Interpelacja nr 20819

Interpelacja w sprawie ustawy o działalności lobbingowej oraz realizacji zalecenia Komisji Europejskiej dotyczącego regulacji lobbingu

Adresat: minister spraw wewnętrznych i administracji

Data wpływu: 2026-11-01

W skrócie

Posłowie Janusz Kowalski krytykuje obecną ustawę o działalności lobbingowej, wskazując na jej lukę regulacyjną oraz niski poziom rejestracji i kontroli, co sprzeczne jest z zaleceniami Komisji Europejskiej. Zadaje pytania dotyczące oceny funkcjonowania ustawy, planowanych zmian oraz realizacji unijnych wymogów w zakresie przejrzystości lobbingu.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję do Pana Ministra interpelację w sprawie pozostającej we właściwości ministra właściwego do spraw administracji publicznej, który prowadzi rejestr podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową i nakłada kary pieniężne przewidziane w ustawie lobbingowej.

W 2025 r. rejestr podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową liczył 595 wpisów. Działalność na terenie Sejmu zgłosiło jedynie 17 podmiotów, a zaledwie trzy z nich wykazały faktyczne działania lobbingowe wobec Sejmu. Rok wcześniej zgłoszenia na terenie Sejmu dokonało 26 spośród 574 zarejestrowanych podmiotów.

Równie wymowne są informacje publikowane przez urzędy na podstawie art. 18 ust. 1 ustawy lobbingowej. Ministerstwo Energii poinformowało, że w 2025 r. wobec ministra nie były podejmowane działania przez podmioty wykonujące zawodową działalność lobbingową. Również Ministerstwo Klimatu i Środowiska, odpowiedzialne m.in. za odnawialne źródła energii, nie zidentyfikowało w 2025 r. żadnych takich działań. Trudno przyjąć, że w sektorach o tak dużym znaczeniu gospodarczym nie prowadzono żadnego lobbingu. Znacznie bardziej prawdopodobne jest, że obowiązujące przepisy go nie obejmują.

Komisja Europejska w rozdziale dotyczącym Polski tegorocznego sprawozdania na temat praworządności stwierdziła brak postępów we wprowadzaniu przepisów dotyczących lobbingu, wskazała na utrzymujący się niski poziom rejestracji, wyrejestrowania oraz niewystarczający nadzór, a w zaleceniach ponownie wezwała Polskę do wprowadzenia przepisów o lobbingu. Wyjątkowo zgadzam się z KE. Z dokumentu wynika ponadto, że Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji zamierza oczekiwać na przyjęcie projektowanej dyrektywy UE w sprawie przejrzystości reprezentowania interesów w imieniu państw trzecich. Projektowana dyrektywa obejmuje jednak jedynie wąski wycinek działalności lobbingowej i nie może zastąpić kompleksowej regulacji krajowej.

Do najpoważniejszych wad obowiązującej regulacji należą:

1. Obowiązek rejestracji dotyczy wyłącznie zarobkowej działalności lobbingowej prowadzonej na rzecz osób trzecich (art. 2 ust. 2 ustawy lobbingowej). Poza regulacją pozostają lobbyści zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, działający na rzecz własnego pracodawcy oraz organizacje branżowe, izby gospodarcze i stowarzyszenia występujące we własnym imieniu.

2. Ustawa obejmuje wyłącznie proces stanowienia prawa (art. 2 ust. 1), choć wpływ grup interesu dotyczy także decyzji wykonawczych, programów i strategii przesądzających o rozdysponowaniu środków publicznych.

3. Przepisy nie zapewniają jawności informacji o tym, kto przekazał autorom projektu gotowe propozycje przepisów i w jakim zakresie je uwzględniono. Zarejestrowani lobbyści nie składają sprawozdań, a osoby pełniące najwyższe funkcje w organach władzy wykonawczej nie mają obowiązku ujawniania kontaktów z przedstawicielami grup interesu.

4. Ograniczenia dotyczące działalności po zakończeniu pełnienia funkcji publicznych mają wąski zakres, a Komisja Europejska odnotowuje brak działań zmierzających do ich rozszerzenia.

5. Poza obowiązkiem wskazania przez zawodowego lobbystę podmiotu, na którego rzecz działa, ustawa nie przewiduje jawności źródeł finansowania działalności lobbingowej, w tym finansowania pochodzącego od podmiotów zagranicznych.

6. Jedyną sankcją jest kara pieniężna od 3000 zł do 50 000 zł za wykonywanie zawodowej działalności lobbingowej bez wpisu do rejestru (art. 19). Działalność niezawodowa nie podlega żadnym sankcjom.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

Inne interpelacje: Janusz Kowalski

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji