Interpelacja nr 20814

Interpelacja w sprawie ułatwienia uznawania kwalifikacji zawodowych rybaków morskich przy ubieganiu się o uprawnienia w żegludze krajowej

Adresat: minister infrastruktury

Data wpływu: 2026-10-30

W skrócie

Posłanka Dorota Arciszewska-Mielewczyk zwraca się do ministra infrastruktury z prośbą o ułatwienie uznawania kwalifikacji rybaków morskich przy ubieganiu się o uprawnienia w żegludze krajowej, podkreślając brak możliwości wykorzystania ich doświadczenia i wiedzy. Zaproponowano wprowadzenie mechanizmów uznania części kwalifikacji oraz egzaminów uzupełniających, aby uniknąć nieuzasadnionego powtarzania egzaminów przy zachowaniu standardów bezpieczeństwa.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie możliwości uznawania kwalifikacji zawodowych oraz doświadczenia zdobytego przez rybaków morskich przy ubieganiu się o uprawnienia zawodowe w innych sektorach gospodarki morskiej, w szczególności w żegludze krajowej.

Problem dotyczy osób, które przez wiele lat pracowały na morzu, zdobywając wiedzę teoretyczną, umiejętności praktyczne oraz uprawnienia potwierdzające ich kompetencje w zakresie prowadzenia jednostek pływających, nawigacji i bezpieczeństwa żeglugi. Pomimo posiadania odpowiedniego wykształcenia, dyplomów oraz wieloletniej praktyki morskiej osoby te mogą napotykać trudności w wykorzystaniu swoich kwalifikacji przy podejmowaniu zatrudnienia poza sektorem rybołówstwa.

Szczególną uwagę zwraca sytuacja osób posiadających dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego, które chciałyby uzyskać dyplom szypra 2 klasy żeglugi krajowej. W praktyce przejście pomiędzy tymi obszarami zawodowymi może wiązać się z koniecznością spełnienia odrębnych wymagań kwalifikacyjnych i egzaminacyjnych, mimo że część wiedzy, umiejętności i doświadczenia zawodowego tych osób została już wcześniej potwierdzona.

Nie kwestionując zasadności odrębnych wymagań wynikających ze specyfiki poszczególnych rodzajów żeglugi, należy rozważyć, czy obowiązujące rozwiązania w wystarczającym stopniu uwzględniają kompetencje nabyte w ramach wykonywania zawodu rybaka morskiego.

Podstawowym celem systemu kwalifikacji zawodowych powinno być zapewnienie bezpieczeństwa żeglugi i odpowiedniego poziomu kompetencji osób pełniących funkcje na statkach. Nie powinien on jednak prowadzić do nieuzasadnionego powielania egzaminów ani pomijania wiedzy i doświadczenia, które zostały już formalnie potwierdzone.

Kwestia ta ma szczególne znaczenie w obliczu zmian zachodzących w polskim rybołówstwie morskim. Osoby, które przez kilkanaście lub kilkadziesiąt lat wykonywały pracę na morzu, powinny mieć realną możliwość wykorzystania swoich kwalifikacji w innych obszarach gospodarki morskiej, w tym w żegludze krajowej. Ułatwienie takiego przejścia mogłoby zwiększyć ich szanse na zatrudnienie, ograniczyć koszty zdobywania kolejnych uprawnień oraz przyczynić się do lepszego wykorzystania doświadczenia zawodowego polskich ludzi morza.

W związku z powyższym zasadne jest przeanalizowanie obowiązujących przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych członków załóg statków morskich oraz możliwości uznawania kwalifikacji zdobytych w rybołówstwie przy ubieganiu się o uprawnienia w żegludze krajowej.

W szczególności należy rozważyć wprowadzenie rozwiązania umożliwiającego osobom posiadającym dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego uzyskanie dyplomu szypra 2 klasy żeglugi krajowej na podstawie oceny posiadanych kwalifikacji, udokumentowanej praktyki pływania oraz uzupełnienia ewentualnych różnic programowych.

W uzasadnionych przypadkach rozwiązanie takie mogłoby polegać na zaliczeniu zakresów wiedzy i umiejętności już potwierdzonych posiadanym dyplomem oraz przeprowadzeniu egzaminu uzupełniającego wyłącznie z tych zagadnień, które są specyficzne dla żeglugi krajowej i nie zostały objęte wcześniejszym procesem kwalifikacyjnym.

Podkreślam, że proponowane rozwiązanie nie oznacza obniżenia standardów bezpieczeństwa ani automatycznego przyznawania uprawnień bez weryfikacji kompetencji. Jego celem jest racjonalne i proporcjonalne dostosowanie procesu kwalifikacyjnego do rzeczywistego zakresu wiedzy, doświadczenia i umiejętności kandydata.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury dostrzega problem ograniczonych możliwości uznawania kwalifikacji zawodowych zdobytych w rybołówstwie morskim przy ubieganiu się o uprawnienia w żegludze krajowej?

2. Czy przeprowadzono analizę porównawczą wymagań dotyczących uzyskania dyplomu szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego oraz dyplomu szypra 2 klasy żeglugi krajowej, w szczególności w zakresie wiedzy nautycznej, nawigacji, bezpieczeństwa żeglugi i wymaganej praktyki pływania?

3. Czy w świetle obowiązujących przepisów istnieje możliwość uznania części kwalifikacji i doświadczenia osoby posiadającej dyplom szypra klasy 2 rybołówstwa morskiego przy ubieganiu się o dyplom szypra 2 klasy żeglugi krajowej bez konieczności ponownego zdawania egzaminu obejmującego całość wymaganej wiedzy?

4. Czy ministerstwo rozważa wprowadzenie mechanizmu zaliczania potwierdzonych wcześniej kwalifikacji oraz egzaminów uzupełniających obejmujących wyłącznie różnice pomiędzy wymaganiami dla obu dyplomów?

5. Czy możliwe jest wprowadzenie odpowiednich zmian w przepisach wykonawczych regulujących kwalifikacje zawodowe członków załóg statków morskich, tak aby ułatwić przechodzenie rybaków do innych zawodów związanych z gospodarką morską, przy zachowaniu wszystkich niezbędnych wymogów bezpieczeństwa?

6. Czy ministerstwo planuje konsultacje w tej sprawie z przedstawicielami środowiska rybackiego, administracji morskiej, ośrodków szkoleniowych oraz instytucji odpowiedzialnych za przeprowadzanie egzaminów kwalifikacyjnych?

7. Jeżeli wprowadzenie proponowanych zmian nie jest obecnie możliwe, jakie konkretne przeszkody prawne lub merytoryczne stoją temu na przeszkodzie oraz jakie alternatywne rozwiązania mogłyby ułatwić rybakom morskim uzyskiwanie uprawnień w żegludze krajowej?

Wnoszę o przeanalizowanie przedstawionego problemu oraz wskazanie konkretnych możliwości podjęcia działań legislacyjnych lub organizacyjnych w tym zakresie.

W mojej ocenie uznawanie kwalifikacji i doświadczenia zdobytego podczas wieloletniej pracy na morzu powinno stanowić element racjonalnej polityki państwa wobec ludzi morza. Osoby posiadające odpowiednie przygotowanie zawodowe nie powinny być zmuszane do ponownego potwierdzania całego zakresu wiedzy, jeżeli możliwe jest rzetelne ustalenie, które kompetencje zostały już zweryfikowane, a które wymagają uzupełnienia.

Nie zabierajmy rybakom możliwości wykorzystania tego, czego nauczyło ich morze. Stwórzmy im realne warunki do przekuwania wieloletniego doświadczenia w nowe możliwości zatrudnienia, bez uszczerbku dla bezpieczeństwa żeglugi.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania oraz przedstawienie stanowiska ministerstwa w sprawie możliwości wdrożenia proponowanych rozwiązań. Z poważaniem

Dorota Arciszewska-Mielewczyk Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Inne interpelacje: Dorota Arciszewska-Mielewczyk

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji