Interpelacja nr 20850

Interpelacja w sprawie braku kompleksowych analiz klinicznych i ekonomicznych dotyczących szczepionek przeciw krztuścowi oraz przejrzystości procesu eksperckiego przy podejmowaniu decyzji dotyczących Programu Szczepień Ochronnych

Adresat: minister zdrowia

Data wpływu: 2026-11-03

Autorzy: Joanna Mucha

W skrócie

Posłanka Joanna Mucha krytykuje brak kompleksowych analiz klinicznych i ekonomicznych szczepionek przeciw krztuścowi (DTwP i DTaP) oraz niedostateczną przejrzystość procesu eksperckiego w Ministerstwie Zdrowia, co zagraża jakości decyzji w Programie Szczepień Ochronnych. Zadaje pytania dotyczące podstaw decyzyjnych, weryfikacji konfliktów interesów ekspertów oraz braku niezależnych rekomendacji dla polityki szczepień.

Opis wygenerowany automatycznie na podstawie danych Sejmu RP · jak powstają opisy AI

Treść interpelacji

Szanowna Pani Minister,

odpowiedź Agencji Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji na moje pytania dotyczące analiz szczepionek przeciw krztuścowi ujawnia poważne braki w systemie przygotowywania decyzji dotyczących polityki szczepień w Polsce.

Z przekazanych informacji wynika, że pomimo prowadzonych w latach 2020-2026 analiz, w tym raportu nr OT.422.0.32.2025 dotyczącego szczepionek pełnokomórkowych (DTwP) i bezkomórkowych (DTaP), agencja nie przeprowadziła własnych analiz ekonomicznych porównujących obie technologie. Nie analizowano m.in . kosztów długoterminowych konsekwencji wygasania odporności, kosztów leczenia zachorowań i powikłań ani efektywności kosztowej poszczególnych rozwiązań.

Jednocześnie z odpowiedzi AOTMiT wynika, że dostępne dane wskazują na możliwość dłuższego utrzymywania się odporności po szczepionkach pełnokomórkowych, ale ich niejednorodność nie pozwoliła agencji na jednoznaczne rozstrzygnięcie kwestii przewagi klinicznej. Wskazano również na korzystniejszy profil niektórych odczynów poszczepiennych w przypadku szczepionek bezkomórkowych.

Oznacza to, że w tak istotnej kwestii zdrowia publicznego państwo nie dysponuje kompleksową analizą pozwalającą zestawić korzyści kliniczne, bezpieczeństwo, trwałość odporności oraz rzeczywiste koszty stosowania poszczególnych szczepionek.

Trudno uznać taki stan rzeczy za akceptowalny. Wybór technologii szczepień nie może opierać się na fragmentarycznych danych, bez uwzględnienia zarówno krótkoterminowych, jak i długoterminowych konsekwencji zdrowotnych i ekonomicznych. Szczególnie istotne jest to w sytuacji, w której krztusiec pozostaje poważnym zagrożeniem epidemiologicznym, a odporność poszczepienna może z czasem wygasać.

Niepokój budzi również kwestia przejrzystości procesu eksperckiego. Z odpowiedzi agencji wynika, że w ramach prac nad ogólnym aneksem dotyczącym szczepionek Tdap zebrano opinie dwóch ekspertów, którzy w deklaracjach branżowych nie wykazali konfliktu interesów. Nie jest jednak jasne, czy i w jaki sposób weryfikowano potencjalne powiązania pozostałych osób uczestniczących w przygotowywaniu analiz, opinii i rekomendacji, w szczególności z producentami szczepionek i podmiotami działającymi na rynku farmaceutycznym.

Samo złożenie deklaracji o braku konfliktu interesów nie jest równoznaczne z niezależną weryfikacją takiej deklaracji. W obszarze, w którym decyzje państwa przekładają się na wieloletnie wydatki publiczne i wybór konkretnych produktów leczniczych, transparentność procesu eksperckiego powinna być standardem, a nie kwestią pozostawioną dobrej woli uczestników.

Dodatkowo AOTMiT potwierdziła, że minister zdrowia nie zlecił agencji przygotowania oficjalnej rekomendacji dotyczącej zasadności dalszego stosowania szczepionek pełnokomórkowych w krajowym Programie Szczepień Ochronnych. Nie wiadomo również, czy przygotowane analizy były wykorzystywane przez inne instytucje przy podejmowaniu decyzji zakupowych.

Powstaje zatem zasadnicze pytanie: Na jakiej podstawie państwo podejmuje decyzje dotyczące wyboru szczepionek przeciw krztuścowi, skoro nie dysponuje pełną oceną ich efektywności klinicznej i ekonomicznej, a przejrzystość procesu eksperckiego budzi wątpliwości?

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

Oczekuję odpowiedzi, która nie będzie ograniczała się do wskazania kolejnych opracowań analitycznych. Przedstawiony problem dotyczy bowiem jakości procesu decyzyjnego w polskim systemie ochrony zdrowia. Państwo powinno dysponować rzetelnymi danymi pozwalającymi ocenić nie tylko cenę zakupu szczepionki i krótkoterminowe odczyny poszczepienne, ale przede wszystkim długofalowe korzyści zdrowotne, bezpieczeństwo i całkowite koszty przyjętej strategii szczepień.

Nie można uznać za wystarczające, że przez lata gromadzi się fragmentaryczne dane, nie przeprowadza analiz ekonomicznych, nie formułuje jednoznacznych rekomendacji, a jednocześnie nie przedstawia pełnej informacji o sposobie weryfikowania niezależności ekspertów.

Polityka szczepień musi być oparta na dowodach naukowych, przejrzystych procedurach i odpowiedzialności za wydatkowanie środków publicznych. Z poważaniem Joanna Mucha Posłanka na Sejm RP

Inne interpelacje: Joanna Mucha

Wszystkie interpelacje

Czym jest interpelacja? · Najnowsze interpelacje · Tematy interpelacji