z oficjalnego komunikatu Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie z 20 października 2026 r. wynika, że na terenach leśnych pojawiły się kilkudziesięcioosobowe grupy zbieraczy z Rumunii. Osoby te są dowożone samochodami na rumuńskich tablicach rejestracyjnych do poszczególnych kompleksów leśnych, a następnie odbierane wraz z zebranymi grzybami. Zbiory są na miejscu oczyszczane, segregowane, pakowane do skrzynek i wywożone poza granice Rzeczypospolitej Polskiej.
Według informacji Lasów Państwowych te grupy przebywają w regionie nawet przez kilka tygodni, wykorzystując parkingi leśne i pola biwakowe jako miejsca noclegowe i bazy działalności. Zbieracze poruszają się po lasach w sposób skoordynowany, systematycznie przeszukując kolejne obszary.
Taka organizacja zbioru, zwłaszcza w połączeniu z sortowaniem, pakowaniem i wywozem zebranych płodów leśnych za granicę, rodzi zasadnicze pytanie, czy mamy jeszcze do czynienia z indywidualnym grzybobraniem na własne potrzeby, czy już ze zorganizowaną działalnością zarobkową, która powinna podlegać odrębnym obowiązkom prawnym, nadzorowi oraz kontroli.
Z informacji przekazanych przez RDLP w Krośnie wynika również, że funkcjonariusze Straży Leśnej z nadleśnictw Dukla i Rymanów nałożyli 8 mandatów karnych na obywateli Rumunii za nieuprawniony wjazd do lasu. Leśnicy wskazują również na problem zaśmiecania terenów leśnych. Do działań kontrolnych włączono Policję i Straż Graniczną. Jednocześnie przedstawiciele Lasów Państwowych poinformowali, że doniesienia dotyczące gróźb i wymuszania oddawania grzybów nie znalazły dotychczas potwierdzenia w formalnych zgłoszeniach.
Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że pomimo ujawnienia zorganizowanego sposobu pozyskiwania i wywozu runa leśnego zasadnicza reakcja służb, o której poinformowano opinię publiczną, dotyczyła wykroczeń związanych z wjazdem pojazdów do lasu. Nie przedstawiono natomiast jednoznacznej informacji, czy ustalono organizatorów zbiorów, odbiorców pozyskanych grzybów, ich rzeczywistą ilość, przeznaczenie handlowe oraz podstawę prawną prowadzenia takiej działalności.
Tymczasem obowiązujące przepisy wyraźnie odróżniają zbieranie runa leśnego na potrzeby własne od pozyskiwania go do celów przemysłowych.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach zbiór płodów runa leśnego dla celów przemysłowych wymaga zawarcia umowy z właściwym nadleśnictwem. Ponadto § 3 rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 28 grudnia 1998 r. reguluje skup płodów runa leśnego w powiązaniu z umowami zawieranymi z nadleśnictwami.
Powstaje zatem pytanie, czy obecne przepisy są właściwie interpretowane i egzekwowane, a także czy nie istnieją luki umożliwiające prowadzenie działalności handlowej pod pozorem zbioru na potrzeby własne, szczególnie gdy zebrane grzyby są transportowane bezpośrednio do innego państwa członkowskiego Unii Europejskiej i tam wprowadzane do obrotu.
Nie może być tak, że polskie lasy stają się niekontrolowanym zapleczem surowcowym dla zorganizowanych przedsięwzięć zarobkowych, a państwo nie dysponuje skutecznymi instrumentami pozwalającymi ustalić, kto, w jakiej ilości i na jakiej podstawie prawnej pozyskuje ich zasoby. Szczególnie istotna jest również kwestia ochrony środowiska naturalnego. Wielotygodniowa działalność licznych grup zbieraczy, związany z nią ruch pojazdów, intensywne przemieszczanie się po terenach leśnych oraz pozostawianie odpadów mogą prowadzić do miejscowej degradacji siedlisk. Skala ewentualnych szkód wymaga jednak rzetelnego ustalenia przez właściwe służby. Polskie lasy stanowią ważny element dziedzictwa przyrodniczego i są miejscem wypoczynku milionów obywateli. Tradycyjne grzybobranie jest głęboko zakorzenione w polskiej kulturze. Dlatego ewentualne zmiany przepisów nie powinny wprowadzać nowych limitów ilościowych, odpłatnych zezwoleń, obowiązkowej rejestracji ani innych utrudnień dla osób zbierających grzyby i owoce leśne na własne potrzeby.
Celem zmian powinno być natomiast skuteczne oddzielenie zwykłego, indywidualnego grzybobrania od zorganizowanego pozyskiwania zasobów leśnych w celach zarobkowych, niezależnie od tego, czy późniejsza sprzedaż następuje w Polsce, czy poza jej granicami. W mojej ocenie konieczne jest rozważenie wprowadzenia jednoznacznych przepisów obejmujących obowiązek uzyskania stosownego uprawnienia do zorganizowanego zbioru handlowego, dokumentowania pochodzenia hurtowych partii płodów runa leśnego oraz przewidujących skuteczne sankcje wobec podmiotów organizujących taką działalność z naruszeniem prawa.
Istotne jest także stworzenie skutecznego systemu kontroli, który pozwoli odpowiednim służbom reagować na nadużycia bez ograniczania swobody zwykłego grzybobrania.
W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister i Pana Ministra z następującymi pytaniami:
1. Jaka jest rzeczywista skala zorganizowanego zbioru grzybów i innych płodów runa leśnego przez grupy przyjeżdżające z zagranicy? Ile kontroli i interwencji dotyczących takich grup przeprowadziły: Policja, Straż Graniczna oraz Straż Leśna w latach: 2024, 2025 i od 1 stycznia do 30 października 2026 r.? Proszę o przedstawienie danych w podziale na poszczególne lata, województwa oraz nadleśnictwa, ze szczególnym uwzględnieniem województwa podkarpackiego. Ilu osób dotyczyły te interwencje, jakie obywatelstwo posiadały osoby kontrolowane – jeżeli dane te były zgodnie z prawem ewidencjonowane – oraz ile nałożono mandatów, skierowano wniosków o ukaranie i stwierdzono innych naruszeń przepisów? Proszę o wskazanie rodzaju naruszeń, podstaw prawnych zastosowanych sankcji oraz łącznej wartości nałożonych grzywien.
2. Jakie konkretne ustalenia poczyniły: Policja, Straż Graniczna i Straż Leśna w związku z ujawnioną w październiku 2026 r. działalnością zorganizowanych grup obywateli Rumunii na terenie Beskidu Niskiego? Czy ustalono liczbę osób uczestniczących w zbiorach, podmioty organizujące ich przyjazd, transport i odbiór grzybów, a także odbiorców zebranych płodów leśnych? Czy sprawdzono, czy pozyskiwanie runa odbywało się na potrzeby własne, czy na potrzeby działalności zarobkowej? Czy ustalono szacunkową masę pozyskanych i wywiezionych grzybów, kraj ich przeznaczenia oraz to, czy podmioty organizujące zbiór dysponowały wymaganymi prawem umowami z nadleśnictwami? Czy stwierdzono przesłanki wskazujące na prowadzenie niezarejestrowanej działalności gospodarczej lub inne naruszenia prawa i czy przekazano właściwym organom informacje wymagające dalszej weryfikacji?
3. Jakie działania podjęło Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji w celu zapewnienia skutecznej współpracy Policji i Straży Granicznej ze Strażą Leśną przy przeciwdziałaniu nielegalnemu lub niezgodnemu z przepisami zorganizowanemu pozyskiwaniu płodów runa leśnego? Czy opracowano wspólne procedury dotyczące identyfikowania organizatorów zbiorów zarobkowych, kontroli nieuprawnionych wjazdów do lasów, zaśmiecania terenów leśnych i innych naruszeń? Czy przeprowadzono dodatkowe kontrole po ujawnieniu sytuacji na Podkarpaciu, a jeśli tak, jakie były ich wyniki? Czy obecne kompetencje służb pozwalają skutecznie weryfikować legalność zorganizowanych zbiorów i dokumentację handlowych partii grzybów, również w przypadku ich bezpośredniego wywozu za granicę? Jakie luki kompetencyjne lub proceduralne zostały zidentyfikowane?
4. Jak Ministerstwo Klimatu i Środowiska interpretuje pojęcie zbioru płodów runa leśnego „dla celów przemysłowych“, o którym mowa w art. 27 ustawy o lasach, w odniesieniu do zorganizowanych grup pozyskujących grzyby w celu dalszej sprzedaży? Czy wieloosobowy, skoordynowany zbiór, połączony z sortowaniem, pakowaniem i wywozem grzybów do zagranicznych odbiorców, podlega obowiązkowi zawarcia umowy z nadleśnictwem, również w sytuacji, gdy nie dochodzi do skupu na terytorium Polski? Jakie kryteria pozwalają odróżnić zbiór na własne potrzeby od zbioru prowadzonego w celach zarobkowych? Ile umów dotyczących przemysłowego zbioru runa leśnego zawarto w latach 2024-2026, w których nadleśnictwach, oraz ile razy odmówiono ich zawarcia z uwagi na zagrożenie dla środowiska? Czy kontrolowano przestrzeganie tych umów i czy stwierdzono przypadki zorganizowanego pozyskiwania runa bez wymaganej umowy?
5. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska oraz Lasy Państwowe przeprowadziły ocenę wpływu intensywnego, wieloosobowego zbioru grzybów i innych płodów runa leśnego na stan środowiska leśnego, w szczególności na terenach Beskidu Niskiego? Czy udokumentowano szkody wynikające z nadmiernej penetracji lasów, niszczenia roślinności, rozjeżdżania dróg i terenów leśnych, zaśmiecania lub naruszania siedlisk przyrodniczych? Jeśli tak, jaka była skala tych szkód, jakie koszty poniesiono w związku z ich usunięciem i czy podjęto działania w celu wyegzekwowania odpowiedzialności od sprawców? Czy resort rozważa wprowadzenie na terenach szczególnie narażonych na nadmierną eksploatację mechanizmów ograniczających skalę przemysłowego i zorganizowanego zbioru runa leśnego, przy jednoczesnym zachowaniu swobody indywidualnego grzybobrania na własne potrzeby?
6. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska, we współpracy z Ministerstwem Spraw Wewnętrznych i Administracji, zamierza przygotować nowelizację ustawy o lasach oraz odpowiednich przepisów wykonawczych w celu skutecznego ograniczenia niekontrolowanego, zorganizowanego zbioru płodów runa leśnego w celach zarobkowych? Czy jest analizowane wprowadzenie jednoznacznej definicji zbioru zorganizowanego o charakterze handlowym, obowiązku posiadania umowy lub zezwolenia przez podmiot organizujący taki zbiór, dokumentowania legalnego pochodzenia hurtowych partii grzybów i owoców leśnych oraz odpowiedzialności organizatorów za naruszanie tych obowiązków? Czy są rozważane kary finansowe adekwatne do skali nielegalnego przedsięwzięcia oraz możliwość zastosowania przewidzianych ustawą środków wobec nielegalnie pozyskanych partii? Czy rząd przewiduje skonstruowanie tych przepisów w taki sposób, aby nie nakładały one nowych obowiązków na osoby zbierające runo leśne na własne potrzeby, w szczególności, aby polskie rodziny i indywidualni grzybiarze nie zostali obciążeni limitami kilogramowymi, opłatami lub obowiązkiem rejestracji?
7. Czy oba resorty zamierzają opracować wspólny, ogólnopolski plan przeciwdziałania nielegalnemu i niekontrolowanemu zorganizowanemu pozyskiwaniu runa leśnego, obejmujący zarówno skuteczne kontrole w lasach, jak i weryfikację legalności działalności podmiotów zajmujących się hurtowym obrotem oraz wywozem grzybów za granicę? Czy jest planowane włączenie do współpracy Krajowej Administracji Skarbowej i innych właściwych organów w zakresie ich ustawowych kompetencji? Który organ odpowiadałby za koordynację tych działań, w jaki sposób zapewnionoby wymianę informacji między służbami i czy rząd zamierza opracować konkretne propozycje zmian legislacyjnych przed rozpoczęciem sezonu zbiorów w 2027 r.? Jeżeli resorty nie planują takich działań, proszę o szczegółowe wskazanie przyczyn i wyjaśnienie, w jaki sposób obecne regulacje mają skutecznie zapobiegać wykorzystywaniu swobody grzybobrania do prowadzenia niekontrolowanych przedsięwzięć zarobkowych.
Oczekuję konkretnych odpowiedzi odnoszących się do każdego z powyższych pytań, wraz z przedstawieniem dostępnych danych statystycznych, wyników przeprowadzonych kontroli, podstaw prawnych działań służb oraz informacji o planowanych pracach legislacyjnych.
Polskie lasy nie mogą być traktowane jako nieograniczone i pozbawione skutecznego nadzoru źródło surowców dla zorganizowanych przedsięwzięć gospodarczych. Obowiązkiem państwa jest ochrona zasobów przyrodniczych, egzekwowanie obowiązujących przepisów oraz zapewnienie skutecznych narzędzi reagowania na nadużycia.
Jednocześnie podkreślam, że przeciwdziałanie masowej eksploatacji runa leśnego nie może odbywać się kosztem zwykłych grzybiarzy. Tradycyjne grzybobranie na potrzeby własne powinno pozostać wolne od nowych ograniczeń administracyjnych i finansowych.
Oczekuję przedstawienia przez oba ministerstwa konkretnych rozwiązań, które pozwolą skutecznie oddzielić legalne, indywidualne grzybobranie od zorganizowanego pozyskiwania płodów leśnych w celach zarobkowych oraz zapewnią realną ochronę polskich lasów przed niekontrolowaną eksploatacją.
Inne interpelacje: Dariusz Matecki
- Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w…
16.11.2026 · nr 21080 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie strategicznej roli, stanu kadrowego oraz wizji rozwoju Straży Ochrony Kolei w kontekście ochrony infrastruktury krytycznej państwa
16.11.2026 · nr 21071 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji