Interpelacja nr 20840
Interpelacja w sprawie metodologii sporządzania planów ogólnych oraz ochrony praw właścicieli nieruchomości na przykładzie gm. Dziwnów
Adresat: minister finansów i gospodarki
Data wpływu: 2026-11-02
W skrócie
Posłowie Dariusz Matecki zwraca się do ministra finansów i gospodarki z krytyką metodologii sporządzania planów ogólnych w gminach, zwłaszcza turystycznych, podnosząc problemy właścicieli nieruchomości w gminie Dziwnów, którzy nie mogą realizować planów zabudowy ze względu na niespójne wskaźniki i ograniczenia. Zadaje pytania dotyczące przejrzystości zasad, ochrony praw własności oraz konieczności dostosowania przepisów do specyfiki lokalnej, w tym sezonowego użytkowania nieruchomości.
Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI
Treść interpelacji
Zwracam się o przedstawienie jednoznacznego stanowiska w sprawie zasad obliczania zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową i chłonności terenów niezabudowanych w planach ogólnych gmin. Sposób przeprowadzenia tych obliczeń ma bezpośrednie znaczenie dla możliwości wyznaczania terenów mieszkaniowych i zagrodowych. Wymaga to szczególnej uwagi w gminach turystycznych, w których struktura zasobu mieszkaniowego i sposób korzystania z lokali różnią się od warunków przeciętnej gminy.
Zwrócił się do mnie właściciel 20 działek położonych w gminie nadmorskiej. Z przedstawionej relacji wynika, że są to grunty klasy IV, na których za zgodą gminy wykonano uzbrojenie energetyczne oraz uzyskano zgodę na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Właściciel wskazuje, że obecnie proponuje mu się przeznaczenie tych nieruchomości na ogrody albo instalacje fotowoltaiczne, bez możliwości planowanej zabudowy. Podnosi również, że w korespondencji dotyczącej planu ogólnego gmina powołuje się na prognozowany spadek liczby mieszkańców oraz obowiązek zastosowania wskaźnika wojewódzkiego.
Niejasność metodologii ma wymierne skutki. Od przyjętych danych i założeń zależy, czy właściciel będzie mógł ubiegać się o zabudowę swojej nieruchomości, czy jego grunt zostanie wyłączony z nowych terenów mieszkaniowych. W gminie turystycznej nie wolno pomijać różnic pomiędzy zasobem służącym stałemu zamieszkiwaniu a lokalami wykorzystywanymi sezonowo i inwestycyjnie. Prognoza spadku liczby mieszkańców nie powinna stawać się celem polityki przestrzennej. Samorząd powinien również tworzyć warunki do zatrzymywania mieszkańców i osiedlania się nowych rodzin.
Właściciel zgłaszający sprawę podnosi ponadto zarzut, że ograniczanie zabudowy prywatnych działek może uprzywilejowywać duże przedsięwzięcia deweloperskie. Zarzut ten wymaga sprawdzenia na podstawie dokumentacji i kryteriów wyboru terenów. Plan ogólny nie może służyć ochronie interesów wybranych inwestorów kosztem innych właścicieli. Rozstrzygnięcia dotyczące nieruchomości muszą opierać się na przejrzystych zasadach, uwzględniających ich rzeczywistą sytuację prawną i przestrzenną.
Realizacja reformy powiązanej z Krajowym Planem Odbudowy nie zwalnia państwa z obowiązku ochrony własności i zapewnienia obywatelom przewidywalnych zasad inwestowania. Nie można przerzucać na właścicieli kosztów niejasnych przepisów, niespójnych obliczeń i nieuzasadnionych ograniczeń.
W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:
1. Dane gminne i wskaźniki wojewódzkie
Czy przy obliczaniu chłonności terenów niezabudowanych podstawę powinny stanowić dane dotyczące danej gminy i istniejącej w niej zabudowy, a w jakich przypadkach dopuszczalne lub obowiązkowe jest zastosowanie danych wojewódzkich? Proszę wskazać konkretny przepis ustanawiający taki obowiązek, jeżeli istnieje, oraz wyjaśnić, czy można pomijać dostępne dane gminne bez wykazania ich nieprzydatności. Proszę także określić, jakich danych dotyczy wymóg aktualności z § 3 ust. 12 rozporządzenia i jak należy go stosować do wskaźników opartych na starszych badaniach statystycznych.
2. Porównywalność zapotrzebowania i chłonności
Czy przeliczenie chłonności na liczbę mieszkańców powinno wykorzystywać ten sam wskaźnik P20, który przyjęto przy obliczaniu zapotrzebowania? Jeżeli dopuszczalne są odmienne metody, w jaki sposób należy wykazać porównywalność ich wyników na potrzeby art. 13d ust. 2 i 3 ustawy? Proszę wyjaśnić, jakie warunki musi spełnić metoda oparta na liczbie działek i przeciętnej liczbie osób na działkę, mieszkanie albo gospodarstwo domowe, aby odpowiadała § 3 ust. 11 rozporządzenia, w szczególności pod względem rodzaju i intensywności zabudowy oraz udziału funkcji mieszkaniowej.
3. Specyfika gmin turystycznych i prognozy demograficzne
W jaki sposób przy ustalaniu zapotrzebowania i chłonności należy uwzględniać mieszkania wykorzystywane sezonowo, lokale przeznaczone na wynajem krótkoterminowy oraz obiekty o funkcji usługowej lub rekreacyjnej, z zachowaniem różnic między ich statusem prawnym a faktycznym sposobem użytkowania? Czy prognozowany spadek liczby mieszkańców sam w sobie uzasadnia wykluczanie kolejnych terenów mieszkaniowych i zagrodowych? Proszę wskazać, jak gmina może zastosować § 3 ust. 9 i 10 rozporządzenia oraz udokumentować szczególne potrzeby rozwojowe, w tym potrzebę zatrzymania mieszkańców i pozyskania nowych rodzin.
4. Ocena metodologii zastosowanej w Dziwnowie
Czy ministerstwo przeanalizuje opisane obliczenia zawarte w uzasadnieniu projektu planu ogólnego gminy Dziwnów i zwróci się do gminy o dane źródłowe oraz wyjaśnienie doboru wskaźnika 2,27 osoby na działkę? Proszę o ocenę zgodności tej metodologii z rozporządzeniem oraz wskazanie, jakie informacje powinny dokumentować jej reprezentatywność dla warunków lokalnych. Proszę również wyjaśnić, na jakich zasadach przy przekroczeniu limitu chłonności można uwzględnić teren 9SW i czy samo przeznaczenie komunalne stanowi podstawę odmiennego traktowania terenu wobec innych nieruchomości znajdujących się w porównywalnej sytuacji planistycznej.
5. Ochrona właścicieli i jednakowe kryteria planistyczne
Jakie znaczenie przy wyznaczaniu stref i rozpatrywaniu uwag właścicieli powinny mieć istniejące uzbrojenie, poniesione nakłady, uzyskane zgody na infrastrukturę oraz wcześniejsze decyzje o warunkach zabudowy? Proszę wyraźnie rozróżnić skutki planu ogólnego dla realizacji obowiązujących WZ i dla przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Jakich uzasadnień należy wymagać przy odmiennym traktowaniu terenów indywidualnych właścicieli, gminy i deweloperów oraz jakie mechanizmy pozwalają zweryfikować, czy kryteria wyboru terenów są obiektywne i nie prowadzą do nieuzasadnionego uprzywilejowania wybranych inwestorów?
6. Rezerwy terenowe pod przyszłą kolej
Jakie wymogi uzasadnienia i oceny proporcjonalności ograniczeń własności obowiązują przy wyznaczaniu w planie ogólnym rezerwy pod przyszłą linię kolejową? Proszę wskazać, w jakim zakresie gmina może korygować jej przebieg wynikający z dokumentów wojewódzkich oraz kiedy powinna przeanalizować warianty mniej ingerujące w nieruchomości uzbrojone, zabudowane lub objęte WZ. Jakie znaczenie mają stopień przygotowania inwestycji, realność jej realizacji oraz brak określonego terminu budowy?
7. Weryfikacja obliczeń i korekta przepisów
Czy błąd metodologiczny wpływający na wynik bilansu i wyznaczenie stref może stanowić istotne naruszenie zasad sporządzania planu ogólnego w rozumieniu art. 28 ust. 1 ustawy? Czy ministerstwo wyda jednolite wyjaśnienia dotyczące doboru danych, obliczania chłonności i dokumentowania porównywalności wyników, a także rozważy doprecyzowanie rozporządzenia, w szczególności dla gmin turystycznych? Proszę przedstawić plan działań i terminy oraz wskazać, jakie standardy weryfikacji tych obliczeń resort zamierza przekazać wojewodom. Czy zobowiązania wynikające z KPO ograniczają możliwość takiej korekty przepisów? Jeżeli tak, proszę wskazać konkretne postanowienia i dokumenty, z których wynika ograniczenie.
Proszę o odrębne odniesienie się do każdego pytania, ze wskazaniem konkretnych podstaw prawnych, źródeł danych oraz terminów planowanych działań. Oczekuję odpowiedzi odnoszącej się do opisanych problemów metodologicznych i ochrony praw właścicieli nieruchomości, z uwzględnieniem ustawowych kompetencji gmin, organów nadzoru i sądów.
Inne interpelacje: Dariusz Matecki
- Interpelacja w sprawie drastycznych cięć w finansowaniu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) i Funduszu Solidarnościowego w…
16.11.2026 · nr 21080 · minister rodziny, pracy i polityki społecznej
- Interpelacja w sprawie dalszego odtwarzania i modernizacji posterunków i komisariatów Policji, stanu kadrowego, współpracy z samorządami oraz bezpieczeństwa…
16.11.2026 · nr 21079 · minister spraw wewnętrznych i administracji
- Interpelacja w sprawie zagrożonej ciągłości państwowych i samorządowych inwestycji drogowych w związku z drastycznym deficytem i wzrostem cen lepiszcza…
16.11.2026 · nr 21078 · minister infrastruktury
- Interpelacja w sprawie wdrożenia unijnych przepisów dotyczących substancji pochodzenia ludzkiego (SoHO), nowelizacji ustawy o publicznej służbie krwi oraz…
16.11.2026 · nr 21072 · minister zdrowia
- Interpelacja w sprawie strategicznej roli, stanu kadrowego oraz wizji rozwoju Straży Ochrony Kolei w kontekście ochrony infrastruktury krytycznej państwa
16.11.2026 · nr 21071 · minister infrastruktury
Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji