Interpelacja nr 20830

Interpelacja w sprawie odwołania Michała Sopińskiego, przejęcia kierownictwa Akademii Wymiaru Sprawiedliwości przez Sławomira Cudaka, uniemożliwiania interwencji poselskich oraz odpowiedzialności za działania podejmowane wobec uczelni

Adresat: minister sprawiedliwości

Data wpływu: 2026-11-02

W skrócie

Posłowie zarzucają Ministerstwu Sprawiedliwości nielegalne odwołanie Michała Sopińskiego z funkcji rektora Akademii Wymiaru Sprawiedliwości oraz polityczne przejęcie uczelni przez Sławomira Cudaka, co wiąże się z uniemożliwianiem interwencji poselskich i naruszaniem autonomii uczelni. Domagają się pełnej dokumentacji, wyjaśnień prawno-faktuologicznych oraz odpowiedzialności za podjęte działania, które mogły naruszać prawa pracowników, studentów i zasad funkcjonowania uczelni publicznej.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Michał Sopiński został bezprawnie odwołany z funkcji rektora-komendanta Akademii Wymiaru Sprawiedliwości, a następujące po tym działania wobec uczelni stanowiły próbę podporządkowania jej kierownictwa politycznej woli Ministerstwa Sprawiedliwości. Za szczególnie bulwersujące uważam powierzenie kierowania Akademią Sławomirowi Cudakowi, sposób przejmowania pomieszczeń uczelni oraz uniemożliwianie posłom wykonywania ich ustawowych uprawnień.

Ministerstwo utrzymuje, że decyzja z 9 września 2026 r., podtrzymująca wcześniejsze rozstrzygnięcie z 28 maja 2026 r., skutecznie zakończyła sprawowanie funkcji przez Michała Sopińskiego. Stanowisko resortu nie zwalnia jednak ministra z obowiązku przedstawienia pełnej dokumentacji i wyjaśnienia zarzutów dotyczących legalności tych działań. Nie akceptuję sytuacji, w której polityczna decyzja ministra ma zastępować rzetelne wykazanie podstaw prawnych ingerencji w funkcjonowanie uczelni.

W mojej ocenie również wykonywanie przez Sławomira Cudaka funkcji rektora-komendanta odbywało się bezprawnie. Z tego względu konieczne jest ujawnienie wszystkich wydanych i podpisanych przez niego dokumentów, podjętych decyzji personalnych, zaciągniętych zobowiązań oraz poleceń dotyczących funkcjonowania Akademii. Każda taka czynność mogła wywoływać skutki dla pracowników, studentów i finansów publicznych. Odpowiedzialność za te skutki musi zostać jednoznacznie ustalona.

Wyjaśnienia wymaga także opisane publicznie przejmowanie gabinetu rektora, w tym doniesienia o demontażu fragmentu ściany w celu uzyskania dostępu do pomieszczenia. Kto zlecił takie działania? Na jakiej podstawie je wykonano? Dlaczego do rozstrzygania sporu o kierownictwo uczelni angażowano funkcjonariuszy i środki publiczne? Ministerstwo ma obowiązek przedstawić dokumenty pozwalające odtworzyć rzeczywisty przebieg tych wydarzeń.

Za niedopuszczalne uważam blokowanie posłom wstępu do AWS w związku z podejmowanymi interwencjami. Wykonywanie mandatu poselskiego obejmuje obowiązek reagowania na informacje o nieprawidłowościach w instytucjach publicznych. Ustawa o wykonywaniu mandatu posła i senatora określa uprawnienia interwencyjne oraz obowiązki kierowników jednostek objętych interwencją. Wskazuję również na opinie Biura Analiz Sejmowych potwierdzające uprawnienia posłów do podejmowania interwencji na uczelniach wyższych. Żądam wyjaśnienia, dlaczego w AWS posłom uniemożliwiono skorzystanie z tych uprawnień i kto osobiście odpowiadał za takie decyzje.

27 października 2026 r. Senat AWS wybrał dra Jakuba Czarkowskiego na rektora-komendanta. Sławomir Cudak przegrał wybory. Dzień później zapowiedział Pan dalsze przyglądanie się sytuacji w Akademii oraz możliwość podejmowania kolejnych decyzji. W tych okolicznościach domagam się wskazania, czy ministerstwo zamierza respektować wybór Senatu, czy przygotowuje kolejną ingerencję personalną.

Uczelnia publiczna nie jest własnością ministra ani politycznym zapleczem rządu Donalda Tuska. Żądam pełnego rozliczenia działań wobec AWS: od odwołania Michała Sopińskiego, przez czynności Sławomira Cudaka i blokowanie interwencji poselskich, po koszty poniesione przez podatników.

W związku z powyższym zwracam się o odpowiedź na następujące pytania:

1. Na jakich szczegółowych podstawach prawnych i faktycznych oparto odwołanie Michała Sopińskiego oraz powierzenie Sławomirowi Cudakowi wykonywania obowiązków rektora-komendanta AWS?

Żądam przekazania kompletnej dokumentacji obu postępowań, w tym decyzji wraz z uzasadnieniami, opinii prawnych, wymaganych stanowisk organów opiniujących, dokumentów dotyczących doręczeń oraz korespondencji z władzami uczelni. Proszę wskazać osoby przygotowujące i zatwierdzające rozstrzygnięcia, a także przedstawić aktualny stan postępowań sądowych dotyczących tych czynności i kopie wydanych w nich orzeczeń.

2. Jakie dokumenty Sławomir Cudak wydał, podpisał, zatwierdził lub skierował do wykonania w związku z wykonywaniem obowiązków rektora-komendanta AWS?

Żądam przekazania kopii wszystkich takich dokumentów , od pierwszego dnia wykonywania przez niego tych czynności do dnia ich zakończenia, a jeżeli nadal je wykonuje - do dnia sporządzenia odpowiedzi. Żądanie obejmuje w szczególności zarządzenia, decyzje, polecenia służbowe, pełnomocnictwa, upoważnienia, umowy i aneksy, dokumenty kadrowe i płacowe, dyspozycje finansowe, dokumenty dotyczące organizacji wyborów oraz korespondencję urzędową z ministerstwem, Policją i Służbą Więzienną. Proszę dołączyć kompletny wykaz dokumentów z datą, numerem, przedmiotem i informacją o skutkach finansowych oraz wskazać, czy badano ich legalność i skuteczność.

3. Dlaczego posłowie podejmujący interwencje w AWS nie zostali wpuszczeni na teren uczelni lub do jej pomieszczeń i kto podjął decyzje w każdym z tych przypadków?

Żądam przedstawienia pełnego uzasadnienia faktycznego i prawnego każdej odmowy, z podaniem daty, miejsca, parlamentarzystów objętych odmową oraz osób wydających, zatwierdzających i wykonujących polecenia. Proszę przekazać wszystkie dokumenty związane z blokowaniem interwencji poselskich , w tym polecenia pisemne, notatki dokumentujące polecenia ustne, korespondencję elektroniczną i służbową komunikację tekstową, opinie prawne, instrukcje dla ochrony i funkcjonariuszy, notatki służbowe oraz zachowane nagrania.

Proszę jednoznacznie wskazać, czy odmowy następowały na żądanie Sławomira Cudaka, przedstawicieli ministerstwa lub kierownictwa służb, a także wyjaśnić, jak uzasadniano je w świetle art. 19 i 20 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora oraz wskazanych dwóch opinii BAS.

Czy ministerstwo lub AWS dysponowały tymi opiniami, kiedy je otrzymały i jakie stanowisko wobec nich zajęły?

4. Jaki był dokładny przebieg przejęcia gabinetu rektora i innych pomieszczeń AWS przez Sławomira Cudaka oraz osoby działające na jego rzecz?

Proszę wskazać, czy stosowano siłę fizyczną, przełamywano zabezpieczenia, wymieniano zamki, demontowano drzwi lub fragmenty ścian, ograniczano dostęp do pomieszczeń albo odłączano zasilanie. Dla każdej takiej czynności żądam wskazania zleceniodawcy, wykonawcy, daty, podstawy prawnej, uzasadnienia i kosztu. Proszę przekazać wszystkie związane z tym polecenia, protokoły, notatki, zlecenia, faktury, dokumentację fotograficzną i zachowane nagrania, a także wyjaśnić rolę Policji i Służby Więziennej oraz wskazać osoby wnioskujące o ich udział.

5. Czy wszczęto postępowanie przygotowawcze dotyczące działań Sławomira Cudaka, sposobu przejęcia kierownictwa AWS lub utrudniania posłom wykonywania mandatu?

Żądam jednoznacznej informacji o stanie spraw na 29 października 2026 r. oraz na dzień sporządzenia odpowiedzi . Proszę wskazać wszystkie zawiadomienia dotyczące tych zdarzeń, w tym zawiadomienie złożone przez Michała Sopińskiego, daty ich wpływu, właściwe jednostki prokuratury, sygnatury, przedmiot postępowań i przyjętą kwalifikację prawną. Proszę przekazać kopie wydanych postanowień o wszczęciu, odmowie wszczęcia lub umorzeniu postępowań. Jeżeli nie podjęto decyzji procesowej, proszę wskazać przyczynę i aktualny etap rozpoznania zawiadomienia. Proszę również podać, czy komukolwiek przedstawiono zarzuty i czego one dotyczą.

6. Jakie koszty poniesiono w związku z odwołaniem Michała Sopińskiego, wykonywaniem obowiązków przez Sławomira Cudaka i przejmowaniem kierownictwa AWS od 28 maja 2026 r. do dnia odpowiedzi?

Żądam zestawienia obejmującego wynagrodzenia i dodatki związane z powierzonymi obowiązkami, odprawy, odszkodowania, obsługę prawną, ochronę, prace techniczne i naprawcze, wymianę zabezpieczeń, delegacje oraz dodatkowe koszty działań służb. Proszę wskazać płatnika, odbiorcę, datę, kwotę i podstawę każdego wydatku oraz przekazać dokumenty potwierdzające jego poniesienie. Proszę również wskazać stwierdzone zakłócenia zajęć i szkoleń oraz osoby odpowiedzialne za usunięcie ich skutków.

7. Jakie działania wobec AWS ministerstwo podjęło lub przygotowuje po wyborze dr. Jakuba Czarkowskiego na rektora-komendanta i jakie konkretnie dokumenty uzasadniają wątpliwości przedstawione przez Pana 28 października 2026 r.?

Żądam przekazania dokumentów stanowiących podstawę tych wypowiedzi oraz pełnego wykazu działań nadzorczych podjętych od 9 września 2026 r., z datami, podstawami prawnymi i osobami odpowiedzialnymi. Proszę wskazać, czy przygotowywane są czynności zmierzające do zakwestionowania wyboru Senatu lub kolejnej zmiany kierownictwa uczelni, w jakim trybie miałyby nastąpić oraz czy badana jest odpowiedzialność Sławomira Cudaka i osób blokujących interwencje poselskie.

Proszę o osobną, wyczerpującą odpowiedź na każde pytanie i wszystkie zawarte w nim żądania dokumentów. Oczekuję kopii materiałów źródłowych, a nie wyłącznie opisu stanowiska ministerstwa lub odesłania do komunikatów prasowych.

Dokumenty proszę przekazać w postaci elektronicznej wraz ze spisem załączników. Anonimizację należy ograniczyć do zakresu wymaganego prawem. W przypadku nieudostępnienia dokumentu lub jego części proszę wskazać konkretną podstawę prawną i zakres wyłączenia. Jeżeli dokument nie istnieje, nie został zabezpieczony albo nie znajduje się w posiadaniu ministerstwa, proszę wyraźnie to stwierdzić oraz wskazać jego dysponenta i czynności podjęte w celu uzyskania go na potrzeby odpowiedzi.

Dariusz Matecki Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej

Inne interpelacje: Sebastian Łukaszewicz

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji